پنج دلیل المانیتور برای این که تنش ایران و عربستان به جنگ کشیده نخواهد شد

پایگاه خبری المانیتور با پرداختن به سابقه روابط میان ایران و عربستان گزارش داد: روابط تهران و ریاض در سال‌های گذشته با چالش و اختلاف‌هایی روبه‌رو بوده است اما تنش کنونی آن‌ها به دلایل زیادی منجر به جنگ نخواهد شد.

کد خبر: ۶۹۵۶۶

تاریخ: ۱۸ بهمن ۱۳۹۴ - ۱۵:۵۵

به گزارش گروه اخبار داخلی دفاع پرس به نقل از پایگاه خبری تحلیلی المانیتور، روابط میان تهران و ریاض از زمان وقوع انقلاب اسلامی ایران در سال 1979 تاکنون با تنش همراه بوده است. سیاستهای ایران و بهعلاوه اقدام عربستان برای تشکیل شورای همکاری خلیج (فارس) و حمایت از صدام حسین دیکتاتور مخلوع عراق در جریان جنگ با این کشور علیه ایران در سالهای 1980 تا 1988 سبب این بدبینی شده است. این روابط بهویژه پس از قتل عام 400 زائر ایرانی در شهر مکه در سال 1987 به دست نیروهای امنیتی آل سعود رو به وخامت رفت. این تنشها در دوران ریاست جمهوری اکبر هاشمی رفسنجانی در دهه 1990 رو به کاهش رفت اما هیچگاه به طور کامل از بین نرفت.

در سالهای اخیر نیز در پی گسترش بهار عربی در منطقه خاورمیانه، دیوار بیاعتمادی میان ایران و عربستان بلندتر شد. همچنین جنگ در سوریه و یمن به نوعی دولتهای تهران و ریاض را روبهروی هم قرار داد تا این که آل سعود در پی تجمع معترضان ایرانی در مقابل سفارت ریاض در تهران در انتقاد به اعدام شیخ نمر باقر النمر، رهبر شیعیان عربستان، روابط دیپلماتیک خود را با ایران قطع کرد. سپس سودان، بحرین، سومالی و جیبوتی در پیروی از آل سعود روابط دیپلماتیک خود را با تهران قطع کردند.

در این میان رسانهها و تحلیلگران در حال بررسی این مساله هستند که آیا ممکن است ایران و عربستان وارد یک مناقشه نظامی مستقیم شوند، پاسخ روشن است، هیچ جنگی میان تهران و ریاض رخ نخواهد داد. پنج دلیل برای این استدلال وجود دارد: اولین دلیل این است که حسن روحانی، رییسجمهور ایران سیاست تعامل سازنده را با جهان دنبال میکند. علاوه بر این در ایران شخصیتهای اجرایی و قانونی را از طریق رای دادن انتخاب میکنند بنابراین تصمیمگیری برای ورود به جنگ کار سادهای نخواهد بود. هر چند رهبران سعودی بر طبل جنگ میکوبند، احتمال وقوع یک جنگ به عوامل زیادی مثل این بستگی دارد که آیا ارادهی سیاسی برای چنین کاری وجود دارد و این که دو کشور چگونه میخواهند تنش در روابطشان را مدیریت کنند. در کل ورود به جنگ چیزی نیست که از یک طرف انجام شود و دولت ایران نیز هیچ تمایلی برای افزایش تنشها ندارد. بهعلاوه، تهران اعلام کرده است که به اعزام زائران به عربستان برای مراسم حج ادامه میدهد.

دوم این که مقامات ایران با توجه به تجربه جنگی که در سالهای دهه 1980 با عراق دارند، کاملا از هزینههای آن آگاهند و هیچ تمایلی برای پرداخت هزینههای این چنینی ندارند.

به گزارش المانیتور، دلیل دیگر برای رد احتمال جنگ میان این دو کشور این است که ماهیت این تنشها به گونهای نیست که به جنگ کشیده شود چراکه این اختلاف پارامترهای کافی برای ورود به جنگ را ندارد. حتی لحن عربستان در هفتههای اخیر در را بر ایران آرامتر هم شده است. وزیر دفاع عربستان به تازگی در گفتوگو با اکونومیست تاکید کرد که هر کس برای جنگ با ایران فشار میآورد، سرعقل نیست.

دلیل چهارم این که عربستان میداند که در صورت مقابله نظامی، با ایران در سطح بینالمللی مورد حمایت نخواهد بود و آمریکا و دیگر کشورهای غرب در کنار ایران خواهند ایستاد. تصمیم ریاض نیز برای قطع روابط با ریاض هیچ حمایتی از سوی جامعه بینالملل کسب نکرد و تنها تعداد کمی از کشورهای آفریقایی آل سعود را همراهی کردند. اکنون حتی برخی نخبگان آمریکا به عربستان به عنوان یک نسخه متمدنتر داعش نگاه میکنند.

آخرین دلیل که کم اهمیت هم نیست، این است که دربارهی پیروزی این جنگ تردیدهایی وجود دارد. حضور عربستان در جنگ یمن تمایل این کشور را برای جنگ با ایران تحت تاثیر قرار داده است. همچنین بخشی از جمعیت عربستان را شیعیان تشکیل میدهند که یک برتری برای ایران محسوب میشود، چیزی که عربستان به راحتی نمیتواند در ایران آن را به دست آورد.

نکته مهم دیگر این که کنترل ایران بر تنگه هرمز جایی که عربستان اغلب تجارت خود را از این مسیر انجام میدهد دیگر عامل بازدارنده است و هدایت کشتیهای تجاری برای عربستان به یک منطقه دیگر تقریبا غیرممکن است.