وحشت «اسرائیل» از تکرار تجربه سنوار/ «مروان برغوثی» آزاد نمی‌شود؟

مروان برغوثی محبوب‌ترین رهبر فلسطینی و جانشین بالقوه محمود عباس است که به پنج بار حبس ابد محکوم شده و در صورت آزادی از زندان می‌تواند احزاب رقیب فلسطینی -حماس و فتح- را به وحدت و اجماع کامل برساند.

کد خبر: ۷۸۴۷۲۴

تاریخ: ۲۱ مهر ۱۴۰۴ - ۰۳:۰۰

به گزارش خبرنگار بین‌الملل دفاع‌پرس، نام «مروان برغوثی» -محبوب‌ترین شخصیت فلسطینی- در میان زندانیانی که اسرائیل قصد دارد آنها در ازای آزادی گروگان‌ها توسط حماس آزاد کند، قرار ندارد. اسرائیل همچنین از آزادی سایر زندانیان برجسته‌ای که حماس مدت‌ها خواستار آزادی آنها بوده، خودداری کرده است؛ هرچند هنوز فهرست حدود ۲۵۰ زندانی مهمی که قرار است آزاد شوند، نهایی نشده است.

«موسی ابومرزوق» مقام ارشد حماس در گفت‌و‌گو با شبکه الجزیره اعلام کرد که این گروه بر آزادی برغوثی و دیگر چهره‌های برجسته تأکید دارد و همچنان در حال مذاکره با میانجی‌هاست.

برغوثی در میان همهٔ گروه‌های فلسطینی و حتی شمار زیادی از یهودیان محبوبیت دارد و می‌تواند رهبری باشد که حماس و فتح را به وحدت می‌رساند. مروان برغوثی همچنین دوستان زیادی در جناح چپ اسرائیل دارد و به دلیل سال‌ها حضور در زندان اسرائیل، به زبان عبری مسلط است

اسرائیل از آزادی برغوثی واهمه دارد، زیرا او در حالی که از مقاومت مسلحانه علیه اشغالگری حمایت می‌کرد، طرفدار راه حل دو‌کشوری بود و بلافاصله پس از آزادی می‌تواند به چهره‌ای وحدت‌بخش برای فلسطینی‌ها تبدیل شود. فلسطینی‌ها او را «نلسون ماندلای» خود می‌دانند؛ فعال ضد آپارتاید آفریقای جنوبی که بعد‌ها نخستین رئیس‌جمهور سیاه‌پوست این کشور شد.

در حالی که مروان برغوثی از رهبران اصلی جنبش فتح و رقیب اصلی حماس محسوب می‌شود، رهبران حماس در گذشته بار‌ها برای آزادی او تلاش کرده‌اند، اما اسرائیل در مبادلات قبلی نیز از آزادی او خودداری کرده است. حماس پیشتر پیشنهاد معاوضه او و تعداد دیگری از زندانیان فلسطینی را با «گیلعاد شلیط» داده بود.

اسرائیل همچنین نگران تکرار تجربه آزادی «یحیی سنوار» در مبادله سال ۲۰۱۱ است؛ کسی که بعد‌ها به طراح اصلی حمله ۷ اکتبر تبدل شد و سپس به رهبری حماس رسید.

محبوبیت افسانه‌ای جانشین محمود عباس

برغوثی، ۶۶ ساله، یکی از معدود چهره‌های مورد اجماع در سیاست فلسطین است و به‌عنوان جانشین بالقوه محمود عباس، رئیس سالخورده و منفور تشکیلات خودگردان فلسطین شناخته می‌شود. نظرسنجی‌ها همواره نشان داده‌اند که برغوثی محبوب‌ترین رهبر فلسطینی است.

او در سال ۱۹۵۹ در روستای کوبر در کرانه باختری متولد شد و در دانشگاه بیرزیت در رشته تاریخ و علوم سیاسی تحصیل کرد. برغوثی در دوران دانشجویی، در اعتراضات ضد اشغالگری نقش فعالی داشت و در انتفاضه اول که در دسامبر ۱۹۸۷ آغاز شد، به‌عنوان یکی از سازمان‌دهندگان اصلی شناخته شد. اسرائیل او را به اردن تبعید کرد، اما در دهه ۱۹۹۰ در چارچوب توافقات موقت صلح که منجر به ایجاد تشکیلات خودگردان فلسطین شد، به کرانه باختری بازگشت.

با آغاز انتفاضه دوم، اسرائیل برغوثی را که در آن زمان رئیس جنبش فتح در کرانه باختری بود، به رهبری گردان‌های شهدای الاقصی متهم کرد؛ گروه مسلح وابسته به فتح که در حملات علیه اسرائیلی‌ها نقش داشت.

