ایران و عراق و ضرورت همسایگی هوشمندانه

سفر نخست وزیر جدید عراق به تهران در میانه چالش‌های منطقه و در حالی که کشور‌های فرامنطقه‌ای درصدد سواستفاده از حسن همجواری میان دو کشور هستند، نشانه‌ای از درک شرایط از سوی بغداد و هوشمندی در حراست از روابط دو جانبه است.

کد خبر: ۵۵۹۲۲۹

تاریخ: ۱۰ آذر ۱۴۰۱ - ۱۸:۲۰

به گزارش گروه سایر رسانه‌های دفاع‌پرس، سومین مقصد سفر محمد شیاع السودانی، نخست وزیر جدید عراق، پس از اردن و کویت به ایران بود. شرایط زمانی این سفر، مقصد بعدی السودانی را به دلیل تحولات منطقه‌ای و رویداد‌های داخلی ایران و عراق بیش از همیشه مهم جلوه داده و حکایت از آن دارد که دولت جدید عراق در مسیر ایجاد توازن در سیاست داخلی خود، تلاش می‌کند تا سوءتفاهمات موجود در رابطه با تهران را به حداقل رسانده و از این رهگذر همکاری‌های دو جانبه را افزایش دهد.

السودانی به دعوت رسمی حجت‌الاسلام سید ابراهیم رئیسی، رئیس جمهوری ایران روز سه شنبه وارد تهران شد و مورد استقبال رسمی مقامات ایران قرار گرفت. وی در دیدار‌های جداگانه با رهبرمعظم انقلاب، رئیس جمهور و وزیر امور خارجه سه موضوع مشخص را در دستور کار داشت: همکاری‌های دو جانبه، موضوع مرز‌ها و اقلیم کردستان و در نهایت تحولات منطقه و رابطه ایران و عربستان. در این سفر، فواد حسین وزیرخارجه، حیان عبدالغنی وزیر نفت، و قاسم الاعرجی مشاور امنیت ملی عراق، السودانی را همراهی کردند.

روابط دو جانبه و ضرورت‌های ارتقای آن

چرخش به سمت ظرفیت‌های موجود در منطقه و قاره آسیا، به ویژه همسایگان از سیاست‌های دولت سیزدهم در عرصه روابط بین‌الملل بود که به نظر می‌رسد دست کم در مبادلات تجاری با همسایه غربی خود نتیجه بخش بوده است.

براساس اعلام گمرک ایران از آغاز به کار دولت سیزدهم تا پایان خردادماه، بیش از ۲۵ میلیون و ۹۳۳ هزار تن کالا به ارزش هشت میلیارد و ۶۳۸ میلیون دلار بین ایران و عراق تبادل شد که نسبت به مدت مشابه سال قبل، ۱۵ درصد رشد داشته است.

به نظر می‌رسد افزایش حجم این تبادلات در دستور کار طرفین قرار دارد و در همین راستاست که «محمد مخبر» معاون اول رئیس‌جمهور در دیدار با السودانی با تاکید بر وجود زمینه‌های همکاری متعدد میان ایران و عراق، تقویت همکاری‌های بانکی را پیش نیاز توسعه مناسبات اقتصادی و گسترش همکاری‌ها در بخش انرژی دانست و خواستار رفع موانع بانکی و مبادلات تجاری میان دو کشور شد.

اشتراکات فرهنگی، مذهبی و نزدیکی تاریخی دو کشور و ملت عراق به یکدیگر، ظرفیت و توان افزایش مبادلات حتی تا ۲۰ میلیارد دلار در سال را نشان می‌دهد و به نظر می‌رسد همسایه غربی ایران هم به این موضوع واقف و مشتاق است و السودانی در دیدار با رئیس جمهور آن را مورد اشاره قرار داده و گفته است: «تقویت کمیسیون مشترک همکاری‌های دو کشور در راستای گسترش همکاری‌ها و مناسبات بغداد و تهران بسیار موثر بوده و برگزاری مستمر و منظم جلسات آن ضروری است.»

اقلیم کردستان و اهمیت صیانت از مرز‌ها

روابط ایران و عراق در روز‌های حساس خود به سر می‌برد، آنقدر که هر حرکت درستی می‌تواند این روابط را در عالی‌ترین سطح و کیفیت خود نگه دارد و هر اقدام اشتباهی می‌تواند منجر به سقوط این روابط شود. حساسیت مورد اشاره به اهمیتی بازمی گردد که جمهوری اسلامی ایران به مرز‌های خود قائل است و هیچ گونه اقدامی در مرز‌های خود را که منجر به ناامنی د آن نقاط یا حتی داخل کشور شود، برنمی تابد.

مدت‌هاست که اقلیم کردستان عراق با زیرپا گذاشتن اصول همسایگی، تحت تاثیر ماجراجویی‌های رژیم صهیونیستی در منطقه و نزدیک مرز‌های ایران، پایگاه‌های خود را در اختیار گروهک‌های تروریستی و تجزیه طلب قرار داده و به صورت علنی اجازه ورود سلاح به داخل مرز‌های ایران را می‌دهد. طبیعی‌ترین واکنش به این اقدام، بمباران مقر‌های تروریستی در این مناطق از سوی ایران است که البته با خویشتنداری قابل توجهی صورت می‌گیرد که علت آن می‌تواند در انتظاری باشد که تهران از دولت مرکزی بغداد برای مقابله با بلندپروازی‌های اقلیم دارد.

