طرح تقویت و توسعه نظام استاندارد؛

فعالیت‌های چهارگانه سازمان ملی استاندارد ایران تعیین شد

نمایندگان مجلس در ادامه بررسی طرح تقویت و توسعه نظام استاندارد وظایف و ماموریت‌های این سازمان را تعیین کردند که به موجب آن فعالیت‌های سازمان در چهار محور استانداردسازی، اندازه شناسی، تایید صلاحیت و ارزیابی تطبیقی انجام می‌شود.

کد خبر: ۷۳۱۴۲

تاریخ: ۱۶ اسفند ۱۳۹۴ - ۱۱:۰۴

به گزارش گروه اخبار داخلی دفاع پرس؛ نمایندگان مجلس در جریان بررسی جزییات طرح تقویت و توسعه نظام استاندارد فصل دوم این طرح را با 26 ماده به تصویب رساندند که جزییات مواد 6 تا 33 مربوط به فصل دوم به شرح زیر است:

فصل دوم- وظایف و مأموریتها

ماده 6- فعالیت سازمان در چهار محور زیر انجام میشود:

1- استانداردسازی

2- اندازهشناسی

3- تأیید صلاحیت

4- ارزیابی انطباق

ماده 7- مأموریتها و وظایف سازمان به شرح زیر میباشد:

1- تعیین، تدوین، بهروزرسانی و نشر استانداردهای ملی بهعنوان تنها مرجع رسمی این وظیفه در کشور

تبصره1- تعیین، تدوین، نشر و مسؤولیت اجراء و نظارت بر استانداردهای دارویی، نظامی، انرژی هستهای و پرتوی برعهده دستگاههای ذیربط میباشد.

2- مشارکت در تدوین استانداردهای منطقهای و بینالمللی از طریق عضویت فعال در کمیتههای فنی

3- انجام مطالعات تطبیقی برای دستیابی به تجارب سایر کشورها در حوزههای مرتبط با استانداردسازی

4- توسعه استانداردهای پژوهشمحور در جهت ارتقای کیفیت کالا و خدمات هماهنگ با استانداردهای بینالمللی

5- انجام تحقیقات بهمنظور تدوین و بهروزرسانی استانداردها، بهبود روشها و سیستمها با بهرهگیری از توانمندیهای بخشهای درون و برون سازمانی و اقدام به بومیسازی استانداردهای بینالمللی بر پایه الگوی اسلامی - ایرانی پیشرفت

تبصره- پژوهشگاه استاندارد بهعنوان بازوی تحقیقاتی سازمان باید از طریق آزمایشگاههای مرجع و تأیید صلاحیت شده نسبت به انجام پژوهش در زمینه بهبود استانداردهای ملی و بومیسازی استانداردهای منطقهای و بینالمللی اقدام نماید.

6- تشکیل واحدهای متناظر با سازمانها و مراکز استانداردسازی بینالمللی بهمنظور عضویت و مشارکت فعال و تأثیرگذار در کمیتههای فنی و استانداردهای بینالمللی بر اساس مقتضیات کشور

7- آموزش و ترویج استانداردها و فراهم نمودن امکان دسترسی مردم به مشخصات و اطلاعات مربوط به استانداردهای کالا و خدمات در سطح کشور

8- برنامهریزی و نظارت بر امور اندازهشناسی قانونی کشور

9- ترویج سامانه (سیستم) بینالمللی یکاها (SI) بهعنوان سیستم رسمی اندازهشناسی قانونی در کشور و برسنجی(کالیبراسیون) وسایل سنجش

10- تجهیز و راهاندازی آزمایشگاههای مرجع اندازهشناسی برای برسنجی وسایل و تجهیزات اندازهشناسی بهعنوان تنها مرجع رسمی این وظیفه در کشور

11- اعتبار بخشی و تأیید صلاحیت کلیه نهادهای ارزیابی انطباق نظیر آزمایشگاههای آزمون و برسنجی (کالیبراسیون)، مؤسسات بازرسیکننده داخلی و خارجی (سورویانس) مؤسسات گواهیکننده محصول، مؤسسات گواهیکننده اشخاص حقیقی و حقوقی و مؤسسات گواهیکننده سامانههای مدیریتی بهعنوان تنها مرجع رسمی این وظیفه در کشور

