در سالروز حماسه ی مردمی 22 دی

22 دی 1357 اوج تبلور حمایت مردم از انقلاب اسلامی

22 دی ماه سالروز حماسه ای است که مردم ایران اسلامی با رای قاطع ملت ایران یک شورای کارآمد و موثر از عناصر دلسوز متعهد به نظام و انقلاب تشکیل شد

کد خبر: ۶۵۹۳۳

تاریخ: ۲۱ دی ۱۳۹۴ - ۱۱:۲۳

22 دی ماه سالروز حماسه ای است که مردم ایران اسلامی با رای قاطع ملت ایران یک شورای کارآمد و موثر از عناصر دلسوز متعهد به نظام و انقلاب تشکیل شد هرچند بودند کسانی که پس از گذشت سال ها از انقلاب موضع خود را نسبت به نظام و رهبری تغییر دادند و در برابر آن موضع گرفتند

با اوج گیری نهضت اسلامی در سال 1357، اندیشه ی طرح تشکلی به نام «شورای انقلاب» در میان روحانیون معتمد امام« قدس سره» پدید آمد، و در سفر شهید مطهری به پاریس، با امام مطرح شد

اقای هاشمی رفسنجانی در این باره چنین نوشته است: آقای مطهری در مراجعت از سفر پاریس، دستور رهبر عظیم الشأن انقلاب را مبنی بر تشکیل شورای انقلاب آوردند. حضرت امام آقایان شهید مطهری، شهید بهشتی، موسوی اردبیلی، شهید باهنر و این جانب هاشمی رفسنجانی را به عنوان هسته ی اول شورای انقلاب تعیین و اجازه داده بودند که افراد دیگر با اتفاق نظر این پنج نفر اضافه شوند و در جلسات ابتدایی تصمیم بر این شد که حتی الامکان ترکیب شورا از اعضای روحانی و غیر روحانی به نسبت مساوی و نزدیک به هم باشدچون امام حرف ها را برای ایشان زده بودند، مرجع برای ما ایشان بودند. بیشتر نص امام را از ایشان بایست می شنیدیم. ایشان بیشتر از ما مسایل فکری برایشان مطرح بود تا عملی و در گذشته هم این طوری بود. در شورای انقلاب هم این طوری بود. بسیار مواظب بود که خطوط انحرافی فکری که آن روز در جامعه ی ما وجود داشت و سر و صدا هم زیاد داشت، این ها در شورای انقلاب راه پیدا نکنند

شهید بهشتی در این باره، چنین اظهار کرده است: افراد را امام تعیین می کردند، به این معنی که ابتدا امام به یک گروه 5 نفری از روحانیت مسؤولیت دادند که برای شناسایی افراد لازم برای اداره ی آینده ی مملکت تلاش کنند. این عده عبارت بودند از آیت الله مطهری، هاشمی رفسنجانی، موسوی اردبیلی و دکتر باهنر. بعد با آقای مهدوی کنی صحبت کردیم و به امام اطلاع دادیم و ایشان هم شرکت نمودند. بدین ترتیب هسته ی شورای انقلاب یک گروه شش نفری شد. بعدها آیت الله طالقانی و[آیت الله] خامنه ای نیز از روحانیون اضافه شدند... به تدریج آقای مهندس بازرگان، دکتر سحابی و عده ای دیگر از شخصیت ها را که امام نیز از قبل می شناختند و با آن ها در پاریس دیدار داشتند قرار بود روی آن ها مطالعه کنیم و نظر نهایی مان را بدهیم. آن ها را با نظر نهایی مان به امام در پاریس معرفی کردیم و امام نیز تأیید نمودند که شورای انقلاب که در آذرماه 1357 شکل گرفت به عنوان اساسی ترین ارکان قدرت سیاسی و اجرایی امام قدس سره و مورد تأیید ایشان آغاز به کار کند..

در پیام سیاسی بسیار مهم امام« قدس سره» در 22 دی 1357، تشکیل شورای انقلاب در 22دی 1357 آمده است:« به موجب حق شرعی و بر اساس رأی اعتماد بیشترین رای قاطع مردم ایران که نسبت به این جانب ابراز شده است در مسیر تحقق اهداف اسلامی ملت، شورایی به نام شورای انقلاب اسلامی مرکب از افراد با صلاحیت و مسلمان و متعهد و مورد وثوق، موقت تعیین شده و آغاز به کار خواهند کرد. اعضای این شورا درنخستین فرصت مناسب معرفی خواهند شد. این شورا موظف به انجام امور معین و مشخصی شده است از آن جمله مأموریت دارد تا شرایط تأسیس دولت انتقالی را مورد بررسی و مطالعه قرار داده و مقدمات ابتدایی آن را فراهم سازند.»

