بیش از ۱۳ هزار دانش‌آموز کردستانی از تحصیل بازمانده‌اند

معاون آموزش متوسطه آموزش و پرورش کردستان، گفت: در مقطع متوسطه اول ۲،۲۰۰ نفر دانش‌آموز و در مقطع متوسطه دوم نیز ۱۰۹۲۰ دانش‌آموز در زمره بازماندگان یا تاریخ‌گذشتگان تحصیلی هستند.

کد خبر: ۷۸۰۳۰۱

تاریخ: ۰۲ مهر ۱۴۰۴ - ۲۰:۳۸

به گزارش دفاع‌پرس از کردستان، «سید حجت‌اله موسوی»، پیش از ظهر امروز در کمیسیون علمی تخصصی با موضوعیت وضعیت اشتغال به تحصیل و ترک تحصیل دانش‌آموزان در استان که در سازمان بازرسی کردستان برگزار شد، اظهار کرد: یکی از چالش‌های جدی حوزه آموزش و پرورش استان، موضوع بازماندگان از تحصیل و تاریخ‌گذشتگان تحصیلی است.

وی افزود: بازماندگان از تحصیل به دانش‌آموزانی اطلاق می‌شود که در سن متعارف یک دوره تحصیلی قرار دارند، اما در هیچ یک از سامانه‌های آموزش و پرورش ثبت‌نام نشده‌اند. برای مثال، دانش‌آموزی در سن ۷ تا ۱۲ سالگی باید در مقطع ابتدایی مشغول به تحصیل باشد؛ اما چنانچه در این بازه سنی در سیستم آموزشی حضور نداشته باشد، بازمانده از تحصیل محسوب می‌شود.

معاون آموزش متوسطه آموزش و پرورش کردستان، گفت: تاریخ گذشتگان از تحصیل به دانش‌آموزانی گفته می‌شود که اگرچه در سن متعارف یک پایه یا دوره تحصیلی قرار دارند، اما در آن پایه ثبت‌نام نشده‌اند. برای نمونه، دانش‌آموزی که پایه هفتم را گذرانده و اکنون باید در پایه نهم مشغول به تحصیل باشد، ولی نام او در سامانه ثبت نشده است، تاریخ‌گذشته تحصیلی به شمار می‌رود. جذب و بازگشت این گروه به سیستم آموزشی به مراتب آسان‌تر از بازماندگان دسته اول است.

وی بیان کرد: بر اساس مشاهدات، بخش قابل‌توجهی از دانش‌آموزان استان در گروه نخست یعنی بازماندگان از تحصیل قرار می‌گیرند که بازگرداندن آنان به چرخه آموزش، به‌ویژه در سنین بالاتر، بسیار دشوار است؛ چراکه بسیاری از آنان وارد بازار کار شده و انگیزه‌ای برای بازگشت به تحصیل ندارند.

موسوی با ذکر اینکه یکی از مشکلات اساسی در این زمینه، فقدان آدرس دقیق و معتبر از دانش‌آموزان بازمانده است، خاطرنشان کرد: اطلاعات موجود غالباً قدیمی یا ناقص بوده و امکان شناسایی عملی آنان را دشوار می‌سازد. از این رو، تمرکز آموزش و پرورش در سال‌های اخیر عمدتاً بر گروه دوم (تاریخ‌گذشتگان تحصیلی) قرار گرفته است تا پیش از خروج کامل آنان از سنین متعارف، زمینه بازگشتشان به تحصیل فراهم شود.

وی بیان کرد: بر اساس آخرین آمار‌های مدیریتی در مقطع متوسطه اول حدود ۲۲۰۰ نفر دانش‌آموز در زمره بازماندگان یا تاریخ‌گذشتگان تحصیلی قرار دارند، در مقطع متوسطه دوم: حدود ۱۰۹۲۰ دانش‌آموز در این وضعیت هستند.

معاون آموزش متوسطه آموزش و پرورش کردستان ادامه داد: در مقطع متوسطه دوم، نسبت پسران به دلیل رسیدن به سن کار بیشتر از دختران است، در حالی‌که در مقطع متوسطه اول، سهم دختران (به‌ویژه در مناطق روستایی) به دلیل مسائل فرهنگی و اجتماعی پررنگ‌تر است.

وی مهم‌ترین عوامل مؤثر بر ترک تحصیل دانش‌آموزان در استان را عوامل اقتصادی دانست و خاطرنشان کرد: اشتغال زودهنگام دانش‌آموزان (حتی در خانواده‌های غیرنیازمند، به دلیل تمایل فرد به کسب درآمد مستقل)، نبود فرصت‌های شغلی پایدار برای فارغ‌التحصیلان (که موجب کاهش انگیزه ادامه تحصیل می‌شود)، عوامل فرهنگی و اجتماعی همچون ازدواج‌های زودهنگام به‌ویژه در مناطق روستایی که در بسیاری از موارد منجر به جدایی و آسیب‌های اجتماعی می‌شود از دیگر دلایل ترک تحصیل است.