12- نظارت بر حسن اجرای استانداردهای اجباری و کلیه کالاها و خدمات دارای پروانه کاربرد علامت استاندارد

13- نظارت بر حسن اجرای استانداردهای اختیاری

14- بررسی کارشناسی پیشنهادهای دستگاههای اجرائی پیشنهاددهنده استانداردهای اجباری جهت ارائه به شورایعالی استاندارد

15- تدوین، بهروزرسانی و نظارت بر اجرای استانداردهای مصرف بهینه انرژی با مشارکت دستگاههای تخصصی ذیربط هماهنگ با استانداردهای روز دنیا و مقتضیات کشوری

16- کنترل کیفیت کالاهای صادراتی مشمول استاندارد اجباری بهمنظور فراهم نمودن امکان رقابت با کالاهای مشابه خارجی و حفظ بازارهای بینالمللی

17- کنترل کیفیت کالاهای وارداتی بهمنظور جلوگیری از ورود کالاهای نامرغوب و حمایت از مصرفکنندگان و تولیدکنندگان داخلی

تبصره - سازمان میتواند جهت تسریع در روند واردات کالاهایی که بر روی آنها توسط دستگاههای تخصصی تأیید صلاحیتشده، آزمایش کیفی انجام میشود، با دستگاههای مزبور هماهنگی لازم و اقدامات مشترک بهعمل آورد.

18- آزمایش و تطبیق نمونه کالا و خدمات با استانداردهای مربوط یا ضوابط و مقررات فنی مورد قبول و در صورت لزوم استفاده از اظهارنظرهای مقایسهای از طریق آزمون کفایت تخصصی بین آزمایشگاهی و صدور گواهینامههای لازم

تبصره- سازمان میتواند برای انجام آزمونهای کفایت تخصصی بین آزمایشگاهی و همچنین آزمون نمونههای وارداتی و صادراتی و تجهیزات اندازهشناسی، از خدمات آزمایشگاههای آزمون و برسنجی تأیید صلاحیت شده استفاده نماید.

19- اندازهگیری سالانه نرخ رشد کیفیت محصولات اعم از کالا و خدمات با بهرهگیری از معیارها و شاخصهای معتبر و گزارش نتایج حاصل از ارزیابیها به مراجع ذیربط و جامعه

20- ساماندهی ساختار نظام مدیریت کیفیت واردات و صادرات کشور با هدف رفع موانع فنی

21- تعیین جایزه ملی کیفیت و برگزاری مراسم مربوط و اعطای جایزه مزبور بهعنوان مرجع رسمی این وظیفه در کشور

تبصره- برگزاری هرگونه همایش، سمینار و عناوین مشابه با موضوع استاندارد و کیفیت در کشور منوط به کسب مجوز از سازمان میباشد.

22- تحول در ساختار و مراحل صدور مجوز کاربرد نشان استاندارد در راستای بهروزرسانی رقابتپذیری و بهرهگیری از فناوریهای پیشرفته و درجهبندی کیفیت کالاهای با نشان استاندارد

23- بررسی و تشخیص اولویتهای استانداردسازی در حوزه نیازهای داخلی، صادراتی و وارداتی کشور

24- ساماندهی نظام ارتقای دانش، مهارت و تجربه در عرصه استانداردسازی بهمنظور ارتقای کیفیت و استفاده از روشها و فناوریهای نوین در فرآیند تولید

25- فراهم نمودن امکان نظارتهای مردمی بر کیفیت کالاها با نشان استاندارد ملی بهمنظور ارتقای کیفیت تولید کالا و خدمات ارائه شده

26- برنامهریزی و هماهنگی لازم جهت بهرهمندی از توانمندیهای علمی و پژوهشی دانشگاهها و مراکز آموزشی و پژوهشی کشور بهمنظور توسعه دانش استاندارد و بهرهگیری از رویکردهای فناوریهای نوین در عرصه استانداردسازی کشور

27- ایجاد سامانهها و بانکهای اطلاعاتی مورد نیاز بهمنظور ساماندهی منابع در حوزه استاندارد کشور

ماده 8- نهادهای اعتباردهی که بهصورت مستقل از فعالیتهای استانداردسازی فعالیت میکنند در چهارچوب الزامات بینالمللی موظف به تأیید صلاحیت مؤسسات ارزیابی انطباق در جهت پذیرش گواهینامههای صادره در سطوح بینالمللی میباشند.

