قهرمان من/

شهید «محمدابراهیم همت»

شهید «محمدابراهیم همت» متولد سال ۱۳۳۴ در شهر «شهررضا» اصفهان، از فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و از شهدای شاخص دوران هشت سال دفاع مقدس است که هنگام شهادت، فرماندهی لشکر ۲۷ محمدرسول‌الله (ص) را برعهده داشت.

کد خبر: ۶۰۶۷۷۲

تاریخ: ۲۰ آذر ۱۴۰۲ - ۰۲:۱۹

نام و نام خانوادگی: شهید محمدابراهیم همت

محل تولد: شهررضا

تاریخ تولد: ۱۳۳۴/۰۱/۱۲

درجه: سرلشکر

شاخه نظامی: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی

مسئولیت: فرمانده تیپ (لشکر) ۲۷ محمد رسول‌الله (ص)

تاریخ شهادت: ۱۳۶۲/۱۲/۱۷

سن: ۲۸ سال

محل شهادت: جزیره مجنون

مزار شهید: گلزار شهدای شهررضا

گروه حماسه و جهاد دفاع‌پرس: شهید همت در دوران نهضت انقلاب اسلامی به فعالیت‌های مبارزاتی علیه رژیم پهلوی پرداخت؛ به‌طوری که «ساواک» چندین‌بار به وی اخطار داد؛ اما شهید همت به این اخطار‌ها توجه نکرد؛ حتی گفته می‌شود براساس اسنادی که پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران به‌دست آمد، فرمانده نظامی وقت اصفهان دستور داده بود که هر جا او را دیدند، با گلوله مورد هدف قرار دهند.

این شهید والامقام پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، در تشکیل سپاه شهررضا نقش چشمگیری ایفا کرد و با شروع غائله کردستان، برای مبارزه با ضدانقلاب راهی سرزمین مجاهدت‌های خاموش شد تا این‌که پس از شهادت احمد کاظمی، به فرماندهی سپاه «پاوه» منصوب شد.

شهید محمدابراهیم همت با شروع دوران هشت سال دفاع مقدس، سال ۱۳۶۱ همزمان با آغاز عملیات «رمضان» فرماندهی تیپ ۲۷ محمدرسول‌الله (ص) را بر عهده گرفت و تا زمان شهادتش، در این یگان خدمت کرد. این سردار پرافتخار اسلام، سرانجام ۱۷ اسفند سال ۱۳۶۲ در عملیات «خیبر» در «جزیره مجنون» به شهادت رسید.

تولد و دوران کودکی و تحصیل

«محمدابراهیم همت» سال ۱۳۳۴ در «شهررضا» اصفهان دیده به جهان گشود. وی در سن هفت سالگی وارد مدرسه شد و در این دوران ثابت کرد که از هوش و استعداد بالایی برخوردار است. محمدابراهیم از همان دوران، در اوقات فراغت خود کار می‌کرد و ضمن تأمین مخارج تحصیلی خود، به خانواده‌اش نیز کمک می‌کرد.

وی پس گذارندن دوران ابتدایی و راهنمایی وارد دبیرستان شد و در این مدت، علاقه زیادی به رشته داروسازی از خود نشان داد تا این‌که سال ۱۳۵۲ دیپلم گرفت و در کنکور سراسری شرکت کرد؛ اما در کنکور قبول نشد؛ ولی عدم موفقیت در کنکور، خللی در اراده او وارد نکرد و در همان سال، پس از قبولی در امتحانات ورودی «دانشسرای تربیت معلم» اصفهان، برای تحصیل عازم این شهر شد.

فعالیت‌های مبارزاتی علیه رژیم شاهنشاهی

شهید «محمدابراهیم همت» سال ۱۳۵۲ وارد دانشسرای اصفهان شد و سپس به سربازی رفت و در همین مدت توانست با برخی از جوانان انقلابی آشنا شود و به تعدادی از کتاب‌هایی که از نظر ساواک و دولت آن روز، ممنوعه به حساب می‌آمد، دست یابد. مطالعه این کتاب‌ها، تاثیری عمیق و سازنده‌ای در روح و جان او گذاشت و به روشنایی‌ اندیشه‌اش کمک شایانی کرد. او پس از پایان سربازی و بازگشت به زادگاهش، شغل معلمی را برگزید و به دلیل روحیه انقلابی‌اش، چندین نوبت ساواک به او اخطار داد.

