آیت‌الله سبحانی: جایگاه سلمان فارسی حکیم هم طراز لقمان حکیم است

آیت‌الله سبحانی با اشاره به ابعاد مختلف شخصیت سلمان فارسی، تاکید کرد: با توجه به عنایات رسول خدا نسبت به سلمان و آگاه ساختن او از علوم و دانش های خاص تعجب نخواهید کرد که امیر مؤمنان فرمود: «سلمان الفارسیّ کَلقمان الحکیم» (سلمان فارسی حکیمی بسان لقمان حکیم است.)

کد خبر: ۷۷۵۵۴۹

تاریخ: ۱۵ شهريور ۱۴۰۴ - ۲۱:۵۰

به گزارش دفاع‌پرس از اصفهان، آیت الله «جعفر سبحانی» از مراجع تقلید پیامی به دومین کنگره ملی سلمان فارسی که امروز، (شنبه) در اتاق بازرگانی اصفهان برگزار شد، صادر کرد.

متن پیام به کنگره سلمان فارسی که امروز هم‌زمان با ‌ یک‌هزار و پانصدمین سالگرد ولادت رسول اکرم (ص) و هفته وحدت،  در اصفهان با حضور اساتید حوزه و دانشگاه و برنامه‌های علمی و بین‌المللی برگزار خواهد شد، بدین شرح است:

«بسم الله الرحمن الرحیم

سلمان فارسی، محور فضائل و مناقب

سخن گفتن درباره حضرت سلمان از نظر نیکها و زیبائیها کار آسانی نیست، زیرا وی در دائره «فضیلت» در نقطه مرکزی آن قرار دارد، که تمام خطوط مختلف فضائل نسبت به آن یکسان است. از این جهت به گوشه ای از نکات زندگانی وی اشاره می شود.

سلمان حقیقت جو

درست است که واکاوی یکی از ابعاد روان انسان است. اما واکاوی سلمان در طریق شناخت آیین حق، منحصر به فرد است در تاریخ بشر، نمونه ای برای آن نیست. وی برای دستیابی به آیین حق از کشوری به کشوری سفر کرده حتّی در طریق جستجوی گمشده خود به بردگی گرفته شد، و از قرائن دریافته بود که خورشید رسالت از سرزمین حجاز طلوع خواهد کرد. او پرسان پرسان خود را به یثرب رسانیده و در یکی از باغهای انصار کار می کرد. سرانجام با رسول خدا روبرو گشت و پذیرای آیین اسلام شد، و پیامبر نیز با پرداخت مبلغی او را آزاد ساخت.

سلمان یکی از پیشتازان

امیر مؤمنان (علیه السلام) می فرماید: پنج نفر از پیشتازان آیین اسلام هستند. از عرب من و از فارس سلمان و… .

با توجه به اینکه سلمان در نخستین سال هجری به آیین اسلام تشرف یافت و پیش از او گروهی در مکه و مدینه پذیرای آیین اسلام شده بودند بنابراین باید گفت مقصود از پیشتازی سلمان پاک نسبت به نژاد فارس است که او نخستین ایرانی است که این آیین را پذیرا شده است.

سلمان و آیه (یَستَبْدِلْ قَوْمَاً)

قرآن مجید در نکوهش گروهی از مسلمانان متساهل که در راه نشر اسلام حاضر به بذل مال و جان نبودند چنین می فرماید: (وَإِنْ تَتَوَلَّوْا یَسْتَبْدِلْ قَوْمًا غَیْرَکُمْ ثُمَّ لاَ یَکُونُوا أَمْثَالَکُمْ) «اگر سرپیچی کنید گروه دیگری را جایگزین شما می کند پس از آنها مثل شما نخواهد بود».

هنگامی که پیامبر این آیه را تلاوت می کرد شخصی از او پرسید مقصود از این گروه کیست؟ حضرت دست بر شانه سلمان زد و فرمود: (هذا و قومه) «او و هموطنان او.

سلمان حکیم هم طراز لقمان حکیم

با توجه به عنایات رسول خدا نسبت به سلمان و آگاه ساختن او از علوم و دانش های خاص تعجب نخواهید کرد که امیر مؤمنان فرمود: «سلمان الفارسیّ کَلقمان الحکیم» (سلمان فارسی حکیمی بسان لقمان حکیم است.)

