یادداشت/ سید عبدالله هاشمی

آینده‌نگری و امید در مکتب امام خمینی (ره)

امید به آینده یکی از ویژگی‌های مهم در رهبری الهی امام خمینی (ره) است؛ امیدی که منشا آن، نگرش قرآنی و عرفانی ایشان بود. ایمان سرشار و برخاسته از یقین، امام را در میدان مبارزه و قیام برای خدا امیدوار و هوشیار ساخته بود و به دنبال او، یک امت، امیدوار به راه افتاد.

کد خبر: ۶۳۴۸۸۱

تاریخ: ۱۲ آذر ۱۴۰۲ - ۰۲:۱۲

گروه حماسه و جهاد دفاع‌پرس - سید عبدالله هاشمی؛ از ابتدای شروع انقلاب اسلامی ایران، بسیاری از تحلیلگران شکست و ناکامی را در پیشانی این نهضت پیش‌بینی می‌کردند. انگاره ناامیدی به فرجام خوش و آینده روشن این نهضت، چنان فراگیر و مسلم بود، که هیجده ماه پیش از پیروزی انقلاب، سفارت آمریکا در ایران، رهبری شاه را در بهترین وضعیت خود ارزیابی کرد. کارتر نیز در آبان ۱۳۵۶ با سفر خود به ایران، از حکومت پهلوی به عنوان جزیره ثبات در خاورمیانه یاد کرد، اما درکمال ناباوری دی ماه ۱۳۵۷، شاه چمدان به دست، ایران را ترک کرد.

محاسبات دشمن برای آغاز جنگ تحمیلی نیز بر پایه چنین تحلیلی استوار بود. صدام در آغاز جنگ وعده داد در تهران نشست خبری برگزار خواهد کرد! همه هشتاد کشوری که در جنگ تحمیلی در کنار صدام قرار گرفتند چنین باوری از آینده انقلاب ایران داشتند و امیدی به مانایی آن در ذهن تحلیلگران و سیاستمداران برجسته دنیا وجود نداشت. تحریم‌های فلج‌کننده و هزاران فتنه دیگر از توهم زوال انقلاب و ناامیدی به بقای آن شکل گرفته است.

پس از پیروزی انقلاب همواره در گمانه‌زنی‌ها، عمر این انقلاب شش ماه پیش‌بینی می‌شد و تا به امروز هربار این دوره تمدید شده است! در داخل کشور نیز کسانی که در محاسبات خود تنها به عوامل مادی توجه دارند در تحلیل انقلاب اسلامی دچار چنین خطای محاسباتی شده‌اند.

در مقابل این تحلیل فراگیر و شکننده، امام خمینی (ره) همچون کوهی استوار ایستاد و به‌تن‌هایی سرچشمه جوشان امید و باور به آینده شد و نهضت دینی مردم ایران را هدایت کرد.

امید به آینده یکی از ویژگی‌های مهم در رهبری الهی امام خمینی (ره) است؛ امیدی که منشا آن، نگرش قرآنی و عرفانی ایشان بود. ایمان سرشار و برخاسته از یقین، امام را در میدان مبارزه و قیام برای خدا امیدوار و هوشیار ساخته بود و به دنبال او، یک امت، امیدوار به راه افتاد. مقام معظم رهبری نیز امیدواری امام را ناشی از ایمان می‌دانند ومی‌فرمایند:

«این امید امام هم ناشی از ایمان او بود. وقتی شما ایمان روشنی به مبدأ حقیقی و به خدای متعال دارید، این شعله امید در دل شما روشن خواهد بود و خاموش نمی‌شود. امید و ایمان روی هم اثر می‌گذارند. ایمان امیدآفرین است. تحقّق امید‌ها ایمان را افزایش می‌دهد؛ این‌ها روی هم تأثیر می‌گذارند.»

