اربعین در 8 سال دفاع مقدس چگونه گذشت

نبود آثاری با موضوع اربعین در اسارت/ پرداختن به خاطراتی که هنوز بازگو نشده‌اند

موضوع اربعین در اسارت، از سوژه‌هایی است که نویسندگان حوزه دفاع مقدس کمتر به آن پرداخته‌اند و به نظر می‌رسد که ظرفیت خوبی برای پرداختن به آن در بین نویسندگان وجود دارد.

کد خبر: ۶۰۱۹۲

تاریخ: ۱۰ آذر ۱۳۹۴ - ۱۱:۵۲

به گزارش خبرنگار فرهنگ و هنر دفاع پرس پس از گذشت بیست سال از پایان دوران دفاع مقدس، با نگاه تحلیلی به مجموعه کتاب های تولید شده با محوریت دفاع مقدس و اربعین می توان اظهار کرد که هنوزآثاری با موضوع اربعین در هشت سال جنگ تحمیلی به چاپ نرسیده و تنها چند کتاب عکس پیرامون پیاده روی عمومی مردم در اربعین منتشر شده است. بنابراین برای خلق آثاری با عنوان اربعین در اسارت باید به سراغ آزادگانی برویم که خاطراتشان را در این باره هنوز بازگو نکردهاند.

موضوع اربعین در اسارت، از سوژه های بکر و دست نخورده ای است که نویسندگان در حوزه دفاع مقدس کمتر به آن توجه کردند و به نظر میرسد که ظرفیت خوبی برای پرداختن به آن در بین نویسندگان وجود دارد. هنوز هستند جانبازان و آزادگان سرافرازی که در جامعه امروز در بین ما نفس کشیده و زنده هستند و آنها زمانی را به خاطرمی آورند که با شهدا همنشین بوده اند ومیتوانند به عنوان سند زنده؛ خاطراتی که همزمان با اربعین در جبهه ها داشتند بازگو کنند.

جواد کامور بخشایش، نویسنده کتاب های دفاع مقدس در گفت و گو با خبرنگار فرهنگ و هنر دفاع پرس با اشاره به اینکه نویسندگان، ظرفیت های بالایی برای خلق آثاری با موضوعات مختلف دفاع مقدس دارند، گفت: در این برهه از زمان که سالها از جنگ گذشته است، دوره جدیدی برای تولید خاطره و ثبت اتفاقات هشت سال دفاع مقدس شکل گرفته است، آنقدر ابعاد مختلفی درجنگ وجود دارد که هنوزبه آن پرداخته نشده است و نویسندگان باید برای تولید آثاری با محوریت دفاع مقدس کمر همت ببندند.

وی بابیان اینکه موضوع اربعین در اسارت، از سوژه های بکر و دست نخورده ای است که نویسندگان می توان به آن بپردازند، افزود:  پرداختن به ابعاد مختلف اسارت رزمندگانی که مدت زمان طولانی را در اردوگاه های دشمن گذراندند از سوژه هایی است که جای کار دارد، نویسندگان حوزه دفاع مقدس می توانند به ابعاد مختلف آن از جمله اینکه در برگزاری این مراسم بزرگ و حساس که زمینه ای برای معرفی دین اسلام و ابعاد واقعه عاشورا به جهانیان است، اسرا در آن زمان با چه مشکلاتی روبرو بودند و حال و هوای اربعین در اردوگاهی مانند موصل که مکان اصلی رهبران اصلی مذهب شیعه بود چگونه بود و چقدر برگزاری اربعین حسینی شرایط معنوی و ایجاد انگیزه برای اسرای جنگ، فراهم کند که آن شرایط سخت را تحمل کنند بپردازند.

