عشق به سیدالشهدا (ع) از کجا شروع شد

مجموعه‌ها و تک آهنگ‌های منتشر شده محمد اصفهانی در عرصه تولیدات مرتبط با محرم از جمله آثار ماندگاری است که به واسطه همکاری با آهنگسازان و شاعران بزرگ کشور در دسترس مخاطبان قرار گرفته است.

کد خبر: ۶۱۵۱۷۱

تاریخ: ۱۸ شهريور ۱۴۰۲ - ۱۴:۲۰

به گزارش گروه سایر رسانه‌های دفاع‌پرس، عرصه تولید آثار موسیقایی مرتبط با مضامین و رویداد‌های مذهبی و اعتقادی همواره جزو پرطرفدارترین و در عین حال پرچالش‌ترین عرصه‌های فرهنگی هنری کشورمان بوده است که در سال‌های طولانی دوشادوش سایر فالیت‌های فرهنگی هنری مرتبط با این موضوع مورد توجه مخاطبان و هنرمندان قرار گرفته است.

تولید این حوزه اگر چه همواره در معرض اتهام‌های فراوان از جمله «سفارشی بودن» قرار داشته‌اند، اما به دلیل حس و حال موجود در آن‌ها که برگرفته از باور‌ها و اعتقادات نهفته در ضمیر بسیاری از مخاطبان بالقوه است، در اغلب موارد فعالیت در حوزه را با استقبال هنرمندان مواجه کرده است.

همزمان با ایام سوگواری سیدالشهدا (ع) بر آن شدیم تا بار دیگر با نگاهی اجمالی به تولیدات موسیقایی مختلف مرتبط با قیام عاشورا در کشورمان در قالب‌های گوناگونی، چون آلبوم، موسیقی متن فیلم و سریال، اجرای زنده و مواردی از این دست داشته باشیم.

در این چارچوب آنچه مورد توجه قرار گرفته و می‌گیرد، صرفاً مرور و یادآوری آثار برجسته حوزه موسیقی «عاشورایی» است که در سال‌های دور و یا نزدیک تولید و در بازار موسیقی عرضه شده‌اند. آثاری که طبیعتاً برخی از آن‌ها از درجه کیفی ممتاز برخوردار بوده‌اند و شاید برخی دیگر با انتقاداتی هم در موعد انتشار به لحاظ موسیقایی و محتوایی مواجه بوده‌اند، اما همه در یک وجه اشتراک دارند و آن ماندگاری در حافظه جمعی دل‌بستگان اباعبدالله (ع) است.

در سی و ششمین قسمت از سلسله گزارش‌های «روایت مهر از نوا‌های عاشورایی»، سراغ آثار منتشر شده محمد اصفهانی از خوانندگان شاخص موسیقی پاپ کشورمان رفتیم که طی سال‌های اخیر علاوه بر تولید آثار متعدد و پرطرفداری که در حوزه‌های مختلف موسیقی اعم از آلبوم، تک آهنگ، موسیقی تیتراژ و کنسرت پیش روی مخاطبان قرار داده، توانسته است خود را به عنوان خواننده‌ای دغدغه‌مند میان مخاطبان معرفی کند.

هنرمندی جامع الاطراف که به دلیل پیشینه معتبر و تخصصی اش در حوزه‌های مختلف موسیقی فضایی را برای شنوندگان آثارش فراهم ساخته که طی این چند دهه فعالیت هرگز به سمت و سوی تکراری شدن و فراموش شدن از فرآیند تولید و ارائه محصولات موسیقایی کشورمان هدایت نشده و گرچه در این مسیر با فراز و نشیب‌هایی هم روبرو بوده، اما آنچه از محمد اصفهانی و آثارش در دسترس شنوندگان و علاقه‌مندان موسیقی قرار گرفته، ارائه آثاری مهم و پرمحتوا در حوزه‌های آئینی، مذهبی، موسیقی کلاسیک ایرانی، موسیقی پاپ و موسیقی دغدغه‌مند بوده است.

محمدمهدی واعظی اصفهانی ملقب به محمد اصفهانی در سال ۱۳۴۵ از خانواده‌ای اصفهانی در تهران متولد شد و پس از طی دوران کودکی علاقه مندی هایش به موسیقی نمایان شد و در دوران تحصیل بود که اغلب به عنوان تک خوان و قاری قرآن به فعالیت‌های موسیقایی در کنار تحصیل همت کرد. او پس از طی دوران ابتدایی، راهنمایی و متوسطه به دانشگاه علوم پزشکی ایران راه یافت و سال ۱۳۷۶ در مقطع دکترا فارغ التحصیل شد. او در کنار تحصیلات عالی پزشکی هیچ گاه علاقه خود به موسیقی را فراموش نکرد و در مکتب استادانی، چون محمدرضا شجریان و علی جهاندار به فراگیری تکنیک‌های مختلف خوانندگی موسیقی ایرانی پرداخت و از آنجا بود که به واسطه این مهارت‌ها و استعدادی که در عرصه خوانندگی داشت فعالیت‌های خود را در عرصه موسیقی به صورت جدی آغاز کرد.

