دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی:

ایران در چشم‌انداز ۱۴۰۴ کتابخانه‌های عمومی در میان ۱۵ کشور برتر جهان/ عصر کتابخانه تک‌ساختی به پایان رسیده است

رمضانی چشم‌انداز نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور تا سال ۱۴۰۴ را تشریح کرد و گفت: کتابخانه‌های عمومی از جهت سرانه فضا، عضو، منابع و امانت کتابخانه‌ای در زمره پانزده کشور برتر جهان قرار خواهند گرفت.

کد خبر: ۵۵۶۱۷۳

تاریخ: ۲۴ آبان ۱۴۰۱ - ۱۸:۳۲

به گزارش گروه فرهنگ و هنر دفاع‌پرس، «مهدی رمضانی» دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور در مراسم گرامیداشت روز کتاب، کتابخوانی و کتابدار ضمن خیرمقدم و تبریک این روز به رئیس‌جمهور، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، اعضای هیأت دولت، اهالی فرهنگ و کارکنان و کتابداران کتابخانه‌های عمومی، اظهار داشت: امروزه کتابخانه‌های عموم در نظر اساتید علم اطلاعات و دانش‌شناسی و مدیران آگاه، سازمانی چندمنظوره و دارای کارکردهای متنوع است که کتابخوانی (یعنی امانت گرفتن کتاب و استفاده از سالن‌های مطالعه) فقط یکی از این کارکردها به حساب می‌آید.

رمضانی در ادامه افزود: ایده و آرمان تبدیل کتابخانه به پایگاه اجتماعی، علاوه بر مجامع علمیِ جهانی، در ایران هم در سطح آکادمیک و هم در سطح اجرایی مطرح است.

دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی با اشاره به «سند چشم‌انداز نهاد در افق ۱۴۰۴» یادآور شد: «نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور در چشم‌انداز ایران ۱۴۰۴ هـجری شمسی، نهادی است فرهنگی با هویت اسلامی ایرانی، نافذ و اثرگذار بر جامعه، دارای کارکردهای آگاهی‌بخشی، اطلاع‌رسانی، آموزشی و ارشادی، زمینه‌ساز ارتقای مطالعه مفید، دارای نیروی انسانی متعهد، متخصص و آموزش دیده با حفظ جایگاه اول کشور در منطقه و موفق در رساندن کشور در زمره پانزده کشور برتر جهان از جهت سرانه فضا، عضو، منابع و امانت کتابخانه‌ای.»

وی اضافه کرد: نباید از این نکته غافل شد که در حال حاضر هم وضعیت خوبی را در منطقه به لحاظ سرانه کتابخانه‌ای داریم، در منطقه و جهان اسلام اول هستیم، در آسیا نیز جزء چهار کشور برتر هستیم.

دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور با اشاره به جایگاه کتابخانه‌های عمومی در سیاست‌گزاری‌های نوین خاطرنشان کرد: کتابخانه‌های عمومی در کنار دیگر مؤسسات و نهادهای تمدنی از جمله مساجد که در تمدن‌سازی اسلامی - ایرانی مرکزیت و محوریت دارند، به عنوان مرکزی برای نقش‌آفرینی اجتماعی تعریف می شود.

وی افزود: به باور نظریه‌پردازان و سیاست‌گزاران حوزه عمومی، عصر کتابخانه تک‌ساختی به پایان خود نزدیک شده و باید کارکردهایی جدید را که با نیازهای مردم به ویژه نیازهای اجتماعی آنها همسوست، البته به صورت هدفمند و در چارچوب قوانین و ارزش‌های حاکم، طراحی و اجرا کرد.

رمضانی با اشاره به کارکردهای نوین کتابخانه‌ها، تصریح کرد: یکی از این کارکردها، حرکت در جهت رسیدن به «عدالت اجتماعی» است که می‌تواند در برگیرنده انواع و اقسام مصادیق عدالت در اجتماع از عدالت اقتصادی، آموزشی، اخلاقی و سلامت باشد. این سیاست‌گزاری مبتنی بر تغییر از حالت تک‌ساختی شامل شبکه گسترده کتابخانه‌های عمومی در ایران نیز می‌شود که براساس آن، کتابخانه‌ها باید به باشگاهی اجتماعی فرهنگی تبدیل شده تا در بسیاری از مسائل اجتماعی با توجه به ظرفیت‌های خود نقش‌آفرینی کنند.

وی همچنین افزود: گسترش سواد عمومی و آموزش کاربران، از طریق ارائه خدمات و طراحی برنامه‌هایی که با هدف جذب مخاطب و توسعه گفتمان عمومی، کتابخانه را به پایگاه اجتماعی مبدل می سازد که جنبه پیش‌گیرانه، و هم آموزشی و اصلاحی دارد، از کارکردهای اجتماعی کتابخانه‌های عمومی است که در قالب «ارتقاء سواد اجتماعی» محقق شده است.

دبیرکل نهاد در ادامه با اشاره به نقش کتابخانه‌های در بحران‌های طبیعی و اجتماعی، افزود: نقش برجسته کتابخانه‌های عمومی در بحران‌های طبیعی و اجتماعی و نیز نقش آفرینی در کاهش آسیب‌های اجتماعی جامعه خدمت‌گیر به ویژه در مناطق محروم و آسیب‌خیز از لحاظ اجتماعی، از دیگر وجوه اشتراک کتابخانه با مفهوم عمومی آن است.

دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور در بخش دیگری از صحبت‌هایش با اشاره به الزامات تبدیل کتابخانه به پایگاه اجتماعی بیان داشت: مطمئناً تحقق رسالت اجتماعی کتابخانه، مشروط به وجود عواملی پیشینی است. عوامل پیشینی که در اینجا از آن با عنوان «الزامات تبدیل کتابخانه به پایگاه اجتماعی» نام می برم و بدان اشاره شد، به ترتیب در پنج محور «مردم»، «کتابدار»، «مدیران»، «منابع کتابخانه ای» و «برنامه و خدمات» خلاصه می‌شود.

وی در ادامه با تشریح این عوامل خاطرنشان کرد: منظور از مردم، «مخاطبان، خدمت گیران در معنای عام وهمه مردم» است؛ از هر رنگ و قومیت و مذهب و با هر تفکر و سلیقه‌ای که باشند. واژه «عمومی» در «نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور» نیز دارای همین معناست؛ بنابراین، مردم حتی اگر همه آنان هیچ گاه به کتاب

خانه مراجعه نکنند، مصرف کنندگان بالقوّه خدمات کتابخانه‌ای به شمار می آیند؛ «مدیران» نیز باید برای این «همه» برنامه‌ریزی و سیاستگذاری کنند و «کتابداران» به عنوان رکن اصلی ارائه خدمات و تعریف برنامه‌ها وارائه منابع کتابخانه‌ای، هم باید آمادگی فکری و مهارت فردی برای ارائه خدمت به «همه گروه‌های سِنّی و شناختی» را داشته باشند. در این صورت است که کارکرد اجتماعی کتابخانه را تحقق بخشیده‌ایم.

رمضانی همچنین یادآور شد: از میان این طبقه‌بندی پنج گانه، «منابع انسانی» سهم بسیار مهمی در اجرای این رسالت اجتماعی دارد. کتابخانه‌ها در صورتی به پایگاه اجتماعی تبدیل خواهند شد که این اضلاع، به صورتی همنوا، هماهنگ و منسجم و مطابق با شرح وظایف شان عمل کنند.

وی اضافه کرد: همه سازمان‌هایی که بنا بر نیاز جامعه ایجاد شده اند، «اجتماعی» نامیده می‌شوند. با این تعریف، حال باید بپرسیم کدام سازمان را اجتماعی‌تر از کتابخانه سراغ داریم که به دنبال برطرف کردن واقعی‌ترین نیاز افراد، یعنی نیازهای روحی و فرهنگی او، باشد؟ با این تعاریف، باید بگویم که امروز ما مسئولیت حوزه فرهنگ با محوریت کتابخانه‌ها را در استان، شهر و روستای خود بر عهده داریم و می‌توانیم با نوع کار کردن، تعامل و نوع خدماتی که ارائه می‌دهیم، نقطه اثر باشیم تا مردم حس خوبی از کتابخانه‌های عمومی بگیرند.

دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور در بخش پایانی صحبت‌هایش خطاب به رئیس‌جمهور و وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: به نمایندگی از جامعه‌ی ۷۵۰۰ نفری کتابداران و چند میلیونی اعضای کتابخانه‌های عمومی از رئیس‌جمهور معززمان، وزیر فرهنگ‌وارشاداسلامی و دولت محبوب و مردمی در توجه به موضوع فرهنگ مخصوصاً کتاب و کتابخوانی و علی‌الخصوص کتابخانه‌های عمومی و کتابداران قدردانی می‌کنم؛ چه‌آنکه حضور امروز جناب آقای رئیس جمهور در این جلسه مهر تاییدی بر توجه عملی به این مهم است. بعد از سالها ما و همکارانمان در سراسر کشور دلگرم حضور مقام عالی دولت در این جلسه شدیم.

وی همچنین اضافه کرد: درخواست می‌کنم اهتمام دولت به تکمیل پروژه‌های کتابخانه‌های مرکزی استانها در جهت ارتقاء شاخص‌های فرهنگی هر منطقه و توسعه‌ی کتابخانه‌های سیار و روستایی در جهت تحقق شعار عدالت فرهنگی دولت استمرار یابد.

رمضانی در ادامه عنوان کرد: نمی‌شود از کتابخانه‌ها به عنوان پایگاه فرهنگی و اجتماعی گفت و از همکاران زحمتکش و خدومم، یاد نکنم. کتابداران عزیزی که بی هیچ هیاهویی در راستای گسترش، فرهنگ مطالعه و کتاب و کتابخوانی تلاش می‌کنند و هیچ موضوعی مانع خدمت صادقانه‌ی آنها نگردیده.

دبیرکل نهاد در پایان تصریح کرد: کتابداران نرم‌افزار فکری و نیروی محرک شبکه‌ی گسترده‌ی کتابخانه‌های عمومی هستند. جناب آقای دکتر رئیسی همکاران من با مشکلات معیشتی و اقتصادی جدی مواجه هستند؛ البته وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی از ابتدای تشکیل دولت پیگیر حل مسئله بوده‌اند اما نگاه عدالت‌محور و فرهنگ دوست حضرتعالی و خلق مهربان شما به بنده این جسارت را می‌دهد تا امروز و در این محفل صمیمی این درخواست را با شما مطرح نمایم و خواهش کنم با دستور ویژه‌تان مشکلات معیشتی این عزیزان زحمتکش در عرصه‌ی فرهنگ‌ را مرتفع فرمایید تا این نهاد همچنان قدرتمند به فعالیت‌های خود به عنوان یک پایگاه مردمی و عمومی ادامه دهد.

انتهای پیام/ 241