پس از گسترش مبارزات مردمی علیه رژیم پهلوی، شهید همت پرچم‌داری جوانان مبارز شهرضا را به عهده گرفت و سخنرانی‌های پرشور و آتشین او علیه رژیم پهلوی، ماموران رژیم را به تعقیب وی واداشت؛ به‌طوری که به فیروزآباد، یاسوج، دوگنبدان و سپس اهواز رفت و در نهایت به شهرضا بازگشت.

پس از بازگشت به شهررضا، در تظاهرات مردمی علیه رژیم، بسیار فعال بود تا اینکه فرماندار نظامی اصفهان، دستور ترور و اعدامش را صادر کرد؛ ولی او با تغییر لباس و چهره، مبارزات علیه رژیم را دنبال می‌کرد، تا این‌که انقلاب اسلامی به پیروزی رسید.

وقتی انقلاب به ثمر رسید و اماکن اطلاعاتی ساواک شهرضا به دست مردم انقلابی فتح شد، پرونده سنگینی از ابراهیم به دست آمد. در این پرونده بیش از بیست گزارش و خبر مکتوب در تایید نقش فعال وی در صحنه تظاهرات و شورش علیه رژیم شاه به چشم می‌خورد که در صورت عدم پیروزی انقلاب اسلامی، مجازات سنگینی برای او تدارک دیده می‌شد. تیمسار ناجی، فرمانده نظامی وقت اصفهان، دستور داده بود که هر جا او را دیدند با گلوله مورد هدف قرار دهند.

فعالیت‌ها پس از پیروزی انقلاب اسلامی

شهید همت پس از پیروزی انقلاب اسلامی به شهر خود برگشت و سپاه شهررضا را به همراه برادران و دوستان خود تشکیل داد. آن‌ها در ایجاد نظم و امنیت شهررضا پس از پیروزی انقلاب اسلامی نقش اساسی داشتند. همچنین تبلیغات آن‌ها نقش بسزایی در آگاهی جوانان داشت.

وی مدتی بعد مسئولیت روابط عمومی سپاه شهررضا را بر عهده گرفت و اواخر سال ۱۳۵۸ با هدف اجرای فعالیت‌های فرهنگی، به خرمشهر و سپس بندر چابهار و کنارک در استان سیستان و بلوچستان رفت تا این‌که خرداد سال ۱۳۵۹ مسئول روابط عمومی سپاه «پاوه» شد.

فعالیت‌ها در دوران هشت سال دفاع مقدس

شهید همت از مهر سال ۱۳۵۹ تا دی سال ۱۳۶۰ نیز در پاک‌سازی روستاها از وجود افراد ضدانقلاب نقش ویژه‌ای داشت، مدتی بعد هم به فرماندهی سپاه پاوه منصوب شد و در زمستان سال ۱۳۶۰ نیز مسئولیت ستاد تیپ ۲۷ محمد رسول الله (ص) را به عهده گرفت.

بهار سال ۱۳۵۹ بود که شهید همت برای مقابله با گروهک‌هایی که در منطقه کردستان به ایجاد اغتشاش پرداخته بودند، به این منطقه اعزام شد. وی با توکل بر خدا و تلاش مثال‌زدنی خود، این مناطق را از دست اشرار پاک کرد. سپس در سال ۱۳۶۱ او برای دفاع از مردم لبنان در مقایل رژیم صهیونیستی به این کشور رفت و پس از دو ماه حضور در لبنان، به کشور بازگشت و عازم جبهه‌های جنگ شد.

شهید همت در عملیات فتح‌المبین و عملیات بیت‌المقدس هم رئیس ستاد تیپ ۲۷ محمدرسول‌الله (ص) بود، همچنین از عملیات رمضان در ۲۳ تیر سال ۱۳۶۱، فرماندهی تیپ ۲۷ محمدرسول‌الله (ص) به عهده‌اش گذاشته شد، تا این‌که در سال ۱۳۶۱ با گسترش سازمان سپاه پاسداران و تشکیل سپاه ۱۱ قدر و ارتقاء تیپ  ۲۷ محمدرسول‌الله (ص)، ابتدا فرماندهی سپاه ۱۱ قدر به عهده وی گذاشته شده و پس از انحلال این سپاه، فرماندهی لشکر ۲۷ محمدرسول‌الله (ص) را به‌طور مستقیم بر عهده گرفت.