ماده 9- فعالیتهای اعتباربخشی در «مرکز ملی تأیید صلاحیت ایران» انجام میپذیرد که رئیس آن به پیشنهاد رئیس سازمان و تصویب شورایعالی استاندارد و با حکم رئیس سازمان برای مدت چهار سال انتخاب میشود.

ماده 10- سازمان حسب الزامات فرهنگی و اسلامی موظف به رعایت الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت در تدوین استانداردها میباشد.

ماده 11- سازمان میتواند با توسعه دانش استاندارد در بنگاههای اقتصادی در جهت افزایش توانمندیها و مهارتهای لازم در کارکنان، موجبات ارتقای دانش، مهارت و تجربه در عرصه استانداردسازی را در این بنگاهها فراهم نماید.

ماده 12- سازمان میتواند با هماهنگی دانشگاهها و مراکز آموزشی و پژوهشی کشور بهمنظور توسعه دانش استاندارد و بهرهگیری از فناوریهای نوین در عرصه استانداردسازی، همکاری لازم را برای ایجاد رشتههای نوین استانداردسازی در دانشگاهها و مراکز آموزشی و پژوهشی کشور بهعمل آورد.

ماده 13- تدوین استاندارد اوزان و مقیاسها و وسایل سنجش، اجرای استاندارد، نشر آگهیهای قانونی، علامتگذاری، کنترل، نظارت و آزمایش ادواری اوزان و مقیاسها و وسایل سنجش مطابق مفاد این قانون انجام میگیرد.

ماده 14- سازمان تنها مرجع رسمی کشور در تعیین عیار رسمی و انگگذاری مصنوعات فلزی گرانبها میباشد.

ماده 15- سازمان میتواند با تصویب شورایعالی استاندارد، اجرای استاندارد و یا بخشی از آن را که از نظر آیینهای کار، ایمنی، حفظ سلامت عمومی، داشتن علامت حلال، حفظ محیط زیست، حصول اطمینان از کیفیت، حمایت از مصرفکننده و یا سایر جهات رفاهی و اقتصادی ضروری باشد با تعیین مهلت مناسب اجباری اعلام نماید.

تبصره 1- سازمان مکلف است موضوع اجباری کردن استانداردها و مهلت اجرای آنها را در دو نوبت به فاصله ده روز در روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران و دو روزنامه کثیرالانتشار و روشهای اطلاع رسانی الکترونیکی و رسانه ملی به اطلاع عموم برساند.

تبصره 2- کیفیت مواد و کالاهای وارداتی بر حسب ضرورت و اولویت وتوجه به مسائل سلامت، ایمنی، بهداشتی، زیست محیطی و اقتصادی باید با استانداردهای ملی و یا استانداردهای معتبر و ضوابط فنی مورد قبول سازمان منطبق باشد. مدت زمان شمول استاندارد اجباری برای کالاهای وارداتی و اولویت مواد و کالاها را شورایعالی استاندارد تعیین میکند.

تبصره 3- در مواردی که اجرای استاندارد اجباری اعلام میگردد، تبلیغات رسمی این کالاها و خدمات از طریق رسانههای ارتباط جمعی منوط به داشتن پروانه کاربرد علامت استاندارد و یا تأییدیه سازمان میباشد.

ماده 16- هرگاه اجرای استاندارد در مورد کالاها و خدماتی، اجباری اعلام شود پس از انقضای مهلتهای مقرر، تولید، تمرکز، توزیع و فروش اینگونه کالاها و خدمات بدون علامت استاندارد و یا بدون تأیید سازمان، ممنوع است و کالاهای مربوطه توقیف و با متخلف طبق ماده(41) این قانون برخورد میشود.