البته او این توفیق را داشت تا به واسطه صدا و لحن با کیفیتی که از آن برخوردار بود، با آهنگسازان و هنرمندان صاحب نام عرصه موسیقی از جمله همایون خرم، بابک بیات، فریدون شهبازیان، مجید انتظامی، کامبیز روشن روان و بسیاری دیگر از هنرمندان مطرح موسیقی آلبوم‌ها و پروژه‌های مختلفی را انجام دهد.

این خواننده در سال ۱۳۷۳ با خوانندگی سریال تلویزیونی «آوای فاخته» به کارگردانی بهمن زرین پور رسماً وارد مارکتینگ موسیقی شد و از آن زمان در بسیاری از پروژه‌های مختلف به عنوان خواننده حضور پیدا کرد که از آن جمله می‌توان به پروژه‌های «یه تیکه زمین»، «ارمغان تاریکی»، «ولایت عشق»، «زیر هشت»، «تا ثریا»، «معصومیت از دست رفته»، «آخرین دعوت»، «پهلوانان نمی‌میرند»، «وفا»، «بوسیدن روی ماه»، «اخراجی ها» و آثار دیگر اشاره کرد.

«تن‌ها‌ترین سردار- ۱۳۷۵» به آهنگسازی مجید انتظامی، «گلچین- ۱۳۷۶» به آهنگسازی فریدون شهبازیان، علی بکان، مجید اخشابی، شهریار فریوسفی، منوچهر بیگلری، محمد میرزمانی، «حسرت- ۱۳۷۷» به آهنگسازی فواد حجازی، «فاصله- ۱۳۷۸» به آهنگسازی بهروز صفاریان - بابک بیات -علیرضا کهن دیری – فواد حجازی و بهنام صبوحی، «ولایت عشق – ۱۳۷۹» به آهنگسازی بابک بیات، «النور- ۱۳۷۹» با همراهی عباس سلیمی، «تن‌ها ماندم- ۱۳۷۹» به آهنگسازی همایون خرم و تنظیم کامبیز روشن روان، «ماه غریبستان- ۱۳۸۰» به آهنگسازی شهریار فریوسفی، علیرضا کهن دیری، فریدون شهبازیان، محمد حقیقی فرد و مجید اخشابی، «نون و دلقک» به آهنگساز‌ی امیر علیزاده، همایون خرم، آریا عظیمی نژاد، بابک بیات، پیروز ارجمند، «هفت سین- ۱۳۸۱» به آهنگسازی کامبیز روشن روان، «برکت- ۱۳۸۴» به آهنگسازی پیروز ارجمند، پویا نیکپور، علیرضا کهن دیری، کامیل یغمایی، امیریل ارجمند، «اخراجی ها- ۱۳۸۶» به آهنگسازی فریدون شهبازیان، «حضور ۱- ۱۳۸۶» به رهبری ارکستر بهروز صفاریان، «حضور ۲- ۱۳۸۹» به رهبری ارکستر پویا نیکپور، «بی واژه- ۱۳۹۰» به آهنگسازی پدرام کشتکار، تویجان نیازی، پوریا حیدری، علیرضا کهن دیری، آریا عظیمی نژاد، پویا نیکپور، «شِکوه- ۱۳۹۶» به آهنگسازی علیرضا کهن دیری، مجید اخشابی و پدرام کشتکار آثاری هستند که تاکنون در قالب آلبوم از محمد اصفهانی منتشر شده اند. آثاری که به جرأت می‌توان بسیاری از آن‌ها را جزو بهترین‌های موسیقی پاپ ایران در دهه‌های هشتاد و نود دانست. آثاری که توانستند محمد اصفهانی را به عنوان یکی از ممتازترین خواننده‌های کشورمان معرفی کنند.

اما یکی از مهم‌ترین دستاورد‌ها و فعالیت‌هایی که از محمد اصفهانی پیش روی مخاطبان قرار گرفته و اتفاقاً نیز با استقبال آن‌ها روبرو شده است مربوط به تولید و ارائه آثاری در حوزه آوا‌ها و نوا‌های مذهبی به ویژه آوا‌های عاشورایی است که در قالب تک آهنگ‌های مستقل، موسیقی تیتراژها، آهنگ در آلبوم‌های مختلف و نماهنگ پیش روی دوستداران و ارادتمندان حضرت سیدالشهدا (ع) قرار گرفته و توانسته تبدیل به یکی از ماندگارترین آثار موسیقایی این عرصه شود. کار‌هایی که به واسطه حضور یک تیم قدرتمند از ترانه سرا، آهنگساز، نوازنده و تنظیم کننده تبدیل به آثاری مرجع و قابل اتکا شده که می‌توانند تا مدت‌ها به عنوان ملودی‌های مرجع مورد توجه قرار گیرند.