برغوثی هرگز درباره ارتباطش با این گروه اظهار نظر نکرد. او در حالی که خواستار تشکیل دولت فلسطینی در کنار اسرائیل بود، تأکید داشت که فلسطینی‌ها در برابر شهرک‌سازی‌های فزاینده و خشونت ارتش اسرائیل حق دفاع دارند.

او در سال ۲۰۰۲ طی مقاله‌ای در روزنامه واشنگتن‌پست نوشت: «من تروریست نیستم، اما صلح‌طلب هم نیستم.» برغوثی در سال ۲۰۰۴ به دلیل محکومیت در ارتباط با حملاتی که منجر به کشته شدن پنج نفر در اسرائیل شد، به پنج بار حبس ابد محکوم شد.

چهره وحدت‌بخش در دوران زندان

برغوثی در دوران زندان توانست پل‌هایی میان جناح‌های فلسطینی بسازد و حتی با اسرائیلی‌ها ارتباط برقرار کند. چند سال قبل او اعتصاب غذای ۴۰ روزه بیش از هزار و ۵۰۰ نفر زندانی فلسطینی را برای بهبود شرایط زندان‌های اسرائیل رهبری کرد. برغوثی به‌عنوان یک شخصیت ملی معتبر شناخته می‌شود که می‌تواند فلسطینی‌ها را رهبری کند؛ کاری که عباس در انجام آن ناکام بوده است.

اسرائیل به‌دنبال جلوگیری از این اتفاق است، زیرا سیاست دیرینه‌اش تفرقه‌افکنی میان فلسطینی‌ها و تضعیف دولت عباس بوده است. همچنین خود محمود عباس نیز از آزادی برغوثی احساس تهدید می‌کند. در عین حال برغوثی هیچ ارتباطی با فساد گسترده در تشکیلات خودگردان ندارد؛ موضوعی که بسیاری از فلسطینی‌ها را از عباس و دولتش ناامید کرده است.

آخرین بار برغوثی در ماه اوت دیده شد؛ زمانی که «ایتامار بن‌گویر» وزیر امنیت ملی راست‌گرای اسرائیل، ویدئویی از خود منتشر کرد که طی آن در زندان به برغوثی هشدار می‌داد و می‌گفت: «اسرائیل با هر کسی که علیه کشور اقدام کند، مقابله خواهد کرد و او را نابود خواهد ساخت».

اسرائیل چه کسانی را آزاد می‌کند؟

با آغاز آتش‌بس و عقب‌نشینی نظامیان اشغالگر از غزه که از روز جمعه اجرایی شده، قرار است حماس تا روز دوشنبه ۲۰ گروگان زنده اسرائیلی را تحویل دهد و اسرائیل نیز در مقابل ۲۵۰ زندانی فلسطینی محکوم به حبس ابد و حدود هزار و ۷۰۰ نفر از بازداشت‌شدگان بدون محاکمه در دو سال گذشته را آزاد کند.

بیشتر افراد حاضر در فهرست زندانیان فلسطینی از اعضای حماس و فتح هستند که در دهه‌ی ۲۰۰۰ میلادی بازداشت شده‌اند. بسیاری از آنها به دلیل مشارکت در تیراندازی‌ها، بمب‌گذاری‌ها یا حملاتی که منجر به کشته یا زخمی شدن شهرک‌نشینان و سربازان اسرائیلی شده، محکوم شده‌اند. طبق فهرست، بیش از نیمی از آنها پس از آزادی به غزه ارسال یا به خارج از سرزمین‌های فلسطینی تبعید خواهند شد.

دهه ۲۰۰۰ میلادی شاهد آغاز انتفاضه دوم فلسطینی‌ها بود؛ قیامی که در واکنش به ادامه اشغالگری علی‌رغم سال‌ها مذاکره صلح شکل گرفت و به خشونت کشیده شد. گروه‌های مسلح فلسطینی صد‌ها اسرائیلی را کشتند و ارتش اسرائیل نیز هزاران فلسطینی را به قتل رساند.

یکی از زندانیانی که آزاد خواهد شد، «ایاد ابوالرب» فرمانده جهاد اسلامی است. او به دلیل طراحی عملیات‌های بمب‌گذاری در اسرائیل بین سال‌های ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۵ که منجر به کشته شدن ۱۳ نفر شد، به حبس ابد محکوم شده است.

قدیمی‌ترین زندانی در فهرست آزادی «سمیر ابونعمه» ۶۴ ساله و از اعضای جنبش فتح است که در سال ۱۹۸۶ در کرانه باختری بازداشت و جرم بمب‌گذاری به حبس ابد محکوم شد. جوان‌ترین زندانی، «محمد ابوقطیش» نام دارد که در سال ۲۰۲۲ در سن ۱۶ سالگی به دلیل تلاش برای حمله با چاقو حبس ابد گرفت.

انتهای پیام/ ۱۳۴