سیری در فاجعه کشف حجاب/ ۵

«کشف حجاب» بحرانی علیه زن ایرانی

«حجاب» در رژیم پهلوی مانع ترقی زنان عنوان می‌شد که به هرترتیبی باید از سر زن ایرانی برداشته می‌شد، غافل از آنکه تنها تغییر در ظاهر مشکلی را حل نمی‌کرد. بلکه، بر بحران‌های زنان اضافه می‌کرد.

کد خبر: ۷۰۱۱۷۴

تاریخ: ۰۷ آبان ۱۴۰۳ - ۰۲:۰۰

به گزارش خبرنگار فرهنگ دفاع‌پرس، هر چند حافظه جمعی، مقطع تاریخی ۱۷ دی را به عنوان روز کشف حجاب به یاد سپرده است، اما، کشف حجاب در ایران از ۱۷ دی ۱۳۱۴ آغاز نشد، بلکه در این تاریخ با توجه به بسط زمینه‌های قبلی، رسمیت یافت. جریان کشف حجاب پیش از آن که زمینه‌های داخلی داشته باشد، دارای ریشه‌های خارجی است و بر بستر همین شرایط بود که مقدمات اجرای آن در ایران با دخالت عوامل متعدد فراهم شد. در حقیقت، تأثیرگذاری فرهنگ و آداب و رسوم غربی به اسم تجددخواهی در میان ایرانیان، اشاعه آن توسط حکام و دولتمردان با توجه به تفاوت‌هایی که در نگرش به مبانی حقوق غرب و ایران ملحوظ بود، در ایجاد زمینه و پیشبرد این جریان تأثیر عمده‌ای داشته است.

مسافرت ناصرالدین شاه به اروپا و مشاهده بالرین‌های پترز بورگ در روسیه که لباس‌های چسبان و کوتاه پوشیده بودند، شاه را بر آن داشت تا زن‌های حرم را به این لباس درآورد. همین تقلید از ظواهر اروپا بعد‌ها اثرات خود را در جامعه ایران گذاشت، به طوری که بعد از مشروطه و حکومت قانون، زن‌ها در پی احقاق حقوق اجتماعی خود تا آنجا پیش رفتند که فکر می‌کردند حجاب مانع ترقی و پیشرفت است.

سردمداران این حرکت مدعی بودند که مقصود ما این نیست که زنان ایرانی هم عیناً پیروی غربی‌ها را کنند بلکه مقصود ما آن است که زن‌های ایران هم کار کنند، تحصیل کنند و بالاخره آنها هم در دنیا مانند یک انسان از حقوق بشر برخوردار شوند و حتی اذعان می‌کردند که قصدشان برانداختن حجاب و پوشش زنان نیست. اما بعد از مدتی عامل اصلی تمامی این محرومیت‌ها و بیاعتنائی‌ها نسبت به زنان را حجاب دانستند و رفع آن را برای به دست آوردن حقوق و موقعیت اجتماعی، ضروری فرض کردند.
برای این منظور نخست از ادبیات منظوم شروع و در قالب شعر به جنگ حجاب رفتند.

مقالاتی که در ارتباط با لزوم ترقی و پیشرفت مملکت در این مجلات منتشر می‌شد، مشحون از حمله به حجاب به عنوان مانع و سد راه ترقی و تکامل است. بنابراین، باید به هر ترتیبی است زن ایرانی را به اجتماع کشاند و حجاب را از سرش برگرفت، غافل از آنکه تنها تغییر در ظاهر مشکلی را حل نمی‌کرد. بنابراین، نسخه کشف حجاب برای زن ایرانی پیچیده شده که نه تنها گرهی از مشکلاتش را به صورت بنیانی حل نکرد؛ بلکه، بر بحران‌های وی افزود.

این تغییر و تحولات در نقش اجتماعی زن ایرانی، چنانچه در ابعاد مثبت سیر می‌کرد میتوانست به نتایجی مثبتی منجر شود. اما، متأسفانه چنین نشد و بیشتر به جانب ظواهر میل کرد. تا جایی که بعد از تغییر سلطنت در ایران شیوه زندگی به سبک اروپا همراه با سیاست مذهب زدایی و تبعات آن سوق پیدا کرد. کشف حجاب به دلیل برخورد مستقیم با اعتقادات مذهبی مردم و تأثیرات و عواقب نامطلوب که در جامعه اسلامی برجای می‌گذاشت، به منظور پیاده کردن دیگر برنامه‌های غربگرایانه و حتی استعماری از حساسیت بیشتری برخوردار بود.

منبع: کشف حجاب زمینه‌ها، واکنش‌ها و پیامدها/ مهدی صلاح

انتهای پیام/ 161