حضرت سیدالکریم (ع) در آیینه تألیفات

هم‌زمان با سالروز وفات حضرت عبدالعظیم (ع)، به معرفی برخی از کتاب‌هایی می‌پردازیم که درباره ایشان تألیف شده‌اند.

کد خبر: ۷۳۸۰۰۵

تاریخ: ۲۵ فروردين ۱۴۰۴ - ۰۶:۰۶

به گزارش خبرنگار فرهنگ دفاع‌پرس، حضرت عبدالعظیم حسنی (علیه‌السلام) معروف به «شاه عبدالعظیم» و «سیدالکریم» از سادات حسنی و راویان حدیث بودند که نسب ایشان با چهار واسطه به امام حسن مجتبی (علیه‌السلام) می‌رسد.

ایشان چهارم ربیع‌الثانی ۱۷۳ ه‍. ق در مدینه به دنیا آمدند و ۱۵ شوال ۲۵۲ ه‍. ق از دنیا رفتند و مزار ایشان در شهر ری در تهران قرار دارد. حضرت عبدالعظیم (علیه‌السلام)، امام رضا (علیه‌السلام) و امام جواد (علیه‌السلام) را درک کردند و زمان امام هادی (علیه‌السلام) از دنیا رفتند.

از آنجا که امروز (۱۵ شوال)، سالروز وفات حضرت سیدالکریم است، به معرفی برخی از کتاب‌هایی می‌پردازیم که در مورد ایشان تألیف شده‌اند.

جامع اخبار عبدالعظیم‌بن‌عبدالله حسنی (ع) (عربی)

تأليف «محمدبن‌على‌بن‌الحسين‌بن‌موسى‌بن‌بابويه قمى» مشهور به شيخ صدوق (ره) است.

وی در این تألیف روایات پیرامون شخصیت، زندگی و ویژگی‌های آن حضرت را جمع‌آوری کرده است، ولی متاسفانه امروزه نسخه‌ای از آن در دست نیست، اما با این همه در آثار شیخ صدوق به‌صورت پراکنده روایاتی پیرامون شخصیت حضرت عبدالعظیم (ع) ذکر شده است.

جنّات‌النعیم فی احوال سیدناالشریف عبدالعظیم (ع) (عربی)

این کتاب به تألیف «ملا محمداسماعیل فدائی کزازی اراکی» در سال ۱۲۳۰ ه‍.ق منتشر شده که شامل مقدمه، هشت فردوس و خاتمه است:

مقدمه این کتاب در بیان این پرسش تنظیم شده است که چرا امامت در نسل امام حسن مجتبی (علیه‌السلام) قرار داده نشد؟

فردوس اول: در مورد اسم و رسم حضرت عبدالعظیم (علیه‌السلام) و آنچه صاحبان کتاب‌های رجالی در مورد او گفته‌اند.

فردوس دوم: در بیان و شرح سند مطالب و روایاتی که در مورد ایشان در فردوس اول یاد شد.

فردوس سوم: آباء گرامی آن حضرت (علیه‌السلام).

فردوس چهارم: در بیان فضایل عامه حضرت عبدالعظیم (علیه‌السلام) که شامل سایر امامزاده‌ها هم می‌شود.

فردوس پنجم: در بیان فضایل عامه آن حضرت (علیه‌السلام) که شامل علمای عاملین هم می‌شود.

فردوس ششم: در معرفی هشت نفر از راویان او.

فردوس هفتم: در معرفی مشایخ او (حدود ۲۰ نفر).

فردوس هشتم: در روایات منقوله از آن حضرت (۶۰ روایت)

خاتمه: در بیان احوال اولاد امام حسن مجتبی (علیه‌السلام) از غیر زید که جدّ حضرت عبدالعظیم (علیه‌السلام) است.

جنةالنعیم و العیش‌السلیم فی احوال السید عبدالعظیم الحسنی علیه‌السلام و التکریم (روح و ریحان) (فارسی)

این کتاب به تألیف «محمدباقر واعظ تهرانی کجوری مازندرانی» منتشر شده و یکی از منابع مهم و ارزشمند در باب حضرت عبدالعظیم (علیه‌السلام) و مسائل مرتبط با ایشان و ری است. این کتاب در سال ۱۲۹۶ق با دو دیباچه یکی به زبان فارسی و دیگری عربی  و مقدمه و ۲۴ روح و ریحان و خاتمه تألیف شد.