نویسنده کتاب «زندان موصل» درادامه گفت: دفاع مقدس آنقدر ابعاد گسترده ای دارد که هنوز به آن پرداخته نشده است وجای خالی موضوع اربعین در هشت سال دفاع مقدس نیز دیده می شود که برای هر شخص علاقمند به موضوع دفاع مقدس جالب است که بداند در شب های اربعین ، نحوه عزاداری شهدا و اسرایی به چه نحوی بوده و این عزاداری ها برای سالار شهیدان چه در عاشورا و تاسوعا و چه در اربعین حسینی با توجه به شرایط دشوار جنگی چقدر توانست در تقویت روحیه رزمندگان برای انگیزه در شب های حمله تاثیر گذار باشد.

کامور خاطرنشان ساخت: در دوره ای که فرهنگ کتابخوانی به توزیع و تکثیر کتاب در اتوبوس ها و مترو سوق پیدا کرد خاطرم هست که مرتضی سرهنگی از چهره های هنر برتر انقلاب در سال 93حرکتی جالب در این زمینه انجام داد، او تلاش کرد همزمان با مناسبت های مختلف در تقویم کشور از جمله دفاع مقدس کتاب های جالبی مانند رمضان در اسارت (شامل خاطرات رزمندگان اسارت کشیده درزندان های عراق) منتشر کند.

*اربعین در اسارت

پرداختن به اربعین در اسارت در ادبیات اردوگاهی سوژه بکری است که به نویسندگان علاقمند در حوزه دفاع مقدس خط مشی برای تولید آثار جدید می دهد هنوز هستند آزادگان سرافراز و قهرمانی که در زندان های موصل 1و2، اردوگاه عنبر،الرشید و سایر اردوگاه های عراق،خاطرات بازگو نشده ای دارند که برای بعضی از مردم جالب است. چه بسا عملیات هایی که همزمان با شب اربعین حسینی در جبهه ها بود وچه پیروزی ها برای رزمندگان اسلام رقم می زد.

*نحوه برگزاری مراسم اربعین در جبهه

سید حسن عسگری جانباز و از رزمندگان دوران دفاع مقدس و رزمنده لشگر 27 محمد رسول لله(ص) و گردان حضرت علی اکبر (ع) نیز در گفت و گو با خبرنگار فرهنگ و هنر دفاع پرس از حال و هوای اربعین حسینی(ع)  در هشت سال دفاع مقدس، می گوید: آنروزها که انقلاب اسلامی ایران پیروز شد یادم می آید،  هنوز پایه های انقلاب محکم نشده بود که جنگی نابرابر که ازسوی صدام و متحدانش طرح ریزی و برنامه ریزی شده بود و بر مردم ایران تحمیل شد و این سرآغاز هشت سال دفاع مقدس بود که به دلیل شرایط آن موقع امکانش نبود که رزمندگان بتوانند به صورت علنی اقدام به برگزاری مراسم اربعین حسینی (ع) کنند لذا مراسم در گوشه و کنار سنگرها به صورت گروهی و انفرادی برگزارمی شد.

*امید داشتن به ثبت در طومار زیارت کنندگان اربعین

وی افزود: با وجود جنگ، رزمندگان اسلام داخل سنگرها و حسینیه ها و ستادهای  فرماندهی مانند یک گردهمایی کوچک نه در وسعت امروز دور هم جمع می شدند و زیارت اربعین و عاشورا زمزمه می کردند اگر چه نمی توانستند مانند جابر بن عبدالله انصاری بر مزار امام حسین (ع) گرد آمده و آن امام را زیارت کنند اما به این امید داشتند که نامشان در طومار زیارت کنندگان امام حسین(ع) در روز اربعین ثبت شود.

