آیت الله اراکی در اختتامیه همایش دکترین مهدویت؛

بررسی اصول کلی حرکت تاریخ از نگاه اسلامی / حرکت الهی از آغاز تا فرجام حرکتی است الهی و قانونمند

امت واحده برخوردار از دو ولایت عرضی و طولی شکل می گیرد و جامعه با بافت اطاعت خدایی صورت می گیرد، اگر چنین نشد سنت استبلال جاری خواهد شد. درچند جای قرآن به این سنت استبلال اشاره شده است

کد خبر: ۶۵۴

تاریخ: ۰۳ تير ۱۳۹۲ - ۱۷:۰۹

به گزارش خبرگزاری دفاع مقدس، آیت الله اراکی، در نهمین همایش دکترین مهدویت که در سالن همایش های بین المللی صدا وسیما برگزارشد گفت: " ظهور منجی آخرین از نگاه فلسفه تاریخ اسلامی موضوع مورد توجه ماست. ما از منابع دینی (قرآن و سنت) به یک فلسفه کاملی دست می یابیم.  در این فلسفه هم پیدایش جوامع ودولتها ، حرکت تاریخ وجوامع وجایگزینی تمدنها نسبت به هم تبیین وتفسیر شده است."

وی خاطرنشان کرد: برای این که بتوانیم به این مساله بپردازیم لازم است جایگاه منجی آخرین در فلسفه تاریخ اسلامی تبیین شود و باید به اصول کلی این فلسفه تاریخ اشاره کنیم تا بتوان بر مبنای اصول کلی ظهور منجی آخرین را درچارچوب نگاه فلسفی اسلامی تحلیل نماییم.

آیت الله اراکی در ادامه افزود: با یک نگاه کلی می توان این چند اصل را به عنوان اصول کلی حرکت تاریخ از نگاه اسلامی عرضه کرد.

اصل اول اینکه جامعه بشر در حرکت بسوی جامعه عدل سراسری است و این نقطه غایی حرکت جوامع بشری است. جوامع بشری از آغاز درحرکت به سوی این جامعه برتر بوده است. هسته جامعه بشری شکل گرفته بر مبنای حرکت و تحول جامعه بشر برای رسیدن به این نقطه غایی است.

اصل دوم اینکه تحولات جامعه بشر با اراده انسانها به دست می آید.

اصل سوم اینکه حرکت ارادی مبتنی بر اراده جمعی قانومند است و قانونمندی این حرکت با ارادی بودن این حرکت در تنافی نیست و آنچه در فرهنگ واژگان دینی ما به نام قضا وقدر یاد می شود تعبیری است از این قانومندی اراده انسانی چه در بعد فردی چه جمعی.

وی افزود: گرچه جامعه بشری به سوی فرجام نیک حرکت می کند ولی ارادی بودن این حرکت بدین معنا  نیست این حرکت، حرکت بی قانون وبی نظمی است بلکه این حرکت درچارچوب قضا وقدر الهی است. قرآن کریم بر این اصل فراوان تأکید می کند که حرکت جوامع بر اساس سنتی الهی است.

اصل چهارم این است که سنت هایی بر این  حرکت الهی حاکم است. حرکت الهی از آن آغاز تا به آن فرجام حرکتی است الهی وقانونمند. اگر بخواهیم قوانین آن را تبیین کنیم می توان این ها را به چند قانون خلاصه کرد.

سنت اول سنت ضرورت وجود فرصت عدل در جامعه بشری است . قرآن بر این سنت تأکید دارد. این که درجامعه بشر فرصت پیدایش آن جامعه باید همواره باشد ودر همه ادوار و زمینه ها باید جامعه بشر بتواند آن جامعه عدل را تشکیل و برقرار کند. این فرصت عدل در دو حقیقت خلاصه می شود حقیقت اول وجود چیزی که از آن واژگان دینی ما به میزان تعبیر می کند و همچنین شاهد و امام . شخصیتی که این سه خاصیت در او تبلور کند که امام باشد، راهنمای مردم باشد، این امام حاکم است و شاهد است یعنی رفتار وشخصیت او نشان دهنده عدل است.

آیت الله اراکی با بیان اینکه بعد از رسول اکرم(ص) همانگونه که کتاب ماندگار شده میزان هم ماندگار است اضافه کرد:  رسول اکرم دو چیز را به امت سپرد هم کتاب وهم میزان. هم شاهد باید همیشه درجوامع بشری باشد و شاهد با نبی متفاوت است. شاهد هر امتی باید با آن امت باشد و زنده در میان آن باشد. اگر جامعه، جامعه ای شد که نه دعوت پیامبران را اجابت کند ونه بستری برای پیدایش آن باشد، محکومت به انقراض خواهد شد.

درجامعه نوح خدا از زبان نوح می فرماید:خدایا از این مردم کسی را به جا مگذار. همیشه دعای انبیا دعای سنت های الهی است. هیچ وقت دعای انبیا دعای خارج از سنتهای الهی نیست.

وی همچنین در ادامه درباره سنت دوم گفت: حرکت به سوی جامعه عدل کلان برمبنای سه مرحله از خلافت الهی است. ازجمله خلافت فردی ومرحله دوم پیدایش خلافت جمعی صغیر است. خلافت جمعیت کبیر نیز همان امت عدل جهانی است که به آن خلافت جمعیت کبیر تعبیر می کنیم. در صورتی که امت همراهی کند و به دومیثاق طاعت ونصرت عمل کند، این همان میثاق نصرت است.

اراکی در ادامه عنوان داشت: امت واحده برخورداراز دو ولایت عرضی و طولی شکل می گیرد وجامعه ای با بافت اطاعت خدایی صورت می گیرد. اگر چنین نشد سنت استبلال جاری خواهد شد. درچند جای قرآن به این سنت استبلال اشاره شده است که سنت سوم است. بعد از سنت استبلال، سنتی شکل می گیرد به عنوان سنت ظهور و غیبت رهبران . قرآن رهبران الهی را برای جوامعی که قدرت دارند نعمت تامه تعبیر می کند. این اتمام نعمت اگر این جامعه به وظیفه عمل کند این اتمام نعمت است که به وسیله رهبر الهی میزان وشاهدقرار گرفته.

آیت الله اراکی در آخر افزودند: اگر جامعه از این نعمت شگرگذاری نکرد چهارنوع غیبت به عنوان سنت الهی حاکم خواهد شد. اولین نوع غیبت غیبت تعلیق است، نوع دوم غیبت مکانی است یعنی اگر رهبر در این مکان نمی تواند انجام وظیفه کند از جایگاه نخست به جایگاه دیگر منتقل می شود مثل غیبت موسی. غیبت سوم، غیبت زمانی است. غیبت زمانی این است که رهبر الهی از جامعه مدتی غیبت می کند در جایی که به هیچ وجه برای او امکان حضور و ظهور نباشد تا فضا برای بازگشت برای اومحیا گردد.