«اقبال» شخصیت‌ برجسته تاریخ اسلام است

رهبر معظم انقلاب اسلامی در کنگره بزرگداشت اقبال لاهوری که در سال ۱۳۶۴ برگزار شد، در مورد علامه «اقبال لاهوری» فرمودند: «اقبال» یکی از شخصیت‌های برجسته تاریخ اسلام است؛ یک شخصیت عمیق و متعالی که نمی‌توان روی یکی از خصوصیات او و ابعاد زندگی او تکیه کرد.

کد خبر: ۷۴۱۴۳۴

تاریخ: ۰۷ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۰۳:۴۶

به گزارش خبرنگار فرهنگ دفاع‌پرس، کتاب «اقبال لاهوری، متفکر و مصلح انقلابی» که شامل متن سخنرانی حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای در مراسم افتتاحیه کنگره بین‌المللی بزرگداشت علامه اقبال لاهوری در اسفند ۱۳۶۴ است، توسط مرکز «صهبا» تنظیم شده و انتشارات «مؤسسه ایمان جهادی» آن را منتشر کرده است.

کتاب با گزارشی از سفر رهبر معظم انقلاب اسلامی در دی‌ماه ۱۳۶۴ (که آن موقع به‌عنوان رئیس‌جمهور به جامعه اسلامی خدمت می‌کردند) به کشور پاکستان آغاز می‌شود. ایشان به دعوت رسمی «ضیاءالحق» رئیس‌جمهور وقت پاکستان به این کشور سفر کردند و به‌خوبی توسط مردم پاکستان مورد استقبال قرار گرفتند.

در ادامه نیز علامه «محمداقبال لاهوری» طی نوشتاری معرفی شده است تا مخاطبان این کتاب از شخصیت این بزرگ‌مرد پاکستانی مطلع شوند. اقبال، شاعری پاکستانی و اندیشمندی بزرگ بود که بیشتر او را به‌عنوان شاعر می‌شناسند، اما واقعیت این است که وی از شعر به‌عنوان ابزاری برای انتشار افکار و عقاید خود استفاده می‌کرد.

در آن دوران، اندیشه‌ای نو و یگانه در ضمیر این متفکر اسلامی شکل گرفته بود که بیانش برای عموم مردم کار بسیار سختی به نظر می‌رسید؛ لذا حرف‌هایش را در قالب شعر زد؛ آن هم به زبان فارسی که قدرت آن برای بیان مفاهیم عرفانی، فلسفی و نظریات اجتماعی بیشتر از زبان مادری‌اش «زبان اردو» بود.

در دوران حیات اقبال هنوز کشور «پاکستان» تأسیس نشده بود. کشور اقبال، شبه‌قاره هند بود که زیر یوغ استعمار انگلیس به‌سر می‌برد.

در ادامه توضیحی در مورد کنگره بزرگداشت اقبال بیان شده است که می‌افزاید: در دوران حکومت پهلوی سعی می‌شد که اندیشه‌های اصلی اقبال وارد ایران نشود. با این حال، در آن زمان، آوازه اقبال همه‌جا پیچیده بود و چون ابزار او برای انتقال اندیشه‌ها، هنر و شعر فارسی بود، پیامش به ایران هم رسید. اولین مراسم بزرگداشتی که برای اقبال در ایران برگزار شد، به سال ۱۳۴۹ بازمی‌گردد که اردیبهشت آن سال یک هفته برای بزرگداشت اقبال، کنگره‌ای در حسینیه ارشاد تهران دایر شد و مرحوم دکتر علی شریعتی در آن کنگره سخنرانی‌هایی تحت عنوان «اقبال، مصلح قرن اخیر» داشت.

پس از انقلاب نیز نخستین کنگره اقبال در سال ۱۳۶۴ برگزار شد که یکی از مهم‌ترین و درخورترین بزرگداشت‌ها برای آن متفکر بزرگ اسلامی بود؛ کنگره‌ای که روز ۱۹ اسفند ۱۳۶۴ در دانشگاه تهران افتتاح شد و سه روز ادامه داشت. می‌توان این کنگره را اولین دستاورد فرهنگی سفر رئیس‌جمهور وقت کشورمان به پاکستان دانست؛ چرا که به فاصله کمتر از دو ماه از آن سفر برگزار شد و مدعوین مهمی از کشور پاکستان در آن شرکت کردند. «جاوید اقبال» فرزند علامه نیز جزء سخنرانان اصلی بود.

به‌جز میهمانان پاکستانی، اشخاصی از هند، سریلانکا، بنگلادش، ترکیه و سوریه برای سخنرانی دعوت شدند. اقبال‌شناسان بزرگ جهان دور هم جمع شدند تا در این مجلس علمی، حرکتی در راستای بقا و استمرار اندیشه‌های او انجام دهند.

پس از آن متن سخنرانی حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای در این کنگره منتشر شده و در پایان نیز متن پیام تکمیلی ایشان به کنگره بزرگداشت علامه اقبال لاهوری آمده است.

بخشی از متن کتاب:

«اقبال یکی از شخصیت‌های برجسته تاریخ اسلام است. یک شخصیت عمیق و متعالی که نمی‌توان روی یکی از خصوصیات او و ابعاد زندگی او تکیه کرد و او را به آن بُعد و به آن خصوصیت ستود. اقبال یک عالِم و فیلسوف است، اما ابعاد دیگر زندگی اقبال آنقدر درخشنده است که وقتی ما بگوییم اقبال یک فیلسوف است یا یک عالِم است و فقط به این اکتفا بکنیم، احساس می‌کنیم که اقبال را کوچک کردیم و حق اقبال را ادا نکردیم.»

انتهای پیام/ 118