*این محرم وصفر است که اسلام را زنده نگه داشته

وی تصریح کرد: جبهه ها هر روز میزبان رزمندگان برای عزاداری و اشک برحسین(ع) بودند چه شب حمله بود یا نبود چه محرم و صفر اربعین بود یا نبود و چه ماه های دیگر سال در جبهه ها هیچگاه بی نام حسین(ع) نماند، در ورودی سنگری سخنی از امام (ره) نوشته شده بود« این محرم و صفر است که اسلام را زنده نگاه داشته است» شهدای هشت سال دفاع مقدس با نام امام حسین (ره) و خواندن زیارت عاشورابود که شهامتی مضاعف برای حمله به دشمن بعثی پیدا می کردند یادم می آید در سنگری نوجوان 18 ساله ای را دیدم که در گودال خاکریز بدون توجه به کسی در حال و هوای شهادت زیارت عاشورا می خواند و گویی جبهه های ما بی نام و یاد شهدای دشت کربلا وسالارشهیدان امام حسین (ع) و بی اذن و مدد گرفتن از ائمه حمله ای صورت نمی داد.

*عزاداری در خفا

عسگری در ادامه گفت: جمع های کوچک 5 نفره تا 20 و 60 نفره دور هم جمع می شدند شب اربعین و به عزاداری می پرداختند رزمندگان بخاطر موقعیت منطقه جنگی نمی توانستند به صورت آشکار وشکل امروز به کربلا بروند و عزاداری کنند خاطرم هست وقتی به مناطق عملیاتی جنوب دزفول و اهوازمی رفتم شب اربعین صدای ناله های بچه ها از حسینیه ها وسنگر ها به گوش می رسید.

*خاطرات اسرای عراقی از اربعین

برخی می گفتند این روزها که متقارن شده با شبهای نزدیک به اربعین، با اسرای عراقی که صحبت می کردیم می گفتند، آنها هم  دلشان می خواسته برای امام حسین (ع) عزاداری کنند بخصوص اربعین، اما صدام اجازه هیچ کاری را نمی داد و خیلی از عراقی ها برای راهپیمایی اربعین مجبور بودند با وجود سخت گیری های حزب بعث عراق از بیراهه ها و بیابان ها به سمت نجف و کربلا حرکت کنند که جان خود را نیز ازدست می دادند، 40 سال سایه سیاه و شوم صدام بر سر مردم عراق بود که اجازه نداشتند آشکارا به عزاداری روز اربعین بپردازند وحالا بخواست خدا 10 سالی هست که اربعین با حضور میلیونی زائران ایرانی و عراقی و سایر مسلمانان کشورهای مختلف جهان حال و هوای دیگری پیدا کرده است.

*حضور میلیونی با وجود تکفیری ها و داعشی ها در عراق

این جانباز در ادامه خاطرنشان کرد: سال گذشته طبق آمارهای منتشر شده 20 میلیون زائر در راهپیمایی اربعین شرکت داشتند وامسال نیز دو برابرشدند، دیگر کسی ترسی ندارد برای رفتن به کربلا، ترس کشته شدن و دلهره داشتن زائران اربعین حسینی(ع) از فرماندهان صدام و رژیم بعث آن زمان و ترس و دلهره امروز که داعش و تکفیری های تروریستی درعراق و سوریه بوجود آورده اند هم باعث نمی شود مردم از حسین (ع) نوه پیامبر (ص) و نور دیده زهرای اطهر(س) جدا شوند و به این سفر معنوی و پر خطر نروند.الحمدلله نیروهای عراقی و ایرانی امنیت این مانوربزرگ سیاسی، فرهنگی را برقرارکرده اند.

با وجود تمام سختی های برگزاری اربعین، امروز به خواست خداوند شاهد این هستیم که زائران یک هفته قبل از اربعین بار و بنه خود را بسته و آماده حرکت به سمت نجف و کربلا می شوند.

*حرکت همه شهرهای ایران به سمت کربلا

عسگری از حال و هوای اربعین در جبهه ها، گفت: یکماه قبل از شروع محرم زمزمه رفتن به کربلا در همه شهر های ایران شروع می شود و تا یک هفته مانده به روز اربعین شور می گیرد اما در دوران جبهه به دلیل شرایط جنگی، مدت عزاداری اربعین در بین رزمندگان 2یا 4 ساعت بیشتر طول نمی کشید.شنیدن خبرهایی از این دست که اعزام زائران از طریق سه مرز مهران، شلمچه و چزابه صورت میگیرد و بر اساس ظرفیت هر مرز، مشخص میشود که زائران باید از کدامیک از مرزهای کشور به عراق عزیمت کند همه نشان از اهمیت پیاده روی اربعین دارد.

