تاریخ انقلاب اسلامی در آیینه کتاب

درک ماهیت انقلاب اسلامی در گروه مطالعه تاریخ آن است و قطعا بدون مطالعه آثاری که در این حوزه نوشته شده است نمی‌توان در مسیر حفظ و صدور ارزش‌های انقلاب اسلامی گام برداشت.

کد خبر: ۷۲۲۶۰۵

تاریخ: ۱۱ بهمن ۱۴۰۳ - ۰۲:۰۰

به گزارش خبرنگار فرهنگ دفاع‌پرس، شناخت تاریخ مسئله مهمی است که بواسطه آن می‌توان راه درست را برای پیمودن راه سعادت پیدا کرد. راه سعادتی که مسلما زندگی نسل آینده را تظمین می‌کند. مسیری که انقلاب اسلامی طی کرد تا به این درجه از اقتدار برسد نیز نیاز به درک و شناختی عمیق دارد.

تحقق پیروزی در جهاد تبیین، پاسخ به شبهات، حفظ و انتقال و صدور ارزش‌های دفاع مقدس بدون مطالعه تاریخ انقلاب اسلامی ممکن نیست. به مناسبت سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی تعدادی از این آثار معرفی شده که مطالعه آنها می‌تواند در شناخت ماهیت انقلاب اسلامی راهگشا باشد.

«فیضیه تهران»

کتاب «فیضیه تهران» به قلم حمید سبحانی صدر است که به بیان شرح حال و آثار ۱۵۵ نفر از علمای تهران از حدود دو قرن پیش تاکنون می‌پردازد. گرچه این کتاب به عنوان «دانشنامه مفاخر مدرسه علمیه مروی و سپهسالار قدیم» به رشته تحریر درآمده، اما از آنجا که تعداد قابل توجهی از این مفاخر، از شخصیت‌های اثرگذار در تاریخ معاصر ایران و تاریخ حوزه‌های علمیه به‌شمار می‌روند، این کتاب را می‌توان به نحوی، تاریخ حوزه دویست ساله تهران به‌شمار آورد که ضمن معرفی این چهره‌ها، به بیان هویت تاریخی حوزه تهران پرداخته است.

شرح حال علمای تهران در این کتاب، نه به ترتیب الفبا، بلکه براساس تاریخ وفات شخصیت‌ها تنظیم شده است تا مرور زندگی‌نامه مفاخر حوزه تهران، به نحوی مرور تاریخ حوزه و روحانیت و رخداد‌های تاریخ معاصر به‌شمار آید.

پرداختن به جنبه‌های سیاسی، اجتماعی و خدمات فرهنگی علمای تهران، پیوند روحانیت با مردم را به روشنی به تصویر می‌کشد و «فیضیه تهران» به خوبی بیان می‌کند که چگونه نهاد حوزه تهران، بخشی از ساختار اصلی پایتخت را تشکیل داده و هویت این حوزه دویست ساله، به حیات فرهنگی عاصمه شیعه هویت بخشیده است.

کتاب «فیضیه تهران» به قلم حمید سبحانی صدر در ۵۹۲ صفحه تالیف و توسط نشر «واژه‌پرداز اندیشه» منتشر شده است.

«ظهور و سقوط سلطنت پهلوی»

کتاب «ظهور و سقوط سلطنت پهلوی» که به خاطرات فردوست مشهور است، از دوره کودکی محمدرضا تا روز‌های آخر حکومت پهلوی را با جزئیات بیان کرده و ویرایش آن نیز فاقد هرگونه جهت‌گیری سیاسی است و اغلب توضیحات و معرفی شخصیت‌هایی که از آنها نام برده شده (همچون تیمورتاش، فروغی، هویدا، شریف امامی و...) براساس اسناد به‌صورت مستقل در جلد دوم ارائه شده است که نقش مکمل خاطرات را دارد.

در کتاب، نقش مؤثر آمریکا و انگلیس در امور ایران را می‌توان به‌وضوح دید.

بخشی از متن کتاب:

«من از ورود هایزر اطلاع نداشتم و محمدرضا نیز اطلاعی نداشت. من تنها بعد‌ها بود که از طریق گارد شنیدم که بدره‌ای به محمدرضا اطلاع داده که هایزر بیست روز است که در تهران است. محمدرضا تلفنی از سولیوان سفیر آمریکا گله می‌کند و فردای آن روز، سولیوان و هایزر به اتفاق هم به دیدار محمدرضا می‌روند. ماجرای این ملاقات را بدره‌ای به اطلاع من رساند. او گفت که در این ملاقات، هایزر بدون معذرت‌خواهی از تأخیر خبر ورود خود، کار را خراب‌تر می‌کند و از محمدرضا می‌پرسد: اینکه شنیده‌ام به استراحت می‌روید، آیا صحیح است؟ و تاریخ خروج محمدرضا را می‌پرسد. محمدرضا پاسخ می‌دهد: این یک امر شخصی است و هر موقع لازم دانستم از این مرخصی استفاده می‌کنم. [..]، اما پس از گذشت یک ماه از حضور هایزر در ایران، خبرگزاری‌های رویتر و آسوشیتدپرس اعلام می‌کنند که معاون فرمانده سازمان پیمان آتلانتیک شمالی، ایران را ترک کرد. آنها گفتند که هدف از سفر ژنرال هایزر به ایران و اقامت طولانی‌اش در این کشور، ترغیب نظامیان ایران به حمایت از دولت شاپور بختیار بوده است.»