همچنین این کتاب با تصحیح «سید صادق حسینی اشکوری» در پنج جلد، ضمن مجموعه انتشارات کنگره حضرت عبدالعظیم حسنی (علیه‌السلام) و شهر ری منتشر می‌شود.

مقدمه این کتاب با نام «رضوان» سه عنوان دارد که عبارتند از: کثرت نسل سادات؛ فضائل سادات؛ خصائص سادات

روح و ریحان اول: در عدد اولاد ذکور و اناث امام حسن (ع).

روح و ریحان دوم: در شرح حال حسن مثنّی.

روح و ریحان سوم: در شرح حال زیدبن‌حسن‌بن‌ابی‌طالب که جدِّ حضرت عبدالعظیم (علیه‌السلام) است.

روح و ریحان چهارم: در شرح احوال اجداد دیگر حضرت عبدالعظیم (علیه‌السلام).

روح و ریحان پنجم: در شرح کنیه و لقب و اسم مبارک حضرت عبدالعظیم (علیه‌السلام).

روح و ریحان ششم: در شرح اولاد ذکور و اناث حضرت عبدالعظیم و حلیه جلیله‌اش، خدیجه دختر قاسم‌بن‌حسن امیر.

روح و ریحان هفتم: در شرفیاب شدن حضرت عبدالعظیم (علیه‌السلام) خدمت سه نفر از ائمه اثنی عشر (علیهم‌السلام) و اختلاف اقوال و مؤیدات ثریبه در شرفیابی حضور امام حسن عسکری (علیه‌السلام).

روح و ریحان هشتم: شرح حدیث «ابا حماد رازی» که در رساله صاحب بن عباد نقل شده و حضرت هادی (علیه‌السلام) او را برای اخذ احکام دین به حضرت عبدالعظیم (علیه‌السلام) ارجاع داده است.

روح و ریحان نهم: در شرح عرض دین حضرت عبدالعظیم (علیه‌السلام) با اباالحسن الثالث حضرت هادی (علیه‌السلام) و تشویق مردم به دانستن این حدیث.

روح و ریحان دهم: در هجرت حضرت عبدالعظیم (علیه‌السلام) است به شهر ری.

روح و ریحان یازدهم: در شرح احادیثی است که حضرت عبدالعظیم (علیه‌السلام) از معصومین (علیهم‌السلام) به‌واسطه و بلاواسطه نقل کرده‌اند. (در ۱۰ مطلب)

روح و ریحان دوازدهم: در مدفن شریف حضرت عبدالعظیم (علیه‌السلام) و بنای ری و مدح عجم.

روح و ریحان سیزدهم: در وفات حضرت عبدالعظیم (علیه‌السلام)؛

روح و ریحان چهاردهم: در ثواب زیارت حضرت عبدالعظیم (علیه‌السلام) و شرح دو حدیث؛

روح و ریحان پانزدهم: در آداب زائر و زیارت و خدام قبور ائمه (علیهم‌السلام)؛

روح و ریحان شانزدهم: در شرح بنای قبه حضرت عبدالعظیم (علیه‌السلام) و توسعه آن؛

روح و ریحان هفدهم: در اقوال مجتهدین که جلالت قدر حضرت عبدالعظیم (علیه‌السلام) ذکر کرده‌اند؛

روح و ریحان هجدهم: در شرح حال سید جلیل امامزاده حمزه (علیه‌السلام)؛

روح و ریحان نوزدهم: در احوال امامزاده عبدالله ابیض (علیه‌السلام)؛

روح و ریحان بیستم: در شرح حال سید شریف قاضی صابر ونکی؛

روح و ریحان بیست‌ویکم: در شرح حال امامزاده طاهر (علیه‌السلام)؛

روح و ریحان بیست‌ودوم: در شرح حال امامزادگانی که به ری آمده‌اند؛

روح و ریحان بیست‌وسوم: در شرح احوال ۹ نفر از مجتهدین و علمائی که در اطراف حضرت عبدالعظیم (علیه‌السلام) مدفون شده‌اند؛

روح و ریحان بیست‌وچهارم: در خواب‌هایی که در تعظیم روضه مبارکه آن حضرت دیده شده؛

خاتمه کتاب نیز در تقریظ‌ها و ماده تاریخ‌های کتاب است و در آخر صورت املاک و اعیان موقوفه حضرت عبدالعظیم (علیه‌السلام) به اسامی و آنچه از منافع آنها حاصل می‌شود، ذکر شده است.

