عملیات «فرمانده کل قوا، خمینی روح خدا»؛ زمینه‌ساز راهبردها و تاکتیک‌های نوین در دفاع مقدس

عملیات «فرمانده کل قوا، خمینی روح خدا» نقطه عطف همکاری ارتش و سپاه در دفاع مقدس، آن‌هم بدون مشکل‌آفرینی‌ها و خیانت‌های بنی‌صدر بود و در سایه همین همکاری‌ها، عملیات ثامن‌الأئمه (ع) نیز طرح‌ریزی و به اجرا درآمد؛ عملیاتی که موجب شکست حصر آبادان شد.

کد خبر: ۶۷۱۹۰۱

تاریخ: ۲۱ خرداد ۱۴۰۳ - ۰۱:۳۷

گروه حماسه و جهاد دفاع‌پرس: حضرت امام خمینی (ره) ۲۰ خرداد سال ۱۳۶۰ ابوالحسن بنی‌صدر را از فرماندهی کل قوا عزل کرند؛ چراکه بنی‌صدر در طول مدتی که فرماندهی کل قوا را برعهده داشت، با بی‌توجهی به تحرکات مرزی دشمن موجب شده بود تا وقتی که جنگ آغاز شد، آمادگی رزمی کافی در نیرو‌های مسلح وجود نداشته باشد و از طرفی نیز وی با ایده خسارت‌بار زمین بدهیم و زمان بدهیم، باعث شد تا بسیاری از مناطق از جمله خرمشهر سقوط کند و آبادان نیز در محاصره قرار گیرد و تجهیزات نظامی ارتش به عنیمت بعثی‌ها قرار گیرد.

همچنین از دیگر اقدامات خسارت‌بار و خائنانه بنی‌صدر در طول مدتی که او فرماندهی کل قوا را برعهده داشت می‌توان به جلوگیری از حضور و نقش‌آفرینی مردم و غیرنظامیان در صحنه دفاع از کشور و نیز ممانعت از ارسال تجهیزات جنگی به جبهه‌ها آن‌هم در بزنگاه‌های حساس شده و به ایجاد تفرقه بین ارتش و سپاه بپردازد که اقدام هوشمندانه و مدبرانه امام خمینی (ره) در عزل بنی‌صدر از فرماندهی کل قوا و همچنین رأی مجلس شورای اسلامی مبنی بر عدم کفایت سیاسی وی در مقام ریاست‌جمهوری، موجب شد تا پیروزی‌های بزرگ یکی پس از دیگری در صحنه جنگ رقم بخورد که عملیات «فرمانده کل قوا، خمینی روح خدا» سرآغاز آن‌ها بود.

عملیات «فرمانده کل قوا، خمینی روح خدا» یک‌روز پس از عزل بنی‌صدر از فرماندهی کل قوا درحالی اجرا شد که مشکل‌آفرینی‌ها و خیانت‌های او موجب پیشروی دشمن و بسته شدن دستان نیرو‌های مسلح خصوصاً سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و بسیج شده و ضمن این‌که خرمشهر به اشغال بعثی‌ها درآمده بود، آبادان نیز در محاصره آن‌ها قرار بگیرد که با تداوم محاصره این شهر و احتمال سقوط آن، دشمن می‌توانست بندر ماهشهر و بندر امام خمینی (ره) را نیز مورد تهدید قرار دهد.

حساسیت حصر آبادان و فرمان تاریخی امام خمینی در آبان سال ۱۳۵۹ مبنی بر این‌که «حصر آبادان باید شکسته شود» موجب شد تا اقداماتی در این منطقه انجام شده تا دشمن به غرب کارون رانده شود. هر چند این اقدامات به نتیجه نرسید؛ ولی توانست سر پل تصرفی توسط عراق در شرق کارون را محدود نگه داشته و او را از ادامه حمله به‌طرف آبادان و گسترش مواضع پدافندی باز دارد.

همچنین در این راستا، قرارگاه عملیاتی نیروی زمینی ارتش طرح اجرای حملات محدود را به‌طور فعال و جدی در دستور کار خود قرار داد و عملیات «فرمانده کل قوا، خمینی روح خدا» را می‌توان یکی از این حملات دانست که به‌دنبال واگذاری مسئولیت قرارگاه اروند که تحت کنترل ژاندارمری جمهوری اسلامی ایران بود، به لشکر ۷۷ پیاده نیروی زمینی ارتش انجام شد.