مبتنی بر همین ایمان و اندیشه قرآنی، همواره تحلیل‌ها و پیش‌گویی‌های این حکیم الهی درباره شخصیت‌ها، جریان‌های سیاسی و تمدن مادی غرب، درست بوده و با صدور اندیشه انقلاب و روح توحید به دنیا تصویر جدیدی از آینده پیش روی دنیا باز گشود. امام خمینی (ره) با تربیت توحیدی جامعه و رشد ایمان در دل جوانان، نظام معرفتی برخاسته از ایمان را در نسلی پویا و شجاع بنیان نهاد به‌گونه‌ای که جوانان و نوجوانان، همچون او که فقیهی عارف بود هستی را نظاره می‌کردند. خداوند نیز با مشاهده این صدق و راستی، طبق فرمایش امام علی (علیه‌السلام) نصرت خود را نازل فرمود و برخلاف همه پندار‌ها شکوفاترین انقلاب قرن شکل گرفت و در برابر توطئه‌های بزرگی مانند جنگ تحمیلی پیروز شد.

مقام معظم رهبری در توضیح نقش امید در حرکت انقلابی امام خمینی (ره) می‌فرماید:

«امید در دل امام یک عنصر دائمی بود. امید، موتور حرکت امام بزرگوار بود. این امید در رفتار و گفتار امام به‌وضوح دیده می‌شود. امام در دهه بیست، در آن نوشته معروف، از قیام‌الله سخن می‌گوید؛ آیه «اَن تَقوموا لِلّهِ مَثنی وَ فُرادی» را نوشته است. آن نوشته‌ای که به خطّ خود امام است و امروز در کتابخانه مرحوم وزیری در یزد حفظ می‌شود، مال دهه بیست است. در دهه چهل، این قیام را به طور عملی خودش انجام داد و وارد میدان قیام شد. در دهه شصت که دهه طوفان‌های مهیب نظامی و امنیّتی و سیاسی بود، خم به ابرو نیاورد. از دهه بیست، تا دهه چهل، تا دهه شصت، این رشته پایان‌نیافتنی امید، این سرچشمه جوشان امید در دل امام، این تأثیرات را گذاشت. خود امام بزرگوار در یک بیانی که در نوشته‌های ایشان ثبت شده و منتشر شده، می‌گوید که من در طول سال‌های مبارزه تا پس از پیروزی هرگز دچار یأس نشدم و معتقد بودم که وقتی ملّت چیزی را بخواهد، آن چیز حتماً تحقّق پیدا می‌کند.»

امام هنگامی که صدام به پشتیبانی قدرت‌های بزرگ به ایران حمله کرد، دچار ترس و یاس نشد و به پشتوانه ایمان و امیدی که به مدد حضرت حق داشت، استوار و قوی مدیریت دفاع مقدس را برعهده گرفت و قلوب مردم را آرام کرد و جوانان سلحشور به پشتوانه عشق و اعتقادی که به او داشتند به میدان آمدند و دیوانه‌ای را که آمده و سنگی زده بود از خاک کشور بیرون راندند. میشل فوکو، فیلسوف مشهور و نظریه‌پرداز فرانسوی پیرامون رابطه امام با ملت ایران چنین گفته است: «شخصیت آیت‌الله خمینی پهلو به افسانه می‌زند و هیچ رئیس دولت و هیچ رهبر سیاسی حتی به پشتیبانی همه رسانه‌های کشور نمی‌تواند ادعا کند که مردمش با او چنین پیوند قوی و نیرومندی دارند.» این فیلسوف فرانسوی انقلاب ایران را روح یک جهان بی‌روح دانست که روحی تازه در کالبد جهان دمیده است. او نیز دریافت حقیقت انقلاب، جوشش معنویت در عرصه سیاست است.

سرچشمه اصلی ایمان نیز اندیشه و بیان پیشوای جامعه و، ولی فقیه است. پس از امام خمینی (ره) نیز این الگوی موفقیت‌آفرین همچنان حفظ شده و رهبر معظم انقلاب اسلامی با مراقبت از ایمان جامعه روح امید و تصویر روشن از آینده، ایران اسلامی را حفظ کرده‌اند.

انتهای پیام/ ۱۳۴