آیت‌الله تحریری: اعتکاف فرصتی برای ارتقای روحی و تهذیب نفس است

استاد اخلاق حوزه علمیه با بیان اینکه اعتکاف فرصتی ارزشمند برای انس با خداوند و قرآن است، گفت: این عمل نورانی، زمینه‌ساز تقویت ارتباط انسان با خداوند متعال و خودسازی معنوی است.

کد خبر: ۷۳۰۹۹۹

تاریخ: ۱۵ اسفند ۱۴۰۳ - ۱۱:۱۵

به گزارش دفاع‌پرس از خراسان رضوی، آیت‌الله «محمدباقر تحریری» در مراسم اعتکاف طلبگی در شبستان آیت‌الله نهاوندی به بررسی نقش اعتکاف در ارتقای روحی، تهذیب نفس و تقویت ایمان پرداخت و اظهار داشت: اعتکاف، فرصتی ارزشمند برای انس با خداوند و قرآن است.

وی افزود: اعتکاف، یک عمل نورانی و فرصت بی‌نظیر برای تقویت ارتباط انسان با خداوند متعال است و شما در سنین جوانی برای بهره‌مندی از این فریضه گرانقدر آماده شده‌اید. این عمل که پایه آن بر روزه، صبر و انقطاع از دنیا استوار است، فضایی فراهم می‌آورد که انسان علاوه بر انجام عبادات، در محضر خودش و برای خودسازی قرار گیرد.

اهمیت اعتکاف و ارتباط آن با صبر

تولیت مدرسه مروی به اهمیت اعتکاف اشاره کرد و گفت: اعتکاف، یکی از عبادات توصیه‌شده در دین اسلام است که نبی مکرم اسلام (ص) اهتمام ویژه‌ای به انجام آن داشتند. ایشان به‌ویژه در دهه پایانی ماه مبارک رمضان، بخش اعظم وقت خود را به اعتکاف اختصاص می‌دادند. راز این توجه بی‌نظیر، اهمیت آمادگی معنوی در دهه‌ای است که شب‌های ارزشمند قدر در آن جای گرفته‌اند و نتایج یک ماه عبادت در این شب‌ها متجلی می‌شود.

استاد اخلاق حوزه علمیه با تأکید بر نقش صبر در تحقق ویژگی‌های معنوی اعتکاف، به آیه شریفه «وَاستَعینوا بِالصَّبرِ وَالصَّلاةِ» استناد کرد و افزود: صبر، مفهوم گسترده‌ای دارد که بازتاب آن در تحمل ناملایمات، مقابله با هوا‌های نفسانی و پیگیری اهداف الهی را شامل می‌شود. از سوی دیگر، صبر در عباداتی مثل روزه نیز نمود پیدا می‌کند؛ چراکه روزه‌داری، برای مقاومت در برابر خواسته‌های دنیوی، مهار نفس و تقویت تسلیم در برابر اراده خداوند همچون تمرین است، چراکه فرد معتکف در این ایام کوتاه، علاوه بر صبر بر گرسنگی و تنهایی، تمرین انقطاع از دنیا را تجربه می‌کند، که این ویژگی‌ها برای ساختن انسانی شایسته ضروری هستند.

آیت‌الله مروی ادامه داد: عتکاف علاوه بر جنبه‌های خودسازی، فرصتی برای مطالعه، تفکر و تعمق درباره وظایف معنوی و علمی طلبگی است. طلبه در این ایام، باید از فرصت استفاده کند تا ضمن تمرین انس با قرآن و مرور برنامه‌های درسی و اخلاقی، به اصلاح نواقص گذشته بپردازد و برای آینده‌ای پربار در مسیر دین، برنامه‌ریزی کند.

محاسبه نفس؛ مهم‌ترین ثمره اعتکاف

وی در بخش دیگری از سخنان خود به ضرورت محاسبه نفس در دوران اعتکاف اشاره کرد و بیان داشت: رسیدن به خودشناسی و رفع کاستی‌های معنوی، یکی از اهداف اصلی اعتکاف است. امیرالمؤمنین علی (ع) به‌صراحت فرموده‌اند: «من حاسب نفسه وقف علی عیبه» یعنی کسی که خود را محاسبه کند، از عیوب خویش آگاه می‌شود. اعتکاف زمان مناسبی است که انسان بتواند رفتار، افکار و اعمال گذشته خود را بررسی کرده و برای اصلاح عیوب نفسانی و گناهان، برنامه‌ریزی کند.