برای شنیدن تک آهنگ «سقای تشنگان» با شعر مرحوم حسان و تنظیم سید محمد میرزمانی اینجا و برای شنیدن قطعه «نوگل نینوا» با شعری از مرحوم حسان و موسیقی و تنظیم فریدون شهبازبان اینجا و برای شنیدن قطعه آکاپلا «محرم ۹۸» به آهنگسازی هادی آرزم اینجا را کلیک کنید.

اتفاقاً این وجوه موسیقایی محمد اصفهانی است که با وجود تمام نقد‌ها و نظرات مبتنی بر آموزه‌های دانشگاهی و موسیقایی که اساساً می‌تواند روی این آثار مطرح شود، در یک مقطع زمانی موجب شد تا برخی دیگر از خوانندگان مطرح کشورمان هم دست به تولید آثاری بزنند که می‌توانست در این حوزه مهم موسیقی آئینی حرف‌های زیادی برای گفتن داشته باشند.

چارچوبی ارزشمند که متأسفانه در سال‌های اخیر اگرچه با اقبال کمتری از سوی آهنگسازان و بزرگان این عرصه مواجه شده است، اما در زمان خود به واسطه دقت و مخاطب سنجی دقیقی که روی محتوای این آثار شده بود توانست آغازگر جریانی

مؤثر در حوزه موسیقی آئینی باشد. مسیری که اکنون در فراز و نشیب بسیار زیادی قرار گرفته و دربرگیرنده شرایطی شده که کم توجهی به آن می‌تواند ضرر‌های جبران ناپذیری به حفظ میراث معنوی موسیقی آئینی وارد کند. چارچوبی که ورود مقوله‌ای به نام «موسیقی دیجیتال» و بدعت‌های بی هویتی که بعضاً در این چارچوب مشاهده می‌شود، ارزش کار‌های مهم موسیقایی توسط محمد اصفهانی و هم نسلانش را ۲ چندان کرده و می‌بایست با الهام از آن‌ها و همچنین استعانت از بزرگان عرصه موسیقی به فکر بهبود ماجرا بود.

البته که در چنین مسیری این اعتقاد قلبی خالقان چنین آثاری است که حتی اگر با یک اثر سفارش شده از یک مجموعه یا نهادی روبرو هستند، تلاش کنند آنچه پیش روی مخاطبان قرار می‌گیرد ملهم از اعتقاد و باور قلبی‌شان باشد. شرایطی که به صورت ویژه در ایام و مناسبت‌های خاص مذهبی به ویژه ایام سوگواری محرم و صفر جلوه‌های بیشتری پیدا می‌کند و می‌تواند از جهات مختلف موسیقایی و حتی وجوه اجتماعی اش مورد توجه قرار گیرد.

محمد اصفهانی طی یکی از گفتگو‌های اخیرش در یک برنامه رسانه‌ای درباره نحوه ورودش به عرصه خوانندگی آثار آئینی و مذهبی به ویژه ایام سوگواری محرم گفت: ما در کشوری زندگی کردیم و بزرگ شدیم که از کودکی یا از نزدیک در تعزیت و سوگواری حضرت سید الشهدا (ع) سهیم بوده و یا از دور شاهد این آئین‌های عزیز بودیم؛ بنابراین من هم از این قاعده مستثنا نبودم و تا آنجا که به خاطر داریم از همان دوران کودکی در جمع یک خانواده مذهبی در مراسم ویژه سوگواری محرم شرکت می‌کردیم. حتی در زمانی که من محصل مدرسه علوی بودم یا به عنوان قاری در مدرسه حضور داشتم و یا به عنوان نغمه خوان در مراسم و رویداد‌هایی که پیرامون این موضوع تشکیل می‌شد برنامه‌هایی را اجرا می‌کردم. اتفاقاً با همین ویژگی‌ها بود که بین بچه‌ها مطرح شدم و برایم باعث افتخار بود که طی آن دوران می‌توانستم هم زمان با این ایام عزیز سهمی داشته باشم.

برای شنیدن قطعه «فرصت بدرود» با شعر حافظ و قیصر امین پور به آهنگسازی فریدون شهبازبان اینجا و برای شنیدن قطعه «چنگ و نای» با شعری از علی معلم و آهنگسازی محمد بیگلری پور اینجا را کلیک کنید.