«دوران جدید عالم»

کتاب «دوران جدید عالم» در خصوص گفتمان انتقادی انقلاب اسلامی در شناخت تجدد بر اساس بیانات امام خامنه‌ای است. در واقع این کتاب حاوی گزیده‌ای از بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی درباره ماهیت و آثار وقوع انقلاب اسلامی و استقرار نظام اسلامی در جهان معاصر است. این واقعه عظیم و تاریخ‌ساز، صف‌بندی موجود بین قدرت‌های بزرگ و مکتب‌های فکری و اعتقادی رایج در جهان را تغییر داد و سرآغاز عصری جدید و نویدبخش در جامعه‌ی بشری شد.

کتاب از دو بخش اصلی تشکیل شده است. بخش اول به موضوع «انقلاب اسلامی و جهان متجدد» اختصاص دارد که از پنج فصل تشکیل شده است. در بخش دوم هم موضوع کلان «غرب‌شناسی و تجدد انتقادی» مورد بررسی قرار گرفته است. این بخش از ۱۳ فصل تشکیل شده است.

سعید اشیری، گردآورنده کتاب در مقدمه این اثر و توضیح چیستی آن نوشته است:

«کتاب دوران جدید عالم رویکرد انتقادی انقلاب اسلامی را نسبت به جهان متجدد غربی پی می‌گیرد که مبتنی بر سخنان رهبر معظم انقلاب اسلامی است. به‌لحاظ منابع تحقیقی، بررسی سخنان و نظرات معظم‌له در سال‌های مختلف مورد توجه بوده است و امید آن‌که نظم و نسق کتاب حاضر بتواند در فهم بهتر و روشن‌تر ماهیت و خصوصیات عالم غرب و تبیین نگاه انتقادی انقلاب اسلامی به آن راهگشا باشد.»

«دوران عالم جدید» به کوشش «سعید اشتری» در ۱۵۲ صفحه تالیف و توسط «انتشارات انقلاب اسلامی» منتشر شده است.

«مشروطه‌شناسی»

کتاب «مشروطه‌شناسی» به موضوع تاریخ، تفکر و تمدن می‌پردازد. نگارنده هدف از گردآوری این مجموعه را شناخت «هویت تاریخی» عنوان کرده و کتاب شامل مجموعه مقالات، مصاحبه‌ها و گفتار‌های گردآوری شده طی دو دهه درباره‌ی نهضت بیداری اسلامی در ایران است. البته نقطه ثقل مباحث این کتاب، عصر مشروطه و تحولات عمیق رویکرد اندیشه دینی در اداره جامعه و هم‌زمانی آن با ورود غرب‌گرایان به عرصه اداره جامعه است.

نحوه ارائه مطالب و تنظیم آن به نحوی است که به رئوس کلی، قواعد اساسی و مطالب کلیدی اشاره شده است و مطالب هر چند تخصصی است، ولی برای عموم مخاطبین و به‌خصوص جوانان، دانشجویان و طلاب قابل استفاده است. آنان می‌توانند با این کتاب بدون گم‌کردن «خط تاریخ»، تا حدودی نسبت‌ها و ارزش‌ها و جریان‌ها را بفهمند و آگاهی اجمالی به ساحت بیداری اسلامی در این کشور حاصل کنند. از دیگر ویژگی‌های این کتاب، رویکرد جریان تاریخی تا زمان حاضر است و توجه دادن به سیر تمدن‌ساز حوادث تاریخی. اصل در مطالعه این کتاب، گذار از تاریخ سیاسی به بصیرت سیاسی است. کتاب مشروطه‌شناسی پر از اصول و روشِ شناخت پدیده‌های تاریخی و سیاسی است. از تاریخ اسلام مثال می‌زند تا رخدادی را در تاریخ مشروطه اثبات کند و بعد نشان می‌دهد که بین این دو با بیداری اسلامی چه رابطه‌ای هست.

«مشروطه شناسی» به قلم موسی تالیف و توسط نشر آزما منتشر شده است.

«صورت و سیرت انقلاب»

«صورت و سیرت انقلاب اسلامی» عنوان کتابی است با موضوع شناساندن صورت و سیرت انقلاب که از بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی استفاده شده است تا راه حفاظت از آنها را برای ملت شریف ایران اسلامی تدوین کند.

