یادداشت/ حسن حبیبی

مسائل جامعه متأثر از رسانه‌ها و ابزار‌های ارتباط جمعی است

بسیاری از مسائل اجتماعی و محیطی امروز در هر جامعه‌ای، متأثر از رسانه‌ها و ابزار‌های ارتباطی است که به طرز فراگیری در دسترس مخاطبان قرار گرفته و شاید همه ابعاد زندگی آن‌ها را تحت شعاع خود قرار داده است.

کد خبر: ۵۴۸۳۹۹

تاریخ: ۱۰ مهر ۱۴۰۱ - ۱۳:۳۲

گروه استان‌های دفاع‌پرس ـ سرهنگ «حسن حبیبی» مدیرکل حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس گیلان؛ عصر حاضر، عصر مطبوعات، رسانه‌های گروهی و ارتباطات است. دنیای کنونی ما عصر تاخت‌وتاز وسایل ارتباط‌جمعی ازجمله رادیو، تلویزیون، ماهواره، اینترنت است؛ در عصر کنونی با توجه به رشد و توسعه چشمگیر فناوری‌های ارتباطی و رسانه‌ای روند تغییرات هویتی و فرهنگی شتاب فزاینده‌ای به خود گرفته است.

امروزه رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی نقش بسیار مهم و تعیین‌کننده‌ای در تکوین هویت فرهنگی و اجتماعی انسان عصر حاضر، تغییر و جهت‌دهی نیاز‌ها و برجسته ساختن مفاهیم هویتی و هویت‌ساز و درنتیجه ایجاد سبک زندگی برای انسان امروز ایفا می‌کنند.

نقش والدین و مسئولیت آنان در پرورش جسمی و روانی فرزندان و انتخاب شیوه تربیتی مطلوب، از اهمیت خاصی برخوردار است. خانه، نخستین و بادوام‌ترین عامل رشد شخصیت افراد خانواده است و نفوذ والدین بر فرزندان تنها به جنبه‌های ارثی محدود نمی‌شود و بلکه در رشد تمام ابعاد وجودی آن‌ها نقش تعیین‌کننده دارد.

فرزندان به‌وسیله خانواده با دنیای خارج آشنا می‌شوند و طرز معاشرت و روابط اجتماعی با دیگران را می‌آموزند و راه و رسم زندگی، اخلاق و فلسفه اجتماعی، معنویت و آداب و رسوم آن را فرا می‌گیرند.

کودکان عصر حاضر مانند کودکان نسل‌های گذشته نیستند که تنها با بازی کردن با همسالانشان و تماشای کارتون‌های تلویزیونی سرگرم شوند، تقریباً این کودکان و نوجوانان از همه این فناوری‌ها یا برخی از آن‌ها برخوردارند. مدتی است که موضوعی با عنوان آسیب‌های نوپدید به‌ویژه آسیب‌های ناشی از اینترنت، تلفن همراه، شبکه‌های اجتماعی، ماهواره و بازی‌های رایانه‌ای از سوی مسئولان و کارشناسان این حوزه مطرح شده است و بر لزوم برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری در حوزه پیشگیری از آن این آسیب‌ها تأکید می‌شود.

از آثار مثبت اینترنت سهولت گفتگو و تبادل اطلاعات با دیگران، سرعت تبادل اطلاعات، ناشناخته ماندن مبادله کنندگان، دستیابی به اطلاعات در خصوص هر موضوعی، ارسال و دریافت نامه‌های الکترونیکی که از اتلاف وقت جلوگیری می‌کند، انجام مبادلات بانکی، به‌روز کردن اطلاعات، استفاده از مطالب علمی و دسترسی به فناوری‌های روز بوده که متأسفانه به‌موازات آن گرایش نوجوانان و جوانان به چت روم‌ها، عشق‌های مجازی، کلاه‌برداری و سوءاستفاده از دختران و پسران با ارائه شخصیت‌های دروغین، سرقت اطلاعات و اخاذی را موجب شده است.

تهدیدات سایبری در میان جوانان، به‌سرعت در حال تبدیل‌شدن به یک پدیده جهانی است؛ مربیان و والدین و سیاست‌گذاران برای محدود کردن این رفتار منفی و گاهی ویرانگر باید تلاش مضاعف داشته باشند. والدین می‌توانند نقش مهمی در جلوگیری از تهدیدات سایبری و ایجاد جهان آنلاینی مهربان‌تر یا آنچه به اصطلاح مهربانی سایبری خوانده می‌شود، ایفا کنند.

والدین با اشکال جدیدتر شبکه‌های اجتماعی آنلاین، مانند فیس‌بوک، وبلاگ‌ها و چت روم‌ها خیلی آشنایی ندارند. علاوه بر این‌ها در مورد مسئله تهدیدات سایبری چندان نگران نیستند و از میزان تهدیدات سایبری در میان فرزندانشان مطلع نیستند؛ اگرچه اقلیت والدین کنترل‌های سخت گونه‌تر، در خصوص فناوری و مجازات‌های سخت‌تر را به‌عنوان راه‌حل این مشکل مطرح می‌کنند، البته راهکار مؤثرتر در بلندمدت، برای بزرگ‌سالان در خانه و مدرسه به‌منظور پیشگیری از آسیب‌های پیش روی فرزندان، ایجاد مدلی برای رفتار درست، فراهم آوردن فرصت‌هایی به‌منظور گفتگو با جوانان و بهبود و توسعه برنامه حل این معضل، به همکاری میان دانش آموزان و والدین و مربیان تربیتی آنان نیاز دارد.

ارتباط از طریق فضای مجازی علیرغم تمام محاسن و مزایای آن، در سال‌های اخیر جایگاه قابل‌توجهی را در بین نسل جوان جامعه ما پیداکرده و دغدغه‌ها و نگرانی‌هایی را به خانواده تحمیل کرده است؛ بنابراین افراد باید برای ورود به دنیای مجازی، اطلاعات کافی و لازم را در اختیار داشته باشند تا دچار مشکلات احتمالی آن نشوند.

ارتباطات سالم در فضای مجازی و لزوم هوشیاری جوانان و خانواده‌ها نسبت به تهدیدات فضای سایبری در درجه نخست اولویت قرار دارد؛ در حال حاضر فضای مجازی و امنیت آن با چالش‌های جدی مواجه شده است و سلامت اخلاقی و حتی جسمانی کودکان و نوجوانان را در جامعه به مخاطره انداخته است.

بسیاری از مسائل اجتماعی و محیطی امروز در هر جامعه‌ای، متأثر از رسانه‌ها و ابزار‌های ارتباطی است که به طرز فراگیری در دسترس مخاطبان قرار گرفته و شاید همه ابعاد زندگی آن‌ها را تحت شعاع خویش قرار داده است؛ لذا برای کاهش آسیب‌های نوپدید در اینترنت و شبکه‌های اجتماعی برگزاری، جلسات آموزشی از سوی ارگان‌های فرهنگی به‌منظور آگاه‌سازی والدین نسبت به این عرصه‌ها، آموزش مهارت‌های فرزند پروری به خانواده‌ها در ایجاد حس دوستی و درعین‌حال مدیریت و اقتدار در تربیت فرزندان، فرهنگ‌سازی و آموزش فرهنگ استفاده از ابزار‌های ارتباطی نسل جدید ثمربخش واقع خواهد شد.

انتهای پیام/