این خواننده موسیقی ایرانی همچنین اظهار کرد: به اعتقاد من آنچه من را برای نزدیکی به این ساحت جذب کرد، خلوص، صداقت و راستی امام حسین (ع) بود که می‌توانیم در همه فراز‌های زندگی ایشان مشاهده کنیم. البته این زیاد مطلوب نیست که بسیاری این امام عزیز و گرامی را فقط به واقعه کربلا و جنگ ایشان و یاران با وفایش خلاصه می‌کنند. [حضرت سیدالشهدا]قبل از واقعه عاشورا ۱۱ سال سکوت کردند و هیچ گاه به فکر جنگ نبودند. پس چرا هر وقت از امام حسین (ع) حرف می‌زنیم فقط به واقعه جانگداز عاشورا فکر می‌کنیم. به اعتقاد من این حماسه، فقط بخشی از زندگی ارزشمند امام حسین (ع) بود. ایشان همچون برادر بزرگوارش امام حسن (ع) هیچ گاه جنگ طلب نبودند که اگر بودند کودک شش ماه و خانواده مکرمشان را با خود به جنگ نمی‌بردند. ایشان شخصیت بسیار بزرگ و ارجمندی داشتند که‌ای کاش بتوانیم خارج از واقعه جانگذار کربلا روی نحوه زندگی ارزشمندشان هم مطالعه و تمرکز بیشتری داشته باشیم.

وی افزود: نگرشی که به کار‌های مذهبی دارم همچنان دربرگیرنده حس و حال متفاوتی است که از ابتدای فعالیت‌هایم تاکنون آن را با خودم به همراه دارم. من فکر می‌کنم مقوله موسیقی، مقوله نافذِ جذابی است که می‌توان از این هنر والا بهترین استفاده را کرد و آن ترویج مقوله‌های انسانی است. پس وقتی من می‌آیم و ترانه و شعری را به واسطه نام امام حسین (ع) انتخاب می‌کنم، از مسیری می‌خوانم که بزرگوارانی، چون حضرت سیدالشهدا (ع) سردمدار یک ایدئولوژی انسانی بودند و این همان مقوله جذابی است که من را همچنان برای خوانش این آثار در کنار سایر تولیداتی که دارم، به سمت خود فرا می‌خواند.

اصفهانی گفت: من می‌گویم چراغ امام حسین (ع) آن قدر نور قوی دارد که منِ محمد اصفهانی می‌تواند در آن راه با اعتقاد کامل قدم بگذارد. یعنی همین که کمک کنید در یک فضای خوب یک عده انسان بیایند و درباره انسانی که اخلاق نیکویی دارد، بزرگداشتی را برگزار کنید دربرگیرنده حس و حال خوبی است. یعنی وقتی منِ محمد اصفهانی برای امام حسینی (ع) که او را با این شخصیتی که توصیف کردم، می‌خوانم حس بسیار خوبی است؛ گویی که مشغول خوانش یک قطعه کاملاً انسانیِ محض هستم.

این خواننده موسیقی پاپ در بخش دیگری از گفتگویش بود که با ذکر خاطره‌ای درباره درک مفاهیم و روایت جانگداز واقعه کربلا عنوان کرد: من وقتی رانندگی می‌کنم به دلیل حساسیت بسیار زیاد حنجره ام به کولر اتومبیل، معمولاً سیستم خنک کننده را خاموش می‌کنم بنابراین با خودم آب می‌برم تا وقتی هوای داخل ماشین گرم شد، با باز کردن پنجره‌ها و نوشیدن آب، این گرما برایم قابل تحمل شود. یادم می‌آید روزی به قدری هوا گرم بود که ناچار شدم کولر‌های ماشین را روشن کنم و به قدری از گرما و حرارت کلافه و مستاصل بودم که همزمان از شدت تشنگی آب را هم خوردم و دقیقاً در همین لحظه بود که یادم افتاد این تشنگی کربلا چه داستانی داشت؟

به هر ترتیب محمد اصفهانی از جمله هنرمندان معتبر و دارای شناسنامه موسیقی کشورمان است که آثارش به واسطه همراهی جمعی از بهترین‌های موسیقی و ادبیات معاصر دربرگیرنده مفاهیم و جذابیت‌های ارزشمندی است که متأسفانه در سال‌های اخیر آنچنان که باید کثرت نیافته و می‌بایست برای رفع این فقدان به فکر راه چاره‌ای بود. راه چاره‌ای که طراحی مسیرش دربرگیرنده مؤلفه‌های اجتماعی و موسیقایی فراوانی است.

منبع: مهر

انتهای پیام/ ۱۳۴