معاون آموزش و پرورش کردستان اضافه کرد: باور‌های فرهنگی خاص که تحصیل دختران را کم‌اهمیت جلوه می‌دهد، عوامل جغرافیایی و اقتصادی کلان که بحث مهاجرت خانواده‌هاست، وجود بازارچه‌های کاذب مرزی که زمینه اشتغال سریع، اما غیررسمی نوجوانان را فراهم می‌سازد و نبود صنایع و کارخانه‌های تولیدی در استان که چشم‌انداز شغلی بلندمدت برای تحصیل‌کردگان ایجاد کند، از دیگر عوامل ترک تحصیل جوانان کردستانی است.

وی گفت: ترک تحصیل در متوسطه دوره اول ۶.۳ دهم درصد و در دوره متوسطه دوم نرخ‌گذر از پایه ۹ به ۱۰ بر اساس آخرین آمار ۹۱.۵۴ که این عدد ۸۸.۱۱ است که نشان‌دهنده آن است که از میانگین کشور بالاتر هستیم

موسوی با بیان اینکه در حوزه ترک تحصیل هم بالاتر از میانگین کشور هستیم، اعلام کرد: بر اساس آخرین داده‌های اعلام‌شده از سوی وزارت آموزش و پرورش، تعداد کل دانش‌آموزان بازمانده از تحصیل در کشور بین ۸۰۰ تا ۹۰۰ هزار نفر برآورد می‌شود. با در نظر گرفتن جمعیت دانش‌آموزی حدود ۱۴ میلیون نفر، این میزان در سطح ملی قابل‌توجه و نیازمند سیاست‌گذاری‌های کلان است.

وی با اشاره به جمعیت دانش‌آموزی ۳۸ هزار نفری در استان، آمار بازماندگان و تاریخ‌گذشتگان از تحصیل را عنوان کرد و افزود: دوره ابتدایی: نسبت بازماندگان به کل جمعیت دانش‌آموزی حدود ۱.۳۱ درصد است که تقریباً برابر با میانگین کشوری (۰.۴۵ درصد) قرار دارد. دوره متوسطه اول: نرخ ترک تحصیل در استان ۶.۳ درصد گزارش شده که تقریباً معادل میانگین کشوری (۶.۴ درصد) است.

معاون آموزش و پرورش کردستان با اشاره به وضعیت دوره متوسطه دوم افزود: این بخش بیشترین فاصله با میانگین کشوری را نشان می‌دهد؛ در حالی که میانگین کشور حدود ۴ درصد است، در استان ما این عدد حدود ۱۵ تا ۱۶ درصد برآورد می‌شود، یعنی تقریباً چهار برابر میانگین کشوری.

وی گفت: بر اساس محاسبات انجام‌شده، از مجموع جمعیت حدود ۶۰ هزار نفری دانش‌آموزان در مقطع متوسطه، بیش از ۱۰ هزار نفر در وضعیت بازماندگی یا ترک تحصیل قرار دارند. این امر نشان می‌دهد که نقطه کانونی مسئله در استان، مقطع متوسطه دوم است و سایر مقاطع، هرچند مهم، نسبت به این بخش در اولویت بعدی قرار می‌گیرند.

موسوی با تأکید بر اینکه در حوزه آسیب شناسی ضروری است میان دو مقوله بازماندگی از تحصیل و ترک تحصیل تفکیک قائل شویم، خاطرنشان کرد: در مواردی ممکن است تصور شود ترک تحصیل صرفاً به معنای ورود سریع به بازار کار و کسب درآمد است و بنابراین آسیب چندانی ندارد؛ حال آنکه در نگاه نظام آموزشی، این امر منجر به کاهش سطح سواد عمومی، افت سرمایه انسانی و در نهایت بازتولید چرخه فقر و بیکاری در نسل‌های آینده خواهد شد.

به گفته وی؛ بازماندگی از تحصیل در مقاطع پایین‌تر (ابتدایی و متوسطه اول) معمولاً ناشی از عوامل فرهنگی و اجتماعی (مانند ازدواج زودهنگام یا مهاجرت) است.

معاون آموزش و پرورش کردستان افزود: ترک تحصیل در متوسطه دوم، بیش از هر چیز، تحت تأثیر عوامل اقتصادی و فقدان انگیزه ناشی از نبود فرصت‌های شغلی پایدار برای فارغ‌التحصیلان قرار دارد. به بیان دیگر، مشاهده بیکاری افراد تحصیل‌کرده (حتی در مقاطع کارشناسی و بالاتر) انگیزه ادامه تحصیل را به شدت کاهش می‌دهد.

موسوی با بیان اینکه استان در مقطع ابتدایی و متوسطه اول، وضعیت تقریباً مشابهی با میانگین کشوری دارد، یادآور شد: چالش اصلی و مسئله محوری استان، ترک تحصیل در مقطع متوسطه دوم است که نرخ آن حدود چهار برابر میانگین کشوری است. تمرکز کمیسیون علمی ـ تخصصی باید بر تحلیل عوامل ریشه‌ای این پدیده در مقطع متوسطه دوم و ارائه راهکار‌های عملیاتی در سطح استانی باشد.

انتهای پیام/