جایگاه لقمان از نظر حکمت و دانش روشن است. سخنان او به قدری ارزشمند است که مانند سایر مضامین آیات قرآنی در سوره خاصی به نام او وارد شده است.

طبق گفتار امام امیرمؤمنان (علیه السلام) روح سلمان بر اثر ریاضت ها آنچنان صیقلی شده بود که در اندک زمانی تحت تعالیم رسول خدا (صلی الله علیه وآله وسلم) در سطح بالایی از علم و معرفت قرار گرفت تا آنجا که عایشه می گوید:

(کانَ لسلمان مَجلس مِن رسولِ اللّه باللّیل کان یَغلبنا علی رسول اللّه (صلی الله علیه وآله وسلم)) «سلمان در برخی از شبها با پیامبر نشستی داشت طولانی که بیش از آنچه که با ما به سر می برد».

اینک برای روشن شدن جایگاه افکار حکیمانه او نامه ای که به برادر خوانده خود ابوالدرداء نوشته است در اینجا می آوریم:

توضیح اینکه: پیامبر در آغاز هجرت برای ایجاد وحدت بین مهاجر و انصار هر دو نفر از آنها را با یکدیگر برادر می خواند و در این راستا ابوالدرداء به عنوان برادر سلمان معرفی شد. وی مدتها در مدینه بود سرانجام از مدینه به شام منتقل شد او نامه ای به این مضمون به سلمان نوشت: خدا به من فرزندی و مال عطا نمود و در سرزمین مقدس سکونت گزیده ام.

سلمان در پاسخ او چنین نوشت: بدان! خیر و سعادت در فزونی مال و فرزند نیست. خیر در این است که به حلم خود فزونی بخشی (از گرایش به مال بکاهی) و از دانش خود سودی ببری. سکونت در سرزمین مقدس کاری انجام نمی دهد. کاری کن به گونه ای که خدا تو را می بیند و خود را آماده مرگ کن.

سلمان فارسی و آشنایی با فنون نظامی

در سال پنجم هجرت گزارشی به مدینه رسید که قریش و قبیله قظفان و یهودیان خیبر همدست شده اند تا به محاصره مدینه بپردازند. پیامبر در یک شورای دفاعی نظر خواهی کرد. سلمان گفت در سرزمین ما هر موقع مردم با هجوم دشمن خطرناک روبرو می شوند در اطراف شهر خندق ژرف می کنند و از این طریق از ورود دشمن به شهر جلوگیری می نمودند.

پیشنهاد سلمان به اتفاق آراء تصویب شد و آینده ثابت کرد این پیشنهاد سبب حفظ مدینه از ورود دشمن شد که عدد آن ده هزار می رسید.

در جنگ طائف که دشمن در قلعه محکمی قرار گرفته بود و تسلط بر آن کار آسانی نبود. سلمان پیشنهاد کرد از منجنیق بهره گرفته شود منجنیق آن زمان کار توپخانه امروز را انجام می داد و تفصیل آن را می توانید در کتاب فروغ ابدیت بخوانید.

سلمان و منع حدیث نگاری

پس از درگذشت پیامب حدیث نگاری سخت ممنوع شد و احیاناً به حالت محدود در آمد این منع تا سال ۱۴۳ هـ دوران خلافت منصور باقی و حاکم بود سپس منع شکست. اما سلمان پاک پیرو امیر مؤمنان با این بخش نامه سخت مخالفت کرد و او نخستین کسی است که در مورد آثار نوشت حتّی نامه ای که پادشاه روم به نبی اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) نوشته بود و آورنده آن جاثلیق رومی بود بازنویسی کرد.

نگارنده با این چند سطر خواهان آن است را در صف خریداران یوسف زمان (پدیدارندگان این بزرگداشت) قرار گیرد. و در پایان بر خود لازم می دانم که از همه شرکت کنندگان در این تکریم، سپاس گزاری نموده بالاخص از استاد محترم جناب آقای جعفریان (دامت برکاته) که پیوسته منبع فیض و بزرگواری است.

قم ـ مؤسسه امام صادق (علیه السلام)

جعفر سبحانی

انتهای پیام/