چرا محمود عباس برای خودش جانشین تعیین کرد؟

تشکیلات خودگردان علی‌رغم شکست در ایجاد کشور فلسطین، به طور نامحدود تحت رهبری عباس به حیات خود ادامه داد؛ این در حالی است که از نظر قانونی دوره محمود عباس از سال ۲۰۰۹ به پایان رسیده است.

کد خبر: ۷۱۰۰۶۲

تاریخ: ۰۳ دی ۱۴۰۳ - ۰۷:۴۶

به گزارش خبرنگار بین‌الملل دفاع‌پرس، «محمود عباس» رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین هفته گذشته «روحی فتوح» را به‌عنوان جانشین خود برگزید. این در حالی است که با ادامه نسل‌کشی اسرائیل و قتل بیش از ۴۴ هزار نفر از مردم گرسنه و بی‌خانمان غزه، انتقاد‌ها از عباس و ریاست او بر تشکیلات خودگردان افزایش یافته است.

محمود عباس ۸۹ ساله که رهبری سازمان آزادی‌بخش فلسطین (ساف) را نیز بر عهده دارد، در سال ۲۰۰۵ -یک سال پس از مرگ «یاسر عرفات» - به‌عنوان رئیس تشکیلات خودگردان انتخاب شد؛ اما چرا او در این شرایط برای خودش جانشین تعیین کرد؟

سابقه تشکیلات خودگردان فلسطین

تشکیلات خودگردان به‌عنوان یک دولت موقت فلسطینی در سال ۱۹۹۳ و بر اساس توافقنامه اسلو با امضای «یاسر عرفات» و «اسحاق رابین» نخست وزیر وقت اسرائیل تأسیس شد.

هدف ابتدایی از تاسیس تشکیلات خودگردان در ابتدا عبارت بود از مدیریت امور اساسی مانند آموزش، امنیت و ارائه خدمات زیرساختی در حوزه آب و برق به فلسطینیانی که در غزه و بخش‌هایی از کرانه باختری رود اردن زندگی می‌کردند.

توافق‌نامه اسلو، کرانه باختری را به مناطق سه‌گانه A،B،C تقسیم و به تشکیلات خودگردان اختیار مدیریت امنیتی و اداری بر منطقه A و مدیریت اداری بر منطقه B را اعطا کرد. با این حال اسرائیل بدون توجه به حق حاکمیت تشکیلات خودگردان از همان ابتدا تا کنون سراسر کرانه باختری را هدف حملات خشونت‌آمیز قرار داده است.

اما هدف نهایی از توافقنامه اسلو عبارت بود از تاسیس یک کشور مستقل فلسطینی تا سال ۱۹۹۹ به پایتختی اورشلیم شرقی. با این حال تنها یک سال پس از امضای این توافقنامه، اسرائیل ساخت شهرک‌های غیرقانونی را در کرانه باختری آغاز کرد.

در ادامه با ترور اسحاق رابین توسط یک شهروند صهیونیست و افراطی، امید‌های واهی برای تسلیم سرزمین‌های اشغالی به تشکیلات خودگردان محو شد.

پیروزی حماس

در سال ۲۰۰۶ حماس در یک رقابت دمکراتیک بر سر رهبری تشکیلات خودگردان، توانست بر محمود عباس و تشکیلات فتح پیروز شود. در واکنش به پیروزی حماس و رسیدن شهید اسماعیل هنیه به سمت نخست وزیری فلسطین، کشور‌های غربی کمک‌های مالی خود را متوقف کردند تا شاید حماس را ناگزیر از به رسمیت شناختن اسرائیل کنند. در ادامه با تعمیق اختلافات میان گروه‌های فلسطینی، حماس جنبش فتح را از غزه اخراج کرد.

تشکیلات خودگردان از آنجا که هرگز نتوانسته جلوی تجاوز اسرائیل به کرانه باختری را بگیرد، محبوبیت خود را از دست داده است. محمود عباس از برگزاری انتخابات پارلمانی و ریاست جمهوری اجتناب می‌کندt چرا که از شکست فتح در برابر حماس و از دست دادن صندلی خود اطمینان دارد. اغلب فلسطینی‌ها امیدوار بودند که در ماه مه سال ۲۰۲۱ انتخابات برگزار شود، اما محمود عباس به این بهانه که اسرائیل اجازه رای دادن در قدس شرقی اشغالی را نمی‌دهد، از برگزاری انتخابات شانه خالی کرد.

روحی فتوح رئیس سابق شورای قانونگذاری فلسطین و رئیس کنونی شورای ملی فلسطین -نهاد قانونگذاری ساف- و عضو کمیته مرکزی فتح است. مقرر شده که چنانچه عباس نتواند به عنوان رئیس جمهور فعالیت خود را ادامه دهد، فتوح به مدت ۹۰ روز تا زمان برگزاری انتخابات، ریاست تشکیلات خودگردان را بر عهده گیرد. او قبلاً این کار را در سال ۲۰۰۴ و پس از مرگ یاسر عرفات انجام داده بود.

فشار آمریکا و کشورهای حاشیه خلیج فارس

ناظران سیاسی می‌گویند: فتوح فاقد جاه‌طلبی سیاسی است و به محض انتخاب یک چهره جدید به راحتی کنار خواهد رفت. گفته می‌شود انتخاب جانشین برای محمود عباس به دلیل فشار‌های آمریکا و کشور‌های حوزه خلیج فارس صورت گرفته است. در ماه سپتامبر عربستان سعودی به همراه چند کشور عربی و اروپایی برای پیگیری ایده کشور مستقل فلسطینی پیش‌قدم شده بود. با این حال محمود عباس و حلقه وفادار به او همچنان در قدرت می‌مانند.

سمت ریاست تشکیلات خود گردان در قیاس با کرسی رهبری ساف و فتح دارای اهمیت کمتری است. محمود عباس همچنان ریاست فتح -بزرگترین و قدیمی‌ترین گروه فلسطینی- را بر عهده خواهد داشت. او پیش از این «محمود العلول» -معاون کمیته مرکزی- را برای تصدی این حزب پس از خود انتخاب کرده بود. عباس همچنین ریاست سازمان آزادیبخش فلسطین (ساف) را بر عهده دارد که از تشکیلات خودگردان بسیار قوی‌تر است.

همچنین محمود عباس اطمینان داده است که «حسین الشیخ»، دبیرکل سازمان آزادی‌بخش فلسطین به عنوان رئیس سازمان آزادیبخش فلسطین، جانشین وی خواهد شد. برای این منظور محمود عباس شورای اجرایی سازمان آزادی‌بخش فلسطین را از افراد وفادار به خود تشکیل داده تا اطمینان حاصل کند که در صورت برگزاری انتخابات، فردی از حلقه خودش به قدرت می‌رسد.

محمد حسین حیدری

انتهای پیام/