در کتاب مفاتیح‌الجنان آمده است؛

اعمال دهه اول ذی‌الحجه

ماه ذی‌الحجه، از فضائل بسیاری برخوردار است و از رسول خدا (صلی الله علیه و آله) مروی‌ست (روایت شده است) که عمل خیر و عبادت در هیچ ایامی نزد حق‌تعالی محبوب‌تر از این دهه نیست. برای دهه اول این ماه اعمالی در کتاب «مفاتیح‌الجنان» آمده است که به مرور آنها می‌پردازیم.

کد خبر: ۶۷۱۶۵۶

تاریخ: ۱۹ خرداد ۱۴۰۳ - ۰۲:۰۰

به گزارش خبرنگار فرهنگ دفاع‌پرس، امروز (شنبه، ۱۹ خرداد) اولین روز از ماه ذی‌الحجه است. این ماه یکی از چهار ماه حرام است و فضایل بسیاری دارد.

از مهم‌ترین وقایع این ماه این است که روز اول ذی‌الحجه سالروز ازدواج حضرت امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) و حضرت زهرا (سلام الله علیها) است، روز هفتم این ماه، سالروز شهادت امام محمد باقر (علیه‌السلام)، روز هشتم این ماه روز «ترویه» است که حاجیان برای اعمال حج تمتع آماده می‌شوند، روز نهم این ماه، روز عرفه، روز دهم آن عید قربان و روزهجدهم این ماه روز عید غدیر خم است.

این ۱۰ روز اعمالی دارد که در مفاتیح‌الجنان آمده و به این شرح است:

بدان که این ماه، از ماه‌های شریفه است. دهه اول این ماه، از ایام معلومات است که در قرآن مجید ذکر آن آمده است. از رسول خدا (صلی الله علیه و آله) مروی‌ست (روایت شده است) که عمل خیر و عبادت در هیچ ایامی نزد حق‌تعالی محبوب‌تر از این دهه نیست.

روزه

این دهه اعمالی دارد که نخستین آنها عبارت است از «روزه». روزه در ۹ روز اول این دهه ثواب روزه تمام عمر را دارد.

نماز دهه اول ذی‌الحجه

دومین عمل این دهه، نماز است. نماز دهه اول ذی‌الحجه، یک نماز دو رکعتی است که میان نماز مغرب و عشاء در تمام شب‌های این دهه بدین‌صورت خوانده می‌شود:

در هر رکعت بعد از سوره حمد، یک مرتبه سوره توحید و پس از آن آیه ۱۴۲ سوره اعراف را می‌خواند تا با ثواب حاجیان شریک شود.

آیه ۱۴۲ سوره اعراف این آیه است:

«وَوَاعَدْنَا مُوسَىٰ ثَلَاثِینَ لَیْلَةً وَأَتْمَمْنَاهَا بِعَشْرٍ فَتَمَّ مِیقَاتُ رَبِّهِ أَرْبَعِینَ لَیْلَةً ۚ وَقَالَ مُوسَىٰ لِأَخِیهِ هَارُونَ اخْلُفْنِی فِی قَوْمِی وَأَصْلِحْ وَلَا تَتَّبِعْ سَبِیلَ الْمُفْسِدِینَ/ و ما با موسی ۳۰ شب (در کوه طور برای نزول تورات و آیات الهی) وعده گذاشتیم و آن را با (افزودن) ۱۰ شب کامل کردیم. پس میعاد پروردگارش ۴۰ شب کامل شد و موسی (پیش از رفتن به این وعده‌گاه) به برادرش، هارون گفت: در میان امت من، جانشین من باش (و کار مردم را) اصلاح کن و از راه و روش مفسدان پیروی مکن!»