طرح عملیات «فرمانده کل قوا، خمینی روح خدا» در منطقه دارخوین توسط سپاه پاسداران به‌همت «رحیم صفوی»، شهید «حسن باقری» تهیه و پس از تأیید قرارگاه نیروی زمینی ارتش با لشکر ۷۷ به فرماندهی شهید حسین خرازی فرمانده سپاه دارخوین به اجرا درآمد. در این عملیات که مقدمات آن از اوایل سال ۱۳۶۰ آغاز شده بود، رزمندگان اسلام با استفاده از بیل و کلنگ و تجهیزات انفرادی، در سه ماه کانالی را از جنوب آبادی محمدیه (جنوب دارخوین) تا ۲۵۰ متری مواضع عراقی‌ها و به طول هزار و ۷۵۰ متر حفر کردند تا بتوانند در آن دشت صاف و بی‌عارضه خوزستان، خود را به بعثی‌ها برسانند.

پس از حفر این کانال، طرح عملیات با همکاری ستاد لشکر ۷۷ پیاده ارتش و شهید حسین خرازی فرمانده سپاه منطقه دارخوین در ساعت ۳:۳۰ بامداد ۲۱ خرداد سال ۱۳۶۰ اجرا شد. فرماندهان شب قبل عملیات درحالی که آماده اجرای عملیات بودند خبر عزل بنی‌صدر از فرماندهی کل قوا را حدود ساعت ۱۱ شب شنیدند؛ لذا به نشانه رضایت از اقدام هوشمندانه امام، این عملیات را «فرمانده کل قوا، خمینی روح خدا» نامگذاری کردند و  قبل از آغاز عملیات نیز شهید آیت‌الله بهشتی از منطقه بازدید و برای افزایش روحیه رزمندگان در جمع آن‌ها سخنرانی کرد.

عملیات «فرمانده کل قوا، خمینی روح خدا» در سه محور انجام شد و ۳۵۰ نفر از رزمندگان سپاه و بسیج در این عملیات شرکت کردند و یک آتشبار توپخانه از ارتش نیز آنها را پشتیبانی کرده و یک گروهان تانک از گردان ۲۱۴ لشکر ۷۷ پیاده ارتش هم به‌عنوان نیروی احتیاط در نظر گرفته شد.  رزمندگان اسلام با شروع عملیات در قالب سه گروهان و هر گروهان متشکل از سه دسته ۲۳ نفری و یک گروه ۱۵ نفری که مسئول رساندن مهمات و تدارکات به رزمندگان و حمل‌ونقل اسرا، مجروحان و شهدا بودند، از سه محور به سمت دشمن حمله کردند؛ محور اول، شرق رودخانه کارون به فرماندهی رضا رضایی. محور دوم، از طریق کانال وسط به فرماندهی محمود پهلوان‌نژاد و محور سوم، شرق جاده اهواز ـ آبادان به فرماندهی منصور موحدی.

رزمندگان اسلام در این عملیات با پیشروی به سمت مواضع گردان زرهی صلاح‌الدین، سه خاکریز اول لشکر سوم زرهی ارتش عراق را تصرف کرده و سپس در پشت خاکریزی که جهاد سازندگی آن را به طول سه کیلومتر احداث کرده بود، پدافند کردند و همچنین توانستند ضمن پیشروی حدود ۲ کیلومتر در مواضع دشمن، ۲۰ نفر از نیرو‌های دشمن را به اسارت درآورده، دست‌کم ۱۲ تانک و سه نفربر را منهدم و با وجود ۱۰ بار پاتک دشمن، زمین‌های آزادشده را برای نخستین‌بار حفظ کنند؛ این درحالی است که به دلیل اهمیت منطقه دارخوین، ارتش عراق ۱۴۰۰ نیروی پیاده و ۵۰۰ نیروی مخصوص، همراه ۶۵ تانک و نفربر را در این منطقه مستقر کرده بود؛ اما پاتک‌های آن هشت روز بیشتر طول نکشیده و وضعیت تثبیت شد.

عملیات «فرمانده کل قوا، خمینی روح خدا» نقطه عطف همکاری ارتش و سپاه در دفاع مقدس، آن‌هم بدون مشکل‌آفرینی‌ها و خیانت‌های بنی‌صدر بود و در سایه همین همکاری‌ها، عملیات ثامن‌الأئمه (ع) نیز طرح‌ریزی و به اجرا درآمد؛ عملیاتی که موجب شکست حصر آبادان شده و در پی نتایج حاصل از این عملیات، شکل جدیدی از تلفیق نیرو‌ها و اتخاذ راهبرد عملیاتی و تاکتیک‌های رزمی نوین آغاز شد.

انتهای پیام/ 113