بررسی علل شکست آمریکا در اجرای عملیات «پنجه عقاب»

ارتش ایالات متحده آمریکا در انجام عملیات پنجه عقاب و نتیجه‌بخش بودنِ آن تردید داشت و همین موضوع موجب شد تا این تردید به سطوح مختلف نیرو‌های عمل‌کننده دلتا فورس نیز نفوذ کند.

کد خبر: ۷۴۰۳۱۰

تاریخ: ۰۴ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۰۵:۰۴

گروه دفاعی امنیتی دفاع‌پرس- محمد زرچینی؛ پس از پیروزی انقلاب اسلامی، ایالات متحده آمریکا که منافع خود را در خطر می‌دید با نظام جمهوری اسلامی ایران به تقابل و تخاصم پرداخت و به روش‌های مختلف تلاش کرد تا به انقلاب اسلامی ایران ضربه وارد کند.

یکی از توطئه‌های آمریکا اجرای عملیات نظامی در «طبس» در فروردین‌ماه ۱۳۵۹ بود که ایالات متحده ضمن آزادسازی جاسوسان خود در ایران، با هماهنگی و همراهی عوامل خود در داخل کشورمان، قصد سرنگونی نظام اسلامی را داشت.

این عملیات نظامی از جایی کلید خورد که در آبان‌ماه ۱۳۵۸ دانشجویان پیرو خط امام (ره) با فتح لانه جاسوسی آمریکا، ۵۲ دیپلمات (بخوانید جاسوس و توطئه‌گر علیه منافع و امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران) را دستگیر و اسناد به دست آمده از سفارت آمریکا را که نشان‌دهنده دشمنی این کشور با ملت ایران بود، منتشر کردند.

ایالات متحده که این موضوع را برنمی‌تابید، تحت رهبری «جیمی کارتر» عملیات ویژه‌ای را با عنوان «پنجه عقاب» طراحی کرد. این عملیات طبق طراحی‌های صورت‌گرفته با تجمیع نفرات و تجهیزات نظامیان آمریکایی در صحرای «طبس» انجام و البته به دلایل مختلفی با شکست مواجه شد. ارتش ایالات متحده با نیرو‌های ویژه «دلتا فورس» بیش از ۹۰ روز در مناطق خاصی از آمریکا تمرین کرده بود تا بتواند بدون هیچ مشکلی عملیات آزادسازی جاسوس‌های خود و طرح سرنگونی حکومت ایران را اجرا کند؛ اما غافل از اینکه به فرموده امام خمینی (ره) «شن‌ها مأمور بودند».

اگر بخواهیم علل و عوامل شکست عملیات پنجه عقاب را بررسی کنیم، می‌توانیم موارد زیر را مطرح کنیم:

الف) شرایط جوی نامساعد

یکی از دلایل شکست عملیات پنجه عقاب که با حضور هشت فروند بالگرد «آر اچ سی» و یک فروند هواپیمای «سی ۱۳۰» صورت گرفت، عدم محاسبه وضعیت جوی توسط فرماندهان ارشد ارتش آمریکا بود که این عملیات را به شکست کشاند. بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد که ایالات متحده برای انجام این عملیات نیاز به شش بالگرد ویژه داشت و البته در این عملیات از هشت بالگرد استفاده کرده بود که نهایتاً پنج فروند از آن‌ها قابلیت عملیات در «طبس» را داشت و لذا این یکی از مهم‌ترین دلایل شکست ارتش آمریکا بود.

ب) بهره‌مندنبودن از تجهیزات مناسب

یکی دیگر از دلایل شکست عملیات نظامی ارتش آمریکا عدم داشتن آمادگی تجهیزاتی در شرایط سخت بود. گفته می‌شود در بالگرد‌های استفاده شده در این عملیات «فیلتر ضد شن» مناسب وجود نداشت و همین موضوع باعث می‌شد تا موتور‌ها در اثر ورود شن مسدود شوند و همین موضوع شکست عملیات را موجب شد.

ج) ناهماهنگی در اجرای عملیات در بین سطوح مختلف ارتش آمریکا

ارتش ایالات متحده آمریکا در انجام عملیات و نتیجه‌بخش بودنِ آن تردید داشت و همین موضوع موجب شد تا این شک به سطوح مختلف نیرو‌های عمل‌کننده دلتا فورس نیز نفوذ کند و شکست عملیات را رقم بزند؛ به‌عنوان مثال، پس از آنکه ارتش آمریکا نتوانست وضعیت جوی منطقه عملیات را تخمین بزند، فرماندهان این عملیات تصمیم به لغو عملیات گرفتند، اما در آخرین لحظات یک فروند هواپیمای ترابری «سی ۱۳۰» با یک بالگرد تصادف کرد که بر اثر آن، هشت نظامی آمریکایی کشته شدند.

د) آماده‌نبودن برای مواجهه با شرایط غیرمنتظره

ارتش ایالات متحده که ۹۰ روز برای انجام عملیات پنجه عقاب تمرین کرده بود، ظاهراً به دلیل ضعف در برنامه‌ریزی نتوانست شرایط غیرمنتظره را پیش‌بینی کند و همین موضوع یکی از دلایل جدی شکست عملیات پنجه عقاب بود.

ه) مأموران خدا

یکی از دلایل شکست ارتش ایالات متحده در منطقه طبس امداد‌های غیبی الهی بود که این موضوع، موجب شکست عملیات پنجه عقاب ارتش آمریکا شد. در پی این واقعه، امام خمینی (ره) فرمودند «نباید بیدار شوند آن‌هایی که به معنویات توجه ندارند و به این غیب ایمان نیاوردند. (چه کسی) این هلیکوپتر‌های آقای کارتر را که می‏‌خواستند به ایران بیایند، ساقط کرد؟ ما ساقط کردیم؟ شن‌ها ساقط کردند. شن‌ها مأمور خدا بودند. باد مامور خداست ... لیکن ما نباید مغرور شویم. من به ملت ایران عرض می‌کنم مغرور نشوید. تمام قدرت، قدرت خداست و باید به او اتکال کنید».

شکست ارتش ایالات متحده در طبس جدای از اینکه نشان می‌دهد ارتش این کشور شکست‌ناپذیر نیست، نشان‌دهنده عدم وجود هماهنگی بین نیرو‌های هوایی و زمینی این کشور بود که نهایتاً یک آبروریزی بزرگ را برای آمریکا رقم زد. در آن زمان، جیمی کارتر که از شکست عملیات پنجه عقاب عصبانی بود، تلاش کرد تا شرایط را عادی جلوه دهد که البته این موضوع از نگاه رسانه‌ها دور نماند و شکست بزرگ ارتش آمریکا در فروردین ماه ۱۳۵۹ در خاطرات و اذهان ثبت شد.

اگر بخواهیم از این عملیات نتیجه‌گیری کنیم، می‌بینیم که شکست در عملیات تاکتیکی ارتش ایالات متحده آمریکا در طبس به دلایل مختلف از جمله خطای انسانی، نقص فنی و شرایط پیچیده و سخت جوی بوده که این موضوع توسط فرماندهان ارشد ارتش آمریکا و همچنین فرمانده نیرو‌های «دلتا فورس» پیش‌بینی نشده بود.

انتهای پیام/ 281