تبصره 1- رعایت کلیه مقررات استانداردهای اجباری در مورد کالاهای وارداتی الزامی است.

ماده 17- کلیه دستگاههای اجرائی که به نوعی در صدور مجوز تولید کالا یا ارائه خدمات موضوع این قانون، مسؤولیت دارند مکلفند به هنگام صدور مجوز، متقاضیان را ملزم به رعایت استانداردها و مقررات فنی مربوطه نمایند.

ماده 18- سازمان موظف است نسبت به ارزیابی انطباق کالاهای ساخت داخل، وارداتی و نیز خدماتی که از لحاظ ایمنی، بهداشت و سلامت عمومی حائز اهمیت میباشند با همکاری نهادهای ارزیابی انطباق تأیید صلاحیت شده اقدام و نتایج حاصل را جهت اطلاع عموم و مراجع ذیربط اعلام کند.

ماده 19- سازمان میتواند بهمنظور ارائه خدمات بازرسی به بخشهای دولتی و غیردولتی و کنترل کیفی و کمی مواد اولیه و کالاهای وارداتی از مرحله ساخت تا ورود کالا به کشور و محل مصرف آن از طریق شرکتهای بازرسی داخلی و خارجی(سورویانس) و یا طرق دیگری که با پیشنهاد سازمان به تصویب شورایعالی استاندارد میرسد، اقدام کند.

تبصره - سازمان تنها مرجع رسمی برای تأیید صلاحیت شرکتها و مؤسسات بازرسیکننده داخلی و خارجی است.

ماده 21- مسؤولیت کنترل کیفیت در واحدهای مشمول استاندارد اجباری و دارندگان پروانه کاربرد علامت استاندارد تشویقی یا ارائهکننده خدمات مشمول استانداردهای اجباری برعهده اشخاص حقیقی است که دارای تحصیلات لازم و تجربه کافی در رشتههای تخصصی مربوطه باشند. چگونگی تأیید صلاحیت علمی و فنی و نحوه بهکارگیری این افراد و همچنین شیوه سلب صلاحیت و روش رسیدگی به تخلفات آنان بهموجب آییننامه اجرائی این قانون تعیین میشود.

ماده 22- سازمان میتواند برای انجام وظایف خود، اشخاص حقیقی، حقوقی و تشکلهای تخصصی ذیصلاح را بهعنوان کارشناس رسمی استاندارد انتخاب و از آنها استفاده نماید. نحوه انتخاب و حدود اختیارات و میزان حقالزحمه طبق دستورالعملی است که بهتصویب شورایعالی استاندارد میرسد.

ماده 23- سازمان موظف است در کلیه گمرکات ورودی و خروجی کشور از خدمات آزمایشگاههای بخش خصوصی، تعاونی و مراکز دانشگاهی که صلاحیت آنها مورد تأیید سازمان میباشد استفاده کند و در غیر این صورت با بهرهگیری از امکانات موجود آزمایشگاههای مناسب دایر نماید.

ماده 24- سازمان میتواند با بهرهگیری از توانمندیهای علمی و تحقیقاتی بخش خصوصی و دولتی در جهت ارتقای کیفیت و رقابتپذیری محصولات از طریق تشکیل مؤسسات تأیید صلاحیتشده علمی و تحقیقاتی استانداردسازی موجبات بهرهگیری از فناوریهای نوین و پیشرفته و فعال در امر سنجش، کنترل و ارتقای کیفیت را فراهم کند.

ماده 25- سازمان مکلف است بهمنظور توسعه و تقویت نظام استانداردسازی، مشابه با نظامهای بینالمللی، انواع روشهای تأیید انطباق محصول با استاندارد اعم از گواهی یا اظهاریه انطباق را اعمال کند. چگونگی اجرای این ماده بهموجب دستورالعملی است که حداکثر یکسال پس از تصویب این قانون به پیشنهاد سازمان به تصویب شورایعالی استاندارد میرسد.

ماده 27- سازمان موظف است نسبت به یکپارچهسازی سیاستها و برنامههای استانداردسازی از طریق تدوین برنامه راهبردی استانداردسازی کشور اقدام کند و آن را در شورایعالی استاندارد بهتصویب برساند.