بخش اول کتاب به معرفی اجزای صورت انقلاب اسلامی اختصاص دارد و در آن به‌طور جامع به هشت رکن اساسی آن اشاره شده است. بخش دوم کتاب به معرفی سیرت انقلاب و ارکان آن اختصاص یافته است و از آنجا که اهمیت حفظ سیرت به مراتب بیش از صورت آن است، حجم بیشتری از کتاب را در بردارد.
فصل اول این بخش به شاخص‌های سیرت انقلاب پرداخته است. در بیان رهبر انقلاب شاخص‌های سیرت انقلاب معرفی شده است؛ بنابراین این فصل به شرح اصول خط امام اختصاص یافته است.

فصل دوم کتاب مطالبی با موضوع اهمیت حفظ سیرت انقلاب را در بردارد.

در فصل سوم با عوامل ماندگاری سیرت انقلاب و در فصل چهارم با عوامل آسیب‌زای سیرت انقلاب آشنا می‌شویم. فصل پنجم نیز مخاطب را با مسئولیت‌های اقشار مختلف اجتماعی، مسئولان و آحاد ملت شریف ایران نسبت به حفظ سیرت انقلاب اسلامی آشنا می‌کند.

قسمتی از متن کتاب:

«دو خصوصیت از خصوصیات استثنایی این انقلاب را مطرح می‌کنم که همین دو خصوصیت، بیشترین تأثیر را در وجهه‌ی این انقلاب در دنیا داشت؛ همچنان‌که بیشترین تأثیر را در پیروزی و ماندگاری انقلاب در کشور اسلامی داشت. همین دو خصوصیت بود که با گذشت چندین سال، هنوز موجب شده است که در گوشه و کنار عالم، به پیروی از این انقلاب و در پرتو آن، از سوی کسانی حداقل حرکات و تحولات و تلاش‌هایی انجام بگیرد یکی از این دو خصوصیت، عبارت بود از این که مبنای این انقلاب، ارزش‌های دینی و اخلاقی و معنوی بود و خصوصیت دیگر این بود که انقلاب بر پایه‌ی اراده و خواست مردم در تشکیل و اداره‌ی حکومت باقی ماند. یعنی پس از پیروزی انقلاب، اهمیت نقش مردم از آنها سلب نشد و به عنوان یک عنصر برای انقلاب باقی ماند. این دو خصوصیت، در انقلاب ما وجود دارد.»

«صورت و سیرت انقلاب» به قلم «محمدرضا حاجی انزهایی» تالبف و توسط انتشارات انقلاب اسلامی وارد بازار کتاب شده است.

«آقای ایرانشهر»

کتاب «آقای ایرانشهر» نوشته رحیم مخدومی روایت‌هایی تبعید رهبر معظم انقلاب اسلامی در دوران تبعید پیش از انقلاب ایشان به ایرانشهر است.

«آغاز سفر تحقیقی به ایرانشهر»، «حکایت چهار واحد مسکونی که تداعی‌گر پنجره است»، «دستگیری علمای انقلابی توسط ساواک»، «ترور فعالان انقلابی توسط گروهک‌ها»، «اولین دستگیری در بیرجند»، «خاطرات همسر آقا از هجوم ساواک به منزل»، «بازداشت در ساواک مشهد»، «انتقال به ژاندارمری مشهد»، «تبعید به ایرانشهر»، «مشهد تا بیدخت»، «قهوه خانه باغ آسیا»، «بیدخت تا زاهدان»، «تلگراف به علما»، «اجاره منزل در ایرانشهر» و ... از بخش‌های این کتاب است.

بخشی از متن کتاب:

از لفظ تبعید پیداست؛ این‌حرکت، افق بعیدی پیش رو دارد. بعید، دست‌نایافتنی است، اما برای کسی که در مبدا مانده، نه برای کسی که رو به سوی مقصد دارد و از نوک کاروانِ حرکت واقع است؛ نه برای کسی که حمله‌دار است و همواره بعید‌ها را قریب می‌کند. اینجا مسجد آل رسول (ع) ایرانشهر است. اولین فرودگاه و پناهگاه مسافر غریب تبعیدی؛ پناهگاهی که خیلی زود با تدبیر او تبدیل به پایگاه شد. پایگاه باید سوق‌الجیشی باشد؛ سوق‌الجیشی یعنی استراتژیک، یعنی راهبردی، یعنی جایی که کمترین ضربه را از دشمن بخوری و بیشترین ضربه را بزنی. جایی که بتوانی به آسانی یارگیری کنی؛ کمتر هزینه بدهی، بیشتر بهره ببری؛ وصل به کُر باشی؛ در دنیای اسلام چنین پایگاهی تنها یک جا تعریف شده، آن هم مسجد و هیئت است.

این‌کتاب با ۲۵۶ صفحه و شمارگان ۲ هزار و ۵۰۰ نسخه منتشر شده است.

انتهای پیام/ 161