وی عملیات مسلم بن عقیل را از سنگر فرماندهی قرارگاه ظفر، هدایت کرد. در عملیات‌های والفجر مقدماتی و والفجر ۱ نیز در سمت فرمانده سپاه ۱۱ قدر، لشکر ۲۷ محمدرسول‌الله (ص)، لشکر ۳۱ عاشورا، لشکر ۵ نصر و تیپ ۱۰ سیدالشهداء (ع) را فرماندهی کرد و در عملیات والفجر ۳، عملیات والفجر ۴ و عملیات خیبر هم فرماندهی لشکر ۲۷ محمدرسول‌الله (ص) به‌طور مستقیم به عهده او بود.

شهادت

حاج «محمدابراهیم همت» ۱۷ اسفند سال ۱۳۶۲ در عملیات خیبر، زمانی که برای بررسی وضعیت جبهه به جلو رفته بود، بر اثر اصابت گلوله توپ در نزدیکی‌اش، در محل تقاطع جاده‌های جزایر مجنون شمالی و جنوبی به‌همراه معاونش اکبر زجاجی به شهادت رسید.

دستی که قطع شد، مانند دست سقای کربلا

سردار جهروتی‌زاده یکی از فرماندهان هشت سال دفاع مقدس در کتاب خاطرات خود با عنوان «نبرد در الوک» درباره چگونگی شهادت حاج ابراهیم همت، گفته است: در خط، درگیری به‌شدت ادامه داشت. عراق دائم بمباران می‌کرد. ما نمی‌توانستیم از این خط جلوتر برویم. حاج همت به من گفت: «شما بمان و از وضع خط مطلع باش. بیسیم هم به من داد تا با عقب در ارتباط باشم و خودش به عقب برگشت.»

وقتی حاجی در حال بازگشت به‌طرف قرارگاه بوده تا در آنجا فکری به حال خط مقدم بکند، در همان سه‌راهی مرگ به شهادت می‌رسد. پس از رفتن حاج همت به‌سمت عقب، یکی دو ساعتی طول نکشید که خط ساکت شد. همان خطی که حدود یک ماه، لحظه‌ای درگیری در آن قطع نشده بود و این سبب تعجب همه شد. ما منتظر ماندیم. گفتتیم شاید باز هم درگیری آغاز شود. صبح فردا، هوا روشن شد، اما باز هم از حمله دشمن خبری نشد. اطلاع نداشتیم که چه اتفاقی افتاده است.

بی‌خبر از آن بودیم که در جزیره سرش از بدن جدا شده و حاج همت بی‌سر به دیدار محبوب رفته و دستش قطع شده بود. همان دستی که برای بسیجیان در خط آب می‌آورد. جزیره با شهادت حاجی از تب و تاب افتاد. (بیشتر بخوانید)

ما چون حسین (ع) وارد شدیم و چون حسین (ع) هم باید به شهادت برسیم

سردار سپهبد شهید قاسم سلیمانی نیز در مورد نحوه شهادت حاج محمدابراهیم همت گفته است: «واقعا هرگاه در ذهنم مطلبی از همت می‌آید، دل من مملو از غصه می‌شود. وی فرمانده لشکر پایتخت بود. رزمندگان لشکر او در عملیات خیبر آنقدر شهید و مجروح شدند که تعداد به حد یک گردان رسید. گردان را از طلائیه به جزیره مجنون جنوبی منتقل کرد، تبدیل به دسته به‌علاوه یعنی قریب به ۴۰ نفر شد و همت با دسته ماند. (بیشتر بخوانید)

وصیت‌نامه

شهید محمدابراهیم همت در وصیت‌نامه خود نوشته است: «از طرف من به جوانان بگوئید چشم شهیدان و تبلور خونشان به شما دوخته است. بپاخیزید و اسلام را و خود را دریابید. نظیر انقلاب اسلامی ما در هیچ کجا پیدا نمی‌شود. نه شرقی – نه غربی؛ اسلامی که: اسلامی…‌ ای کاش ملت‌های تحت فشار مثلث زور و زر و تزویر به خود می‌آمدند و آن‌ها نیز پوزه استکبار را بر خاک می‌مالیدند». (بیشتر بخوانید)