*حیات شیعه به برگزاری اربعین بسته است

حسن طلائی ازجانبازان هشت سال دفاع مقدس اهمیت اربعین را اینطور بیان می کند: در اصل حیات شیعه در اربعین هرسال متولی می شود از آنجا که 10 سالی است این خیزش و مانور میلیونی اربعین از ایران و سایر کشورها به سمت کربلا شروع شده هنوز به آن رشد تعالی که مد نظر خداوند و ائمه معصومین است نرسیده و می توان گفت که شرکت میلیونی مردم در اربعین هرسال تنها می تواند گام کوچکی باشد وادامه یابد تا معرفی کامل اسلام بدست صاحب زمان مهدی (عج) صورت گیرد.

همه مداحان، علمای شیعه و سنی در مقوله اربعین خیلی کار کردند اما آنچه که خداوند متعال مقرر کرده است پیامبران و ائمه خیلی تاکید دارند که هنوز شیعه در ایران هنوزنتوانسته شکل بگیرد، نهضت حسینی آنقدر اهمیت دارد که برخی از اندیشمندان اروپایی می گویند اگر حسین (ع) عیسی مسیح ما بود ما ازاین ظرفیت استفاده کرده و او را به تمامی جهان معرفی می کردیم و رسانه های خارجی نیز اذعان می کنند چنین پیاده روی عظیم در روز اربعین چطور رخ می دهد.

*واقعه ای بزرگتر از عاشورا وتاسوعا

زنده بودن و به روز رساندنی گوشه ای از واقعیت های عاشورا و اینکه شیعه حرفی برای گفتن درباره امام حسین (ع) به جهانیان را داشته باشد همه بروز و ظهور این مطلب نه در ظهر عاشورا و نه در ظهر تاسوعا بلکه در مانور بزرگ اربعین تجلی می یابد. همه شهدای هشت سال دفاع مقدس به این مسئله توجه ویژه ای داشتند.

*خاطره یک رزمنده در شب اربعین سال 63

حسن طلایی رزمنده لشگر 27 محمد رسول لله(ص) از گردان حضرت علی اکبر (ع) خاطره ای تلخ اما به یاد ماندنی از شب اربعین سال 63 برایمان بازگو کرد و گفت، در آن شب خاطرم هست که باید به تهران برمی گشتم و قبل از شب برگزاری مراسم اربعین در حسینیه سید الشهدای دوکوهه وسایلم را که جمع کردم تاعازم تهران شوم دو تن از برادران رزمنده به نام های یوسف کشاورز و احمد اسماعیلی که بعدها شهید شدند، بامن تا ارتفاعات خرم آباد آمدند که به دلیل طوفان شدیدی که آن منطقه را فراگرفت تصمیم گرفتند به پادگان دو کوهه برگردند بنابراین به خواست خداوند تقدیر طوری رقم خورد که من صبح اربعین رسیدم تهران و آن دو شهید، شب اربعین برگشتند، هنگام خداحافظی با من گفتند آرزو داریم شهید بشویم من  هم از آن شهداچیزی در خواست کردم که شب عزاداری اربعین سالار شهیدان برای شهید شدن من هم دعا کنند اما انگار خداوند دعای آنها را در حق خودشان مستجاب کرد و آن دو شهید شدند و من از غافله عشق عقب مانده و حالا جز حسرت و اندوه چیزی ندارم انگار خدواند شهادت را نصیب من نکرد و من را برای ماموریتی عظیم در زمان امروز انتخاب کرد تا بمانم و برای نسل امروز از دلاوری های آنان قصه ها بازگو کنم. حالا هرسال با آمدن اربعین یاد آن خاطره تلخ در ذهنم مرورمی شود که چرا من ماندم و آنها رفتند.

