نقد فیلم/

جنگ در جبهه‌ی شمالی

ارتش بعث عراق در پی برداشتن تمرکز از جبهه‌ی خرمشهر کامیونی پر از مواد منفجره را وارد ایران می‌کند تا در یکی از نقاط حساس کشور آن‌را منفجر کند.

کد خبر: ۷۲۴۰۳۸

تاریخ: ۱۶ بهمن ۱۴۰۳ - ۰۸:۳۵

گروه فرهنگ دفاع‌پرس- رسول شادمانی؛ جنگ در مقطع هشت ساله‌ی خود ابعاد مختلفی داشت که در بُعد سرزمینی، محدود به مرز‌های غربی نبود و تقریباً تمام جغرافیا و خاک کشور را در بر گرفته بود.

موشک‌باران و بمباران شهرها، تحرکات تروریستی و ترور شخصیت‌ها و بمب‌گذاری‌های شهری به واسطه‌ی فعالیت منافقین و عوامل نفوذی، فرافکنی و ایجاد تفرقه میان اقوام و تلاش جهت ممانعت از حضور جوانان در جبهه‌های نبرد و ... در پهنه‌ی سرزمینی ایران در حال وقوع بود که تمرکز فرماندهان و رزمندگان را برای مقابله با دشمن بعثی علاوه بر خط مقدم جبهه‌ها متوجه دیگر نقاط کشور نیز کرده بود.

در این روند و در مقطعی که خرمشهر در اشغال دشمن بود، فرماندهان ارتش بعث عراق در پی ایجاد یاس در میان مردم و نیز برداشتن تمرکز از جبهه‌ی خرمشهر و تثبیت حضورشان در اراضی اشغالی ایران، با اجیر کردن منافقین و عوامل نفودی، کامیونی پُر از مواد منفجره را وارد ایران می‌کنند تا در یکی از نقاط حساس کشور آن‌را منفجر کنند. نیرو‌های اطلاعاتی ایران با آگاه شدن از این موضوع طی عملیاتی کامیون را زیرنظر می‌گیرند و ردیابی می‌کنند، اما کامیون در یکی از استان‌های شمالی کشور ناپدید می‌شود...

این ماجرا دست‌مایه‌ی فیلم «شمال از جنوب‌غربی» جدیدترین ساخته‌ی سینمایی «حمید زرگرنژاد» در جشنواره فیلم فجر است.

«شمال از جنوب‌غربی» یک تریلر ماجراجویانه است که با درونمایه و مضمونی سیاسی - جنگی (اکشن) می‌تواند اثری متمایز در میان تولیدات سینمای دفاع مقدس باشد.

در تولید آثار سینمایی با مضامین مذکور، نقش فیلمنامه و دراماتیزه کردن آن بسیار حساس و کلیدی است، چرا که نگارش این موضوعات به نوعی واقعه‌نگاریست و مهمتر اینکه هدف از تولید اثر، جذب و متاثر کردن مخاطب در جهت آگاه‌سازی و تبلور فخر و غرور ملی در راستای ایجاد امیدآفرینی و ارتقای انگیزه‌ی اجتماعی است.

ایجاد بستری دراماتیک، داستان‌سرایی و خلق شخصیت از الزامات فیلمنامه است و عدم توجه به آن، اثر را ابتر می‌کند که مانند بسیاری از تولیدات سینمای ایران این ضعف را در «شمال از جنوب‌غربی» نیز شاهدیم.

فیلمنامه‌ی فیلم را تیمی سه نفره متشکل از زرگرنژاد، سیدمحمد حسینی و محمدجواد اسلامی نوشته‌اند که در عین‌حال توفیقی نداشته‌اند. آفت سینمای ایران شامل آنها هم شده و عدم خط داستانی معین، آشفتگی در روایت، سردرگمی شخصیت‌ها و وجود کاراکتر‌های اضافی و بی‌اثر، در روند نگارش فیلمنامه مشهود و آزار دهنده است.

فرم و ساختار فیلم، اما متفاوت از معایب فیلمنامه است. زرگرنژاد که در فیلم‌های قبلی و به‌ویژه در آثار دفاع مقدسی سال‌های اخیرش مانند «ماهورا» و «شماره‌۱۰» تسلط خود را در امر کارگردانی به رخ کشیده، در «شمال از جنوب‌غربی» هم مقتدر و موفق عمل کرده است. او با توانمندی در دکوپاژ و تسلط در اجرای صحیح فیلمنامه تا حد زیادی ضعف محتوایی را پوشش داده است.

فیلمبرداری کم‌نقص و قاب‌بندی‌های متناسب با موقعیت فیلم در مناظر بِکر شمالی کمک بسزایی به ساختار فیلم کرده است. پُرداکشن فیلم، انفجار‌ها و صحنه‌های درگیری میدانی با وجودی که محل واقعه، مناطق عملیاتی و در مواجهه‌ی مستقیم با دشمن بعثی نیست، منطقی و منطبق با قصه است. همچنین بهره‌مندی از بازیگران توانمند حتی برای نقش‌های کوتاه و ارائه‌ی بازی‌های باورپذیر از ویژگی‌های کارِ کارگردان است.

مصطفی زمانی، امیر آقایی، بهناز جعفری، مهدی زمین‌پرداز، هومن حاجی‌عبداللهی، علی دهکردی، امیررضا دلاوری، مهدی احمدی، سیامک صفری، خاطره اسدی، رضا توکلی، مجید پتکی، محمدرسول صفری، بهزاد جعفری، ویهان نوروزی از جمله بازیگران فیلم هستند.

«شمال از جنوب‌غربی» - محصول انجمن سینمای انقلاب و دفاع مقدس؛ بنیاد روایت فتح - از فیلم‌های خوب چهل‌وسومین جشنواره فیلم فجر است که اگر با ضعف در محتوا مواجه نمی‌شد می‌توانست به‌عنوان اثری فاخر در سینمای دفاع مقدس به یادگار بماند.

انتهای پیام/