ماده 28- کلیه گواهینامههای صادره از سوی مؤسسات گواهیکننده و بازرسیکننده، کارشناسان رسمی استاندارد، آزمایشگاههای آزمون و برسنجی تأیید صلاحیت شده از سوی سازمان در رابطه با تطبیق ویژگی کالاها و خدمات با استانداردهای مربوطه، بهعنوان کارشناسی رسمی مورد قبول کلیه وزارتخانه، سازمانها و مراجع قضائی تعیین میشود.

ماده 29- سازمان میتواند بهمنظور بهرهگیری از جدیدترین استانداردهای جهانی در راستای رشد و توسعه بنگاههای اقتصادی کشور، راهکارهای لازم را جهت تصویب به شورایعالی استاندارد پیشنهاد کند.

ماده 30- سازمان موظف است از طریق توسعه استانداردهای پژوهشمحور در جهت ارتقای کیفیت تولیدات صنعتی در سطح استانداردهای پیشرفته و ورود رقابتپذیر جمهوری اسلامی ایران در عرصه مبادلات بینالمللی با بهرهگیری از اساتید برجسته و نخبگان علمی و فنی کشور در عرصه استانداردسازی، موجبات ارتقای کیفی محصولات با فناوری بالا در راستای نیل به اهداف توسعه و پیشرفت کشور را فراهم نماید.

ماده 31- سازمان مکلف است بهمنظور ارتقای وظایف نظارتی خود بر واحدهای تولیدی، حداکثر تا شش ماه پس از لازمالاجراء شدن این قانون نسبت به تدوین نظام جامع کنترل کیفیت ملی کشور اقدام و آن را بهتصویب شورایعالی استاندارد برساند.

ماده 32- سازمان مجاز است در ازای خدمتی که انجام میدهد بر حسب طبقهبندی خدمات و بهموجب تعرفهای که رأساً تعیین و برای تصویب به شورایعالی استاندارد ارسال میکند، کارمزد مناسب دریافت نماید.

تبصره- گمرکات کشور موظفند خدمات آزمایشگاهی خود را از آزمایشگاههای سازمان و یا مورد تأیید سازمان دریافت کنند.

ماده 33- سازمان، نمایندگی دولت جمهوری اسلامی ایران در مجامع و مراجع تخصصی بینالمللی و منطقهای مرتبط با حوزه استاندارد و کیفیت را برعهده دارد.

تبصره- در حوزه تأیید صلاحیت، نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در مجامع و مراجع تخصصی بینالمللی و منطقهای برعهده مرکز ملی تأیید صلاحیت است.

به گزارش ایسنا، نمایندگان مجلس در جریان بررسی فصل دوم تبصره 2 ماده 7 و مواد 20 و 26 را جهت بررسی بیشتر به کمیسیون مشترک بررسی طرح تشکیل سازمان ملی استاندارد ایران ارجاع دادند که این مواد ارجاعی به شرح زیر است:

ماده 7 تبصره2- تعیین، تدوین، نشر و نظارت بر اجرای استانداردهای حلال تابع مقررات این قانون است و سازمان تنها مرجع رسمی اعطای نشان استاندارد حلال در کشور میباشد.

ماده 20- کارشناسان سازمان مجازند به دستور سازمان به محلهای تولید، بستهبندی، تمرکز، عرضه و فروش کالاها و یا خدمات مشمول استاندارد اجباری، وارد و به بازرسی و نمونهبرداری بپردازند.

تبصره- کارشناسان سازمان در انجام وظایف قانونی خود بهعنوان ضابط دادگستری محسوب میشوند.

ماده 26- آزمایشگاههای سازمان جز در موارد دارو و انرژی هستهای و پرتوی در زمینه تعیین ویژگی کالاها و انطباق آن با استانداردهای مربوط، ضوابط فنی و تنظیمکردن وسایل سنجش، بهعنوان آزمایشگاههای مرجع در کشور شناخته میشود.

تبصره- سازمان میتواند با توجه به شرایط اقتصادی نسبت به ایجاد آزمایشگاههای مرجع منطقهای اقدام کند.