وی ادامه داد: یکی از مهم‌ترین مشکلات دنیای امروز در میان انسان‌ها، غفلت از عیوب و کوتاهی‌های اخلاقی است. امام علی (ع) از لزوم نوشتن و برنامه‌ریزی دقیق برای اصلاح رفتار‌ها و جبران کاستی‌ها سخن می‌گویند و تفاوت میان عاقل و جاهل را در محاسبه نفس و برنامه‌ریزی برای رشد و اصلاح می‌دانند. شما طلاب که اوقاتی ارزشمند را در دوران اعتکاف سپری می‌کنید، باید این فرصت را غنیمت شمرده و به تهذیب نظام‌مند اخلاق خود بپردازید.

ابعاد علمی و اخلاقی اعتکاف برای طلاب

تولیت مدرسه مروی به ابعاد اعتکاف در ساختار نظام طلبگی و نقش آن در تهذیب روح و اخلاق طلاب اشاره کرد و ضمن بیان اهمیت انس با تنهایی، ابراز داشت: یکی از فواید معنوی اعتکاف، تمرین رجوع به خود است. طلبه‌ای که با حالاتی از تنهایی در ایام اعتکاف انس می‌گیرد، می‌آموزد که چگونه در غیاب جامعه و خانواده نیز رشد معنوی و علمی را ادامه دهد.

وی تأکید کرد: ما طلبه‌ها باید علاوه بر بهره‌گیری از هوای معنوی جمع، توانایی خود را در بهره‌برداری از اوقات خلوت نیز تقویت کنیم.

این استاد اخلاق حوزه علمیه همچنین به مسئولیت اجتماعی طلاب در ایام اعتکاف اشاره داشت و تصریح کرد: رعایت حال یکدیگر در جمع برگزیدگان اعتکاف، تمرینی است برای تحمل مسئولیت اجتماعی و تربیت تعاملی صحیح، لذا کنترل رفتار، گفتار و حتی رعایت حقوق دیگران در زمینه‌هایی مثل استراحت یا عبادات شخصی در این ایام، مصداق واضح تمرین اجتماعی طلبگی است.
برکات انقلاب اسلامی و توسعه اعتکاف

آیت‌الله تحریری ضمن اشاره به توسعه سنت اعتکاف در سال‌های اخیر، افزود: پیش از انقلاب اسلامی، اعتکاف به این شکل گسترده و فراگیر نبود. اغلب، در گوشه‌ای از یک مسجد، یکی دو نفر معتکف می‌شدند. اما امروز، به لطف برکات جمهوری اسلامی ایران و زحمات خالصانه حضرت امام خمینی (ره) و یاران ایشان، سنت اعتکاف در جامعه احیا و همگانی شده است. در گذشته، چهره‌هایی همچون آیت‌الله علی‌اکبر الهیان یا شهید آیت‌الله هاشمی‌نژاد در خراسان، با اخلاص در عمل، این مراسم را محدود برگزار می‌کردند. اما امروز به برکت خون شهدا و انقلاب اسلامی، این سنت به شیوه گسترده‌ای در میان اقشار مختلف جامعه، به‌ویژه طلاب حوزه‌های علمیه، نهادینه شده است.

وی در پایان از معتکفین خواست برای تداوم برکات این سنت نورانی، تقویت ایمان و توفیق در عمل دعا کنند و افزود: ااز امام رئوف بخواهید که ما را همیشه در مسیر بندگی و خدمت صادقانه و آگاهانه قرار دهد و لحظه‌ای از نور ایشان جدا نشویم.

گفتنی است؛ چهاردهمین اعتکاف طلبگی با حضور ۶۳۰ نفر از طلاب خواهر و برادر، به‌همت معاونت فرهنگی تبلیغی حوزه علمیه خراسان و با همکاری دفتر خواهران این حوزه در شبستان‌های آیت‌الله سبزواری و آیت‌الله نهاوندی در حال برگزاری است.

انتهای پیام/