حضرت عبدالعظیم حسنی (ع): آفتاب ری (فارسی)

این کتاب به قلم «محمدباقر پورامینی» توسط معاونت فرهنگی آستان مقدس حضرت عبدالعظیم (ع) و نشر «محبت» در ۱۷۲ صفحه در بهار ۱۳۷۷ ه‍.ش در قطع رقعی منتشر شد.

بررسی ابعاد و زوایای مختلف زندگی گهربار حضرت عبدالعظیم حسنی (علیه‌السلام) موضوع و محور این مجلّد است که با مراجعه و استفاده بیش از ۱۴۰ مأخذ به ثمر رسیده است. این کتاب با قلمی ساده و زیبا تحریر یافته و مباحث مربوط به ولادت تا وفات، روایات، تألیفات، مشایخ، ریشه های هجرت، آستان مقدس، زیارت و کرامات و دیگر مسائل مربوط به مربوط به حضرت عبدالعظیم (علیه‌السلام) را مورد بحث و بررسی قرار داده است.

زندگانی حضرت عبدالعظیم (ع) (فارسی)

این کتاب به قلم «احمد صادقی اردستانی» در ۲۲۴ صفحه در سال ۱۳۷۳ه‍.ش توسط انتشارات «حافظ نوین» منتشر شد.

در این کتاب زندگانی و شخصیت حضرت عبدالعظیم حسنی (علیه‌السلام) از جهات مختلف بررسی و برای آشنایی زائران ایشان به زبانی ساده تحریر شده است.

عناوین فصول ۱۲ گانه کتاب بدین شرح است: تاریخچه زندگی و وفات حضرت عبدالعظیم (علیه‌السلام)، علت عظمت و شخصیت حضرت عبدالعظیم (علیه‌السلام)، ایمان و مقام علمی ایشان از نظر امامان (علیهم‌السلام)، پاسخ به این پرسش که چرا ایشان از مدینه به شهر ری هجرت کردند؟ عبدالعظیم (علیه‌السلام) و احادیث امام رضا (علیه‌السلام)، احادیث عبدالعظیم حسنی (علیه‌السلام) از امام جواد (علیه‌السلام)، روایات عبدالعظیم (علیه‌السلام) از امام هادی (علیه‌السلام)، فضیلت و فلسفه زیارت حضرت عبدالعظیم (علیه‌السلام)، آداب زیارت حضرت عبدالعظیم (علیه‌السلام)، برکت و کرامت برای ادای حاجت، امام‌زاده‌های معروف شهر ری و مقابر علما و مزارهای معروف شهر ری.

زندگانی حضرت عبدالعظیم‌بن‌عبدالله الحسنی (ع) و شخصیت دو امامزاده مجاور آن (فارسی)

این کتاب اثر «محمد شریف رازی» است که در ۱۵۲ صفحه در سال ۱۳۶۵ ه‍.ق توسط کتابفروشی محمد علی علمی در قطع رقعی چاپ شد. همچنین آیت‌الله العظمی شهاب‌الدین مرعشی نجفی (ره) بر آن تقریظ زدند.

این کتاب شامل دیباچه، دو باب و خاتمه (باب اول چهار فصل و باب دوم هشت فصل و خاتمه چهار فصل) است. مؤلف سعی کرده تا شرحی جامع از احوالات حضرت عبدالعظیم (علیه‌السلام) را در کتاب برای عموم فراهم آورد که برخی از عناوین مطرح شده در کتاب به شرح زیر هستند:

اجداد آن حضرت، هویت عبدالعظیم حسنی (علیه‌السلام) و شخصیت ایشان، روش ایشان در مدینه و عراق قبل از مهاجرتشان به ایران، هجرت عبدالعظیم حسنی (علیه‌السلام) از عراق به ایران، مقام علم و دانش ایشان، درک سه تَن از امامان، احوال و کرامات حضرت در ری، شرح احادیث عبدالعظیم حسنی (علیه‌السلام) که از امام‌ها (علیهم‌السلام) روایت کرده‌اند، در وفات ایشان و علت آن، مدفن ایشان، زیارت آن حضرت، اصحاب و حواری، بناء و سازمان آستان مقدس و در مزارهای مجاور آن حضرت.

انتهای پیام/ 118