امام صادق (علیه‌السلام) فرمودند: پدرم حضرت امام باقر (علیه‌السلام) به من فرمودند: پسرم! در دهه نخست از ماه ذی‌الحجه (از شب اول ماه تا شب عید قربان) هر شب میان نماز مغرب و عشاء این دو رکعت نماز را ترک مکن که اگر چنین کنی، در ثواب حاجیان و اعمال حج آنها شریک می‌شوی. (اقبال، ص ۳۱۷)

دعا

سومین عمل این دهه دعایی است. ابوحمزه ثمالی روایتی از امام صادق (علیه‌السلام) نقل کرده است که آن حضرت از روز اول تا عصر روز عرفه پس از نماز صبح و قبل از نماز مغرب این دعا را می‌خواند.

اَللّـهُمَّ هذِهِ الاْیّامُ الَّتی فَضَّلْتَها عَلَی الاْیّامِ وَشَرَّفْتَها وَ قَدْ بَلَّغْتَنی‌ها بِمَنِّکَ وَ رَحْمَتِکَ
خدایا این روز‌هایی است که برتری و شرافتش دادی بر سایر روز‌ها و به لطف و رحمتت مرا بدان‌ها رساندی

فَاَنْزِلْ عَلَیْنا مِنْ بَرَکاتِکَ وَ اَوْسِعْ عَلَیْنا فیها مِنْ نَعْمآئِکَ.
پس برکات خودت را بر ما فروبار و از نعمت‌های خود در این روز‌ها بر ما وسعت ده

اَللّـهُمَّ اِنّی اَسْئَلُکَ اَنْ تُصَلِّیَ عَلی مُحَمَّد وَ آلِ مُحَمَّد وَ اَنْ تَهْدِیَنا فیها لِسَبیلِ الْهُدی، وَ الْعَفافِ وَالْغِنی، وَ الْعَمَلِ فیها بِما تُحِبُّ وَتَرْضی.
خدایا من از تو خواهم که درود فرستی بر محمّد و آل محمّد و نیز خواهم که ما را دراین روز‌ها به راه هدایت و پاکدامنی و بی‌نیازی راهنمایی فرمایی و موفقمان داری به انجام آنچه دوست داری و موجب خشنودی تو است

اَللّهُمَّ اِنّی اَسْئَلُکَ یا مَوْضِعَ کُلِّ شَکْوی، وَیا سامِعَ کُلِّ نَجْوی، وَیا شاهِدَ کُلِّ مَلاَءٍ.
خدایا از تو خواهم‌ ای جایگاه هر شکایت و‌ای شنوای هر سخن سِرّی و راز و‌ای حاضر در هر جمع

وَ یا عالِمَ کُلِّ خَفِیَّة، اَنْ تُصَلِّیَ عَلی مُحَمَّد وَ آلِ مُحَمَّد، وَ اَنْ تَکْشِفَ عَنّا فیهَا الْبَلاءَ
و‌ ای دانای هر نهان که درود فرستی بر محمّد و آل محمّد و بگشایی در این روز‌ها از ما بلا و گرفتاری را،

وَ تَسْتَجیبَ لَنا فیهَا الدُّعآءَ، وَ تُقَوِّیَنا فیها وَ تُعینَنا.
و مستجاب گردانی در آنها دعای ما را و نیرو دهی به ما در این روز‌ها و کمکمان دهی

وَتُوَفِّقَنا فی‌ها لِما تُحِبُّ رَبَّنا وَتَرْضی، وَعَلی مَا افْتَرَضْتَ عَلَیْنا مِنْ طاعَتِکَ، وَطـاعَةِ رَسُولِکَ وَاَهْلِ وِلایَتِکَ
و موفقمان داری پروردگارا بدانچه دوست داری و خشنود گردی و بر آنچه واجب کرده‌ای بر ما از اطاعت خودت و اطاعت پیامبرت و اهل ولایتت

اَللّـهُمَّ اِنّی اَسْئَلُکَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ، اَنْ تُصَلِّیَ عَلی مُحَمَّد وَ آلِ مُحَمَّد، وَاَنْ تَهَبَ لَنا فیهَا الرِّضا.
خدایا از تو خواهم‌ای مهربان‌ترین مهربانان که درود فرستی بر محمّد و آل محمّد و در این ایام خشنودی خویش را به من ببخش