بدیهی است که مسوولیت های شورای انقلاب، عمده ترین مسوولیت های رهبری انقلاب در داخل کشور محسوب می شد. شورا در آغاز، هفته ای یک بار و سپس دو بار، به طور پنهانی در خانه های افراد تشکیل جلسه می داد. تصمیمات گرفته شده در این جلسات به سرعت با امام قدس سره در میان گذاشته می شد و پس از دریافت تکلیف به مرحله ی اجرا در می آمد. از اقدامات مهم شورای انقلاب، مذاکره با مقامات نظامی نیروهای مسلح، دیدارهای دیپلماتیک، ترتیب دادن مسافرت بختیار به پاریس برای ملاقات با امام« قدس سره»، ماموریت راه اندازی نفت و انتخاب رییس دولت موقت بود براین اساس علل و انگیزه های بسیاری در تمایل به تشکیل شورای انقلاب دخیل بود.

آن روزها گرایش به شورا شدید بود. رهبران و مبارزان با توجه به تصوری که از استبداد و حکومت فردی داشتند مایل به تکرار آن تجارب نبودند. به همین دلیل به طور طبیعی باید شورای انقلاب تشکیل می شد. از این رو شورای انقلاب به عنوان طبیعی ترین شکل مدیریت در بدو انقلاب به طور خود جوش مطرح و پذیرفته شد وهمه تصمیم ها از آن جا هدایت می شد و برای بعضی کارها کمیته هایی فعالیت داشت که مهم ترین آن ها، کمیته ی سوخت و کمیته  اعتصابات بود. از نخستین روزهای ورود امام خمینی« قدس سره» بحث های مهمّی از قبیل تشکیل دولت، تشکیل مجلس، ایجاد مجلس مؤسسان خبرگان و تغییر قانون اساسی در این شورا مطرح شد. در آستانه ی پیروزی، شورا، مهندس مهدی بازرگان را به عنوان نخست وزیر دولت موقت پیشنهاد نمود و امام«قدس سره» نیز پذیرفتند و در حکمی ایشان را منصوب کردند. بعد از پیروزی انقلاب در 22 بهمن 1357 شورای انقلاب و دولت موقت در لوای رهبری امام« قدس سره» و مشروعیت به دست آمده از حمایت های مردمی، زمام امور را به دست گرفتند.

دومین تصمیم مهم شورای انقلاب، تصویب اساسنامه ی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در دوم اردیبهشت 1358، بود. سپاه که به سرعت بعد از پیروزی در سال 1357، بنا به فرمان امام« قدس سره» به فرماندهی حجت الاسلام لاهوتی، تشکیل شده بود و مأموریت حفظ انقلاب و دستاوردهای آن را برابر حملات ضدِ انقلاب بر عهده داشت، با تصویب شورای انقلاب رسمیت پیدا کرد. سپس، ملی شدن بانک ها، سامان بخشیدن به محاکمات دادگاه های انقلاب، برگزاری همه پرسی در رابطه با نظام، بررسی پیش نویس قانون اساسی و انتشار آن در جراید، تصویب قانون شوراهای محلی، ملی شدن صنایع بزرگ، تصویب آیین نامه ی مجلس خبرگان و برگزاری انتخابات ریاست جمهوری و مجلس شورا را انجام داد.

بدیهی است که شورا، بالاتر از دولت بود و خطوط کلی و راهبردی با تمهیدات و تصمیمات اعضای آن  تعیین می شد. آیت الله طالقانی، چهره ی محبوب مردمی و دومین رییس شورای انقلاب در 19 شهریور همان سال درگذشت بعد از تسخیر لانه ی جاسوسی امریکا در 13 آبان 1358، دولت بازرگان فردای آن روز استعفای خود را تسلیم امام« قدس سره» کرد. شورای انقلاب بیانیه ی مهمی خطاب به ملت صادر کرد و یادآور شد که مصمم است در فرصت محدودی، برگزاری همه پرسی درباره ی قانون اساسی، انتخابات مجلس شورای ملی و ریاست جمهوری را به انجام رساند.

همه پرسی قانون اساسی در 12 آذر 1358، و متعاقب آن انتخابات ریاست جمهوری در بهمن 1358 برگزار و بنی صدر به عنوان رییس جمهور انتخاب شد. بعد از انتخاب بنی صدر، وی حملات شدیدی ضد شورای انقلاب آغاز کرد. این اختلافات تا تشکیل مجلس شورای اسلامی در 7 خرداد 1359 و تحویل وظایف شورای انقلاب به مجلس ادامه داشت. با آغاز کار مجلس و شورای نگهبان و دیگر نهادها، مسوولیت و ضرورت وجود شورای انقلاب به پایان رسید براین اساس د آیت الله بهشتی در 12 تیر اعلام کرد: مسوولیت شورای انقلاب دو هفته دیگر پایان می یابد سپس آخرین جلسه ی شورا به ریاست مهندس بازرگان در پنج شنبه 26 تیر 1359 برگزار شد و جراید نوشتند کار شورای انقلاب تمام شد.