همراه با فیلمسازان دفاع مقدس/۳

«احمدرضا درویش» سینماگری پرسش‌گر، اما معتقد

«احمدرضا درویش» سینماگری است که آثارش نه شاعرانگی ملاقلی‌پور را دارد و نه معناگرایی «حاتمی‌کیا» را، او سینماگری است پرسش‌گر، اما معتقد به باور‌های همرزمانش، سوالاتی که پاسخ آن مرهمی است بر زخم یادگاران جنگ تحمیلی.

کد خبر: ۶۹۱۹۵۸

تاریخ: ۳۰ شهريور ۱۴۰۳ - ۰۲:۰۰

گروه فرهنگ دفاع‌پرس ـ رسول حسنی ولاشجردی؛ سینمای دفاع مقدس ایران، گونه‌ای منحصر به فرد در جهان است. این گونه‌ی سینمایی از آنجایی که کاملا برگرفته از فرهنگ غنی دفاع مقدس است در سینمای جنگ جهان نظیر ندارد. جشنواره فیلم فجر از همان سال برگزاری نمونه‌هایی از این آثار را به نمایش درآورده و مورد ارزیابی قرار داده است. از ۴۲ دوره برگزاری این جشنواره، در ۱۵ دوره یکی از آثار سینمای دفاع مقدس فیلم برگزیده هیئت داوران بوده و سیمرغ بلورین بهترین فیلم را از آن خود کرده است.

اگر در میان فیلمسازان سینمای دفاع مقدس یک فیلمساز را نام ببریم که در ساخت صحنه‌های عظیم جنگی تبحر دارد، قطعا نمی‌توان از نام «احمدرضا درویش» گذشت، کارگردانی که در آثاری، چون «کیمیا»، «سرزمین خورشید» و مهم‌ترین فیلم سینمای دفاع مقدس «دوئل» صحنه‌های بی‌نظیری خلق کرده است. چنان که بر ساخته‌های دیگر فیلمسازان ژانر دفاع مقدس سایه انداخته است.

درویش با ساخت فیلم‌های «آخرین پرواز» ۱۳۶۸، «کیمیا» ۱۳۷۳، «سرزمین خورشید» ۱۳۷۵ و «دوئل» ۱۳۸۲ و نویسندگی فیلمنامه «کانی‌مانگا» ۱۳۶۳ که به وسیله سیف‌الله داد ساخته شد نام خود را به عنوان سینماگری مولف در تاریخ سینمای دفاع مقدس ثبت کرده است. درویش همچنین با ساخت فیلم «دوئل» یکی از عظیم‌ترین و پرهزینه‌ترین آثار سینمای دفاع مقدس را خلق کرد که بعد از دو دهه هنوز چنین اثری با این میزان از پلان‌های شگفت‌آور خلق نشده است.

درویش بر خلاف دیگر همکارانش در ژانر دفاع مقدس که سعی دارند جنگ را با دوربین دفاع مقدس بنگرند و آن را تفسیری چندباره کنند که در جای خود قابل ستایش است، درویش تلخی جنگ تحمیلی را بازآفرینی می‌کند. برای درویش قربانیان جنگ، حسرت‌ها، پیامدها، خسارات جنگ و ... اولویت دارد. البته این به معنای زاویه داشتن با دفاع مقدس نیست.

مثلا در فیلم «کیمیا» با پدری مواجه هستیم که به اسرات دشمن درآمده، همسرش را هنگام حمله هوایی دشمن از دست داده و از سرنوشت دخترش نیز که تازه به دنیا آمده بی‌خبر است. او بعد از آزادی از اسارت، سعی دارد دخترش را پیدا کند، تنها کسی که برایش مانده؛ اما در جستجوهایش درحالی که دخترش را پیدا کرده تصمیم می‌گیرد علی‌رغم میل پدرانه‌اش او را رها کند.

سوالی که درویش در این فیلم می‌پرسد آن است که چه کسی باید پاسخ این حسرت‌ها را بدهد؟ اساسا رسالت ما با این پدر‌ها چیست؟ طرح این سوال‌ها اتفاقا بسیار مهم است و به معنای زیر سوال بردن دفاع مقدس نیست. اگر پاسخ چنین پرسش‌هایی پیدا شود قطعا مرهمی است بر آلام رزمندگان و همه کسانی که برای حفظ این سرزمین هزینه داده‌اند ولی کسی به درد‌های آنها توجهی ندارد.

از این منظر احمدرضا درویش مسئله‌مندترین آثار سینمایی دفاع مقدس را خلق کرده است. آثار درویش نه شاعرانگی آثار ملاقلی‌پور را دارد و نه معناگرایی حاتمی‌کیا را. سینمای احمدرضا درویش سینمایی دغدغه‌مند است که در آن مسائل اجتماعی، جنگ مطرح است و نه فردیت آن. در واقع درویش در آثار خود همه مردم را به مثابه یک شخصیت نگاه می‌کند که جنگ تحمیلی را با همه سختی‌ها و پیروزی‌هایش تحمل کرده‌اند و حالا نیازمند آن هستند که روح پر از رنج خود را به آرامش برسانند. آثار احمدرضا درویش از این منظر می‌تواند مرهمی بر این آلام باشد.

انتهای پیام/ 161