اِنَّکَ سَمیعُ الدُّعآءِ، وَلا تَحْرِمْنا خَیْرَ ما تُنْزِلُ فی‌ها مِنَ السَّمآءِ، وَطَهِّرْنا مِنَ الذُّنُوبِ یا عَلاّمَ الْغُیُوبِ، وَاَوْجِبْ لَنا فی‌ها دارَ الْخُلُودِ.
که براستی تو شنوای دعایی و محروم مکن ما را از خیری که در این روز‌ها از آسمان فرو باری و پاکمان کن از گناهان‌ای دانای بر نادیدنی‌ها و واجب گردان در این ایّام برای ما خانه جاویدان را

اَللّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّد وَ آلِ مُحَمَّد، وَلا تَتْرُکْ لَنا فیها ذَنْباً اِلاَّ غَفَرْتَهُ، وَلا هَمّاً اِلاَّ فَرَّجْتَهُ
خدایا درود فرست بر محمد و آل محمد و هیچ گناهی برای ما باقی مگذار جز آن که بیامرزی و نه اندوهی جز آنکه بگشایی،

وَلا دَیْناً اِلاَّ قَضَیْتَهُ، وَلا غائِباً اِلاَّ اَدَّیْتَهُ، وَلا حاجَةً مِنْ حَوائِجِ
و نه بِدهی جز آن که بپردازی و نه غایبی جز آن که به ما برسانی و نه حاجتی از حاجات

الدُّنْیا وَالاْخِرَةِ اِلاَّ سَهَّلْتَها وَیَسَّرْتَها، اِنَّکَ عَلی کُلِّ شَیْء قَدیرٌ.
دنیا و آخرت جز آن که آسان و هموارش گردانی که براستی تو بر هر چیز توانایی

اَللّـهُمَّ یا عالِمَ الْخَفِیّاتِ، یا راحِمَ الْعَبَراتِ، یا مُجیبَ الدَّعَواتِ، یا رَبَّ الأَرَضینَ وَالسَّمواتِ
خدایا‌! ای دانای اسرار پنهان‌ای رحم کننده بر اشک دیدگان‌ای اجابت کننده دعا‌ها‌. ای پروردگار زمین‌ها و آسمان‌ها،

یا مَنْ لا تَتَشابَهُ عَلَیْهِ الاْصْواتُ، صَلِّ عَلی مُحَمَّد وَ آلِ مُحَمَّد‌

ای که صدا‌ها (ی بیشمار) بر او اشتباه نشود درود فرست بر محمد و آل محمد،

وَاجْعَلْنا فیها مِنْ عُتَقآئِکَ وَطُلَقآئِکَ مِنَ النّارِ، وَالْفائِزینَ بِجَنَّتِکَ.
و قرار ده ما را در این روز‌ها ازآزادشدگان و رهایی‌یافتگان از آتش و نائل شوندگان به بهشتت

وَالنّاجینَ بِرَحْمَتِکَ، یااَرْحَمَ الرّاحِمینَ وَصَلَّی اللهُ عَلی سَیِّدِنا مُحَمَّد وَ آلِهِ اَجْمَعینَ وَ سَلَّمَ عَلَیْهِمْ تَسْلیماً.
و نجات یافتگان بوسیله رحمتت‌ای مهربان‌ترین مهربانان و درود خدا بر آقای ما محمد و آلش همگی و سلام بر همه آنان باد.

(مصباح المتهجّد:ص ۶۷۲؛ اقبال:ص ۳۲۲ (با اندکی تفاوت)؛ مفاتیح‌الجنان)

دعایی که حضرت جبرئیل (ع) برای حضرت عیسی (ع) هدیه آورد

چهارمین عمل این دهه، آن است که در هر روز از این دهه پنج دعایی را که حضرت جبرئیل (ع) برای حضرت عیسی (ع) از جانب حق‌تعالی هدیه آورده است و آن دعا‌ها این است:

۱. اَشْهَدُ اَنْ لا اِلهَ اِلاَّ اللهُ، وَحْدَهُ لا شَریکَ لَهُ، لَهُ الْمُلْکُ وَلَهُ الْحَمْدُ، بِیَدِهِ الْخَیْرُ، وَهُوَ عَلی کُلِّ شَیْء قَدیرٌ.