در مسلخ عشق رهروانی باید* وندر دلشان سر نهانی باید*هرکس که بگوید عاشقم عاشق نیست*در مکتب عشق امتحان باید.

*تغییر نام حسینیه سید الشهدا به حسینیه شهید همت

حسینیه سید الشهدا در نزدیکی پادگان دوکوهه بود وقرار بود رزمندگان با انجام کارهای عمرانی آن را بزرگتر کنند لذا درشب هایی که رزمندگان حمله نداشتند گروهی دست به کار می شدند که تا قبل از حمله لشگر 27 محمد رسول الله(ص) هنوز نصفه کاره مانده بود آنزمان فرمانده وقت محمد ابراهیم همت بود دقیقا در زمان عملیات جزیره مجنون بود که در پادگان طلائیه که حاج همت به شهادت رسید و عملیات تمام شد حسینیه سید الشهدا پس از بازسازی و تکمیل به نام حسینه شهید همت نامگذاری شد.

*سند اهمیت اربعین

در روایتی از امام حسن عسکری (ع) است که: از علامات مؤمن، خواندن زیارت اربعین است.

(در حدیثی از امام حسن عسکری روایت شده که فرمود: علامات مؤمن پنچ چیز است: نمازهای یومیه همراه با نوافل، زیارت اربعین در اربعین شهادت امام حسین (ع)، انگشتر به دست راست کردن که سنّت پیامبر (ص) و اهل بیتش بوده است، و خاک آلود بودن پیشانی به خاطر سجده بر زمین، در خضوع و خشوع خدای تعالی و تضرّع به محضر قدسی او، و آشکار گفتن بسم الله الرّحمن الرّحیم که در نماز واجب است بلند بر زبان جاری شود.) بحار الأنوار علامه مجلسی

این علامت مؤمنی است که تسلیم اوامر خدای تعالی در پیروی از اولیایش می باشد، و در دوستی و مودّت با آنها پایبند است، خدایی که در سوره شورا آیه 23 به پیامبرش فرمود: «قل لا أسئلکم من أجر إلاّ المودّة فی القربی» و امام حسین (ع) از نزدیکترین کسان رسول الله (ص) و از مصادیق آیه مودّت است. اربعین، زنده نگه داشتن یاد او و همدردی با او، همراه با پیروی و اظهار عطوفت روحی و قلبی بر ماجرای کربلای اوست.

زیارت اربعین معانی بسیاری دارد و پیام روشنی برای طاغوتیان عالم است، فریادی است که بر سر ظالمان بلند می شود و زائران را به سوی زیارت کربلا، برای تجدید بیعت با امامشان بر می انگیزد، ندایی برای منکران است و بیانگر این مطلب است که ما تمسّک به باب حسین(ع) را تا ظهور امام حجّت (عج) از دست نمی دهیم.

بسیار قابل تأمل است که بدانیم خداوند متعال اگر براى زیارت کربلاى حسین(ع)، پاداش هزار حج و عمره مىدهد، زیرا که حج هم به برکت عاشورا باقى مانده است.حج را هم حسین زنده کرد.حیات اسلام در سایه خون پاک شهیدان کربلا بود.اگر نامى و سخنى از پیامبر و کعبه و قبله و دین و قرآن مانده است، به برکت وجود حسین و خون و شهادت اوست.اسلام، مدیونسید الشهداء است. از اینجاست که مىگوییم:کربلا، همه چیز ماست، چون اساس دین را حفظ کرد.

پس، حق است که هر سال و بلکه هر روز یاد او در جانها زنده گردد و چشمها به جای اشک خون بگریند، که خود فرمود: (أنَا قَتیلُ العَبَرات، ما ذُکِرتُ عِندَ مُؤمنٍ إلاّ وَ دَمَعَتْ عَیناهُ)

من کشته اشکهایم، هیچ مؤمنی مرا یاد نمی کند، مگر آنکه چشمانش اشک می ریزد.

انتهای پیام/