جمهوری اسلامی ایران بار‌ها از دولت مرکزی عراق خواسته است، جولان تروریستی‌ها را در اربیل، سلیمانیه و دیگر شهر‌های کردستان عراق را کنترل کند. حسین امیر عبداللهیان وزیر خارجه ایران در نشست مطبوعاتی خود با خبرنگاران ضمن اشاره به این موضوع گفت: «ما در هشت هفته گذشته طی دو مرحله در تهران و بغداد با مقامات کشور دوست و برادر عراق و اقلیم کردستان نشست‌های متعددی برگزار کردیم و توافق‌های زیادی را برای مقابله با این گروه‌های تروریستی به عمل آورده‌ایم و در همین ارتباط دوستان در حکومت مرکزی عراق متعهد شده‌اند که این گروه‌های تروریستی را که از ۷۶ نقطه تحرکاتی را علیه امنیت ما در استان‌های غربی آغاز کرده بودند از این نواحی دور کنند و این گروه‌های تروریستی را خلع سلاح کنند. گفتگو‌ها در این زمینه انجام شده است و ما پیگیر این هستیم که توافقاتانجام شده اجرایی شود.»

به نظر می‌رسد بخشی از این توافقات در سفر اخیر سردار اسماعیل قاآنی فرمانده سپاه قدس و مسئول پرونده عراق در جمهوری اسلامی ایران و دیدارش با رئیس‌جمهور، نخست وزیر، رئیس پارلمان و... عراق انجام شده باشد. ایران از دولت مرکزی عراق برای صیانت از مرز‌های انتظار دارد و با توجه به اصول و قواعد بین المللی این انتظار چندان غیرمنطقی نخواهد بود.

موضوعی که از سوی السودانی و در دیدار با آیت الله رئیسی هم مورد تاکید قرار گرفت و نخست وزیر عراق گفت: «دولت عراق ملتزم است که قانون اساسی را اجرا کند و اجازه نمی‌دهد از خاک این کشور برای آسیب رساندن به هر طرفی استفاده شود؛ سیاست حکومت عراق است که این کشور نقطه شروعی برای آسیب رساندن به کشور‌های منطقه نباشد.»

روابط تهران-ریاض و چرایی تکاپوی بغداد

اظهارات مقامات عراقی و برنامه کاری نخست وزیر جدید عراق، یک سفر مهم دیگر را هم برای وی نشان می‌دهد، سفر به عربستان. حضو السودانی در ریاض گرچه در نگاه نخست نباید چندان برای تهران، مهم باشد، اما اگر بدانیم عراق یکی از میانجیگران مهم رابطه تهران و ریاض است، این سفر اهمیت ویژه‌ای خواهد یافت.

مقامات و دیپلمات‌های جمهوری اسلامی ایران و عربستان سعودی در ۱۵ ماه اخیر، پنج دور پشت میز‌های گفتگو در بغداد نشسته اند و برگزاری دور ششم این گفتگو‌ها یکی از اهداف اصلی مقامات عراق در سفر به تهران و ریاض ارزیابی می‌شود. تلاش مقامات عراقی درحالی است که جمهوری اسلامی ایران آمادگی خود را برای آغاز دور جدید این گفتگو‌ها اعلام کرده، اما اجرای توافقات دوره‌های پیشین را شرط اصلی آغاز اعلام کرده است.

تهران منتظر نشانه‌ای از حسن‌نیت ریاض است و این نشانه در شرایط کنونی می‌تواند کنترل دروغ پردازی‌ها و پروپاگاندای رسانه‌ای ایران اینترنشنال سعودی در لندن باشد. عراق هم از رهگذر تلاش برای ارتقای روابط ایران و عربستان از یک سو تلاش می‌کند از مزایای اقتصادی این روابط بهره برده و از سوی دیگر نقش خود را به عنوان کشوری تاثیرگذار در منطقه اثبات کند.

سیاست متوازن ساز السودانی هم که در سفر‌ها و اظهاراتش مشهود است نشان دیگری از این تلاش‌ها برای پررنگ سازی نقش بغداد در تعاملات منطقه‌ای است. عراق بهتر از هر کشوری در منطقه از آسیب‌های دخالت‌های فرامنطقه‌ای آگاه است و بیش از همه می‌داند که آمریکا برای تحقق دموکراسی در منطقه حضور ندارد و در پی منافع خود و رژیم صهیونیستی است.

از این رو با رفع موانع موجود در مسیر ارتباط خود با ایران می‌تواند شریک قابل اعتمادی برای تهران در مسیر مقابله با دخالت‌های فرامنطقه‌ای باشد.

منبع: ایرنا

انتهای پیام/ ۹۱۱