۲. اَشْهَدُ اَنْ لا اِلـهَ اِلاَّ اللهُ، وَحْدَهُ لاشَریکَ لَهُ، اَحَداً صَمَداً، لَمْ یَتَّخِذْ صاحِبَةً وَلا وَلَداً.

۳. اَشْهَدُ اَنْ لا اِلـهَ اِلاَّ اللهُ، وَحْدَهُ لا شَریکَ لَهُ، اَحَداً صَمَداً، لَمْ یَلِدْ وَلَمْ یُولَدْ، وَلَمْ یَکُنْ لَهُ کُفُواً اَحَدٌ.

۴. اَشْهَدُ اَنْ لا اِلهَ اِلاَّ اللهُ، وَحْدَهُ لا شَریکَ لَهُ، لَهُ الْمُلْکُ وَلَهُ الْحَمْدُ، یُحْیی وَیُمیتُ، وَهُوَ حَیٌّ لا یَمُوتُ، بِیَدِهِ الْخَیْرُ، وَهُوَ عَلی کُلِّ شَیْء قَدیرٌ.

۵. حَسْبِیَ اللهُ وَکَفی، سَمِعَ اللهُ لِمَنْ دَعا، لَیْسَ وَرآءَ اللهِ مُنْتَهی، اَشْهَدُ للهِ بِما دَعا، وَاَنَّهُ بَریءٌ مِمَّنْ تَبَرَّءَ، وَاَنَّ لِلّهِ الاْخِرَةَ وَالاْولی.

حضرت عیسی (ع) ثواب بسیاری را برای خواندن صد مرتبه این پنج دعا ذکر فرمود.

علامه مجلسی (ره) فرمود: اگر کسی هر روز هر یک از این پنج دعا را ۱۰ مرتبه بخواند، (که در مدت ۱۰ روز هر کدام را صد مرتبه خوانده است) به روایت عمل کرده باشد و اگر هر یک را صد مرتبه بخواند، بهتر خواهد بود.

ذکر‌هایی که از حضرت امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) نقل شده است

پنجمین عمل این دهه این است که این تهلیلات (اذکار) را که از امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) با ثواب بسیار منقول است، بخواند و اگر روزی ۱۰ مرتبه خوانده شود، بهتر است.

لا اِلهَ اِلاَّ اللهُ عَدَدَ الّلَیالی وَالدُّهُورِ، لا اِلهَ اِلاَّ اللهُ عَدَدَ اَمْواجِ الْبُحُورِ.

لااِلهَ اِلاَّ اللهُ وَرَحْمَتُهُ خَیْرٌ مِمّا یَجْمَعُونَ، لا اِلهَ اِلاَّ اللهُ عَدَدَ الشَّوْکِ وَالشَّجَرِ.

لا اِلهَ اِلاَّ اللهُ عَدَدَ الشَّعْرِ وَالْوَبَرِ، لا اِلهَ اِلاَّ اللهُ عَدَدَ الْحَجَرِ وَالْمَدَرِ.

لا اِلهَ اِلاَّ اللهُ عَدَدَ لَمْحِ الْعُیُونِ.

لا اِلهَ اِلاَّ اللهُ فِی اللَّیْلِ اِذاعَسْعَسَ، وَالصُّبْحِ اِذا تَنَفَّسَ.

لا اِلـهَ اِلاَّ اللهُ عَدَدَ الرِّیاحِ فِی الْبَراری وَالصُّخُـورِ.

لا اِلـهَ اِلاَّ اللهُ مِـنَ الْیَـوْمِ اِلـی یَـوْمِ یُنْفَخُ فِی الصُّورِ

منبع: مفاتیح‌الجنان، شیخ عباس قمی (ره)

انتهای پیام/ 118