رفتار‌های مدیریتی شهید همت

«علیرضا شفیعی» نگارنده کتاب «شهید همت در مکتب نبوی (ص): گذری بر رفتار‌های مدیریتی شهید همت» با افرادی مصاحبه داشته که با شهید همت در جبهه تعاملات کاری نزدیک داشته‌اند؛ وی در این میان برخی از سجایای اخلاقی شهید از جمله توبیخ خاطیان (حتی اگر از رفیقان نزدیک خود او بودند)، تفویض اختیار و مسئولیت‌خواهی، عدم انتقام‌گیری، مشورت در امور، تقسیم کار و... را از میان این مصاحبه‌ها استخراج کرده است. (بیشتر بخوانید)

تمایز شهید همت به‌لحاظ احساس مسئولیت، تعهد، دلسوزی و شور در میان فرماندهان

سردار سرلشکر پاسدار «محمد باقری» رئیس ستاد کل نیروهای مسلح در یادداشتی، به تمایز شهید «محمدابراهیم همت» به‌لحاظ احساس مسئولیت، تعهد، دلسوزی و شور در میان فرماندهان اشاره کرده و نوشته است: لشکر حضرت محمدرسول‌الله (ص) و پیروزی‌های این لشکر در آن مقطع، بدون‌شک، مرهون تلاش‌ها و مجاهدت‌های این فرمانده دلاور سپاه اسلام است. (بیشتر بخوانید)

معرفی کتاب

کتاب‌هایی درباره شهید محمدابراهیم همت منتشر شده است که از جمله آن‌ها می‌توان به کتاب‌های زیر اشاره کرد:

«شهید همت در مکتب نبوی (ص): گذری بر رفتار‌های مدیریتی شهید همت» به قلم «علیرضا شفیعی»

«یادگاران ۲ (کتاب محمدابراهیم همت)» به قلم «مریم برادران»

«معلم فراری» به قلم «رحیم مخدومی»

«طنین همت» به قلم «ابراهیم رستمی»

«شهید همت» به قلم «احمد عربلو»

«افلاکیان زمین (محمدابراهیم همت)» به قلم «محمدحسین عباسی ولدی»

«از چشم‌ها ۳؛ به مجنون گفتم زنده بمان (کتاب همت)» به قلم «فرهاد خضری»

«نیمه پنهان ماه ۲؛ همت به‌روایت همسر شهید» به قلم «حبیبه جعفریان»

«به روایت همت» به قلم «حسین بهزاد»

«ضربت متقابل» به قلم «گل‌علی بابایی»

«آن روز در کنار تو» به قلم «محسن پرویز»

«برای خدا مخلص بود؛ خاطراتی از شهید محمدابراهیم همت» به قلم «علی اکبری»

«شراره‌های خورشید» نوشته مشترک «گل‌علی بابایی» و «حسین بهزاد»

«الشهید ابراهیم همت» به قلم «سید مصطفی حسینی»

«ماه همراه بچه‌هاست» به‌قلم «گل‌علی بابایی»

«یاران ناب ۷؛ به فرماندهی همت» به‌قلم «محمدعلی صمدی»

(بیشتر بخوانید)

آلبوم‌های تصاویر

تصاویر شهید محمد ابراهیم همت (۱)

تصاویر شهید محمد ابراهیم همت (۲)

تصاویر شهید محمد ابراهیم همت (۳)

تصاویر شهید محمد ابراهیم همت (۴)

تصاویر شهید محمد ابراهیم همت (۵)

تصاویر شهید محمد ابراهیم همت (۶)

تصاویر شهید محمد ابراهیم همت (۷)

تصاویر شهید محمد ابراهیم همت (۸)

تصاویر شهید محمد ابراهیم همت (۹)

تصاویر شهید محمد ابراهیم همت (۱۰)

تصاویر شهید محمد ابراهیم همت (۱۱)

تصاویر شهید محمد ابراهیم همت (۱۲)

تصاویر شهید محمد ابراهیم همت (۱۳)

تصاویر شهید محمد ابراهیم همت (۱۴)

تصاویر شهید محمد ابراهیم همت (۱۵)

تصاویر شهید محمد ابراهیم همت (۱۶)

تصاویر شهید محمد ابراهیم همت (۱۷)

تصاویر شهید محمد ابراهیم همت (۱۸)

تصاویر شهید محمد ابراهیم همت (۱۹)

تصاویر تشییع پیکر شهید همت (۱)

تصاویر تشییع پیکر شهید همت (۲)