شناسنامه فقهی و حقوقی نظام جمهوری اسلامی را باید مستند و دقیق منتشر کرد

مدیر انتشارات پژوهشکده شورای نگهبان گفت: پژوهش در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران بدون مراجعه به آرای تفسیری، مشورتی و فقهی شورای نگهبان ناقص خواهد بود. با این نگاه، پژوهشکده شورای نگهبان سال‌هاست که به عنوان مرجع تولید و نشر تخصصی در حوزه حقوق اساسی و عمومی فعالیت می‌کند.

کد خبر: ۷۴۵۹۲۷

تاریخ: ۲۳ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۱۰:۰۲

به گزارش گروه فرهنگ دفاع‌پرس، محمد سلیمانی، مدیر انتشارات پژوهشکده شورای نگهبان در گفت‌وگویی در نمایشگاه کتاب تهران با اشاره به اهمیت انتشار نظرات شورای نگهبان، گفت: در نظام‌های حقوقی دنیا، یکی از نشانه‌های بلوغ نظام حقوق عمومی، انتشار دقیق، طبقه‌بندی‌شده و مستند از آرای نهادهای دادرسی اساسی آن کشور است. در جمهوری اسلامی ایران، شورای نگهبان مرجع نظارتی و تفسیری قانون اساسی است و پژوهشکده شورا وظیفه دارد این میراث نظری را حفظ، مستندسازی و برای نسل امروز و آینده منتشر کند.

وی افزود: در سال جاری، مجموعه‌ای از آثار کم‌سابقه و پرکاربرد منتشر شده است که از جمله آن می‌توان به دو جلد از کتاب «تحقیق در متون و اسناد حقوق عمومی و تحلیل محتوای نظرات شورای نگهبان» اشاره کرد. این کتاب‌ها نتیجه بررسی نظرات شاخص شورا در حوزه مصوبات مجلس شورای اسلامی است که با روش تحلیل محتوا و در قالب مدل‌سازی علمی درباره حدود صلاحیت‌های نهادهایی همچون رهبری، مجلس خبرگان رهبری، شورای نگهبان، مجلس شورای اسلامی، دولت و قوه قضائیه تدوین شده‌اند.

مدیر انتشارات پژوهشکده شورای نگهبان ادامه داد: در کنار این مجموعه، دو مجلد از مشروح مذاکرات شورای نگهبان در سال ۱۳۹۸ نیز منتشر شده که به صورت کامل، دقیق و مستند، جلسات رسمی فقها و حقوقدانان شورا را منعکس می‌کند. انتشار این مشروح مذاکرات نقش مهمی در ارتقای شفافیت و امکان پژوهش در زمینه‌های تفسیر قوانین و تحلیل نظرات و رویه‌های شورای نگهبان دارد.

وی در معرفی آثار دیگر گفت: کتاب «رویه‌های شورای نگهبان» شامل مجموعه مقالاتی در زمینه نقش، عملکرد و آرای شورای نگهبان در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران می‌پردازد. این اثر با تأکید بر جنبه‌های فقهی، حقوقی و اقتصادی، تلاش دارد تا جایگاه شورای نگهبان را در حوزه نظارت بر قوانین، تطبیق مصوبات با شرع و قانون اساسی، و تفسیر اصول قانون اساسی بررسی کند.

سلیمانی در ادامه به اهمیت نظارت شرعی بر قوانین نیز پرداخت و افزود: یکی از حوزه‌های مغفول در پژوهش‌های حقوقی، بررسی نهادینه‌شده نظارت شرعی است که توسط فقهای شورای نگهبان و بر اساس اصل چهارم قانون اساسی صورت می گیرد. کتاب «نظارت شرعی بر قوانین و مقررات» شامل مجموعه مقالاتی است که به بررسی ابعاد نظری، حقوقی و عملی این مفهوم در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران و مقایسه تطبیقی آن با برخی دیگر از نظام‌های حقوقی می‌پردازد و به فهم این صلاحیت شورای نگهبان کمک می‌کند.

مدیر انتشارات پژوهشکده شورای نگهبان همچنین کتاب «تفسیر قانون اساسی» را از آثار مهم و تحلیلی در سال جاری دانست و گفت: این کتاب شامل مجموعه مقالاتی در زمینه مبانی، اصول و روش‌های تفسیر قانون اساسی است که به دانشجویان و پژوهشگران حقوق و علوم سیاسی کمک می‌کند تا ضمن تسلط نسبت به اهداف، رسالت‌ها و اصول قانون اساسی و مبانی فکری نظام جمهوری اسلامی ایران، شناخت جامعی نسبت به رویکردهای مختلف تفسیری پیدا کرده و جایگاه و نقش شورای نگهبان در تفسیر قانون اساسی را درک نمایند.

وی همچنین از انتشار مجموعه‌هایی از نظرات و استدلال‌های شورای نگهبان خبر داد و گفت: کتاب «مبانی نظرات شورای نگهبان در خصوص مصوبات و استفساریه‌های سال ۱۳۹۵» و نیز مجموعه «نظریات فقهی شورا در پاسخ به استعلامات دیوان عدالت اداری(۱۳۹۵–۱۳۹۷») دو منبع ارزشمند هستند که امکان مراجعه سریع و طبقه‌بندی‌شده به نظرات و استدلال‌های حقوقی و فقهی شورا را فراهم می‌کنند.

مدیر انتشارات پژوهشکده شورای نگهبان در ادامه به دو اثر تازه در زمینه صلاحیت‌های شورای نگهبان و نهادهای مشابه در سایر کشورها اشاره کرد و افزود: کتاب‌های «دادرسی اساسی» و «دادرسی اساسی تطبیقی» با هدف آشنایی مخاطب با ساختارهای بین‌المللی نظارت بر قوانین و سازوکارهای دادرسی در ایران و نظام‌های مختلف طراحی شده‌اند. این دو اثر، خلأ منابع نظری در زمینه مدل‌های تطبیقی را تا حد جبران کرده‌اند.

در پایان، سلیمانی با دعوت از پژوهشگران، استادان حقوق و دانشجویان برای بازدید از غرفه پژوهشکده در نمایشگاه کتاب تأکید کرد: در غرفه پژوهشکده شورای نگهبان در نمایشگاه فرصتی برای گفت‌وگوی علمی، تبادل نظر، معرفی مأموریت‌ها و تبیین حقوق اساسی برای همه سطوح مخاطب فراهم شده است و کارشناسان پژوهشکده آماده پاسخگویی به سؤالات علمی مراجعه‌کنندگان هستند.

سی‌وششمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران ۱۷تا۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۴ با شعار «بخوانیم برای ایران» در محل مصلای امام‌خمینی (ره) در حال برگزاری است. هم‌زمان با برگزاری بخش حضوری نمایشگاه کتاب ۱۴۰۴ تهران، بخش مجازی نمایشگاه نیز در سامانه book.icfi.ir امکان خرید غیرحضوری کتاب را برای علاقه‌مندان مهیا می‌کند.

انتهای پیام/ 161