شهید مطهری:

سبب دوستی و محبت علی علیه السلام در دل‌ها چیست؟

جذابه و محبت در درجات بالا(عشق) نامیده می شود. علی علیه السلام محبوب دل‌ها و معشوق انسان‌هاست، چرا؟ و در چه جهت؟ فوق العادگی علی در چیست؟

کد خبر: ۷۸۹۴۳

تاریخ: ۰۳ ارديبهشت ۱۳۹۵ - ۱۰:۱۱

به گزارش خبرنگار فرهنگ و هنر دفاع پرس، استاد شهید مرتضی مطهری درباره جاذبه و دافعه علی علیه السلام  با اشاره سبب دوستی و محبت علی در دلها بیان می کند: رمز محبت او را هنوز کسی کشف نکرده است، یعنی نمی توان آن را فرموله کرد و گفت اگر چنین شد، چنان می شود و اگر چنان شد چنین، ولی البته رمز دارد. چیزی در محبوب هست که برای محب از نظر زیبایی خیره کننده است و او را به سوی خود می کشد.

جذابه و محبت در درجات بالا(عشق) نامیده می شود. علی علیه السلام محبوب دل ها و معشوق انسان هاست، چرا؟ و در چه جهت؟ فوق العادگی علی در چیست که عشق ها را برانگیخته و دلها را به خود شیفته ساخته و رنگ حیات جاودانگی گرفته است و برای همیشه زنده است؟ چرا دلها همه خود را با او آشنا می بینند و اصلاً او را مرده احساس نمی کنند بلکه زنده می یابند؟

مسلماً ملاک دوستی او جسم او نیست، زیرا جسم او اکنون در بین ما نیست و ما آن را احساس نکرده ایم. و باز محبت علی از نوع قهرمان دوستی که در همه ملتها وجود دارد، نیست. هم اشتباه است که بگوییم محبت علی از راه محبت فضیلتهای اخلاقی و انسانی است و حب علی انسانیت است. درست است که علی مظهر انسان کامل بود و درست است که انسان نمونه های عالی انسانیت را دوست می دارد اما اگر علی همه این فضائل انسانی را که داشت: آن حکمت و آن علم، آن فداکاری ها و از خودگذشتگی ها، آن تواضع و فروتنی، آن ادب، آن مهربانی و عطوفت، آن ضعیف پروری، آن عدالت، آن آزادگی و آزادی خواهی، آن احترام به انسان، آن ایثار، آن شجاعت، آن مروت و مردانگی نسبت به دشمن، و به قول مولوی: در شجاعت شیر ربانیستی*** در مروت خود که دانی کیستی؟ آن سخا و جود و کرم ... اگر علی همه اینها را که داشت می داشت اما رنگ الهی نمی داشت، مسلماً این قدر که امروز عاطفه انگیز و محبت خیز است نبود.

علی از آن نظر محبوب است که پیوند الهی دارد. دلهای ما به طور ناخودآگاه در اعمال خویش با حق سر و سّر و پیوستگی دارد، و چون علی را آیت بزرگ حق و مظهر سفات حق می یابد به او عشق می ورزند. در حقیقت پشتوانه عشق علی پیوند جانها با حضرت حق است که برای همیشه در فطرتها نهاده شده، و چون فطرتها جاودانی است مهر علی نیز جاودان است.

نقطه های روشن در وجود علی بسیار است اما آنچه برای همیشه او را درخشنده و تابان قرار داده است ایمان و اخلاص اوست و آن است که به وی جذبه الهی داده است.

سوده همدانی، بانوی فداکار و دلباخته علی، در مقابل معاویه بر علی درود فرستاد و در وصفش گفت: درود خدا بر روانی باد که او را خاک بر گرفت و عدل نیز با وی مدفون گشت. با حق پیمان بسته بود که به جای آن بدلی نگزیند، پس با حق و با ایمان مقرون گشته بود.

صعصعه بن صوحان عبدی نیز یکی دیگر از دلباختگان علی بود؛ از کسانی بود که در آن دل شب در مراسم دفن علی با عده معدودی شرکت کرد. پس از آنکه حضرت را دفن کردند و بدنش را خاک پوشانید، صعصعه یک دست خویش را بر قلبش نهاد و با دست دیگر خاک بر سر پاشید و گفت: مرگ گوارایت باد! که مولدت پاک بود و شکیباییات نیرومند و جهادت بزرگ. بر اندیشهات دست یافتی و تجارتت سودمند گشت.

آفریننده ات نازل گشتی و او تو را با خوشی پذیرفت و ملائکش به گردت در آمدند. در همسایگی پیغمبر جایگزین گشتی و خداوند تو را در قرب خویش جای داد و به درجه برادرت مصطفی رسیدی و از کاسه لبریزش آشامیدی.

از خدا می خواهم که از تو پیروی کنیم و به روشهایت عمل کنیم، دوستانت را دوست بداریم و دشمنانت را دشمن بداریم و در جرگه دوستانت محشور گردیم.

دریافتی آنچه را دیگران درنیافتند و رسیدی به آنچه دیگران نرسیدند. در پیشگاه برادرت پیغمبر جهاد کردی و به دین خدا آنچنان که شایسته بود قیام کردی تا سنتها را بر پاداشتی و آشوبها را اصلاح نمودی و اسلام و ایمان منظم گشت.  بر تو باد بهترین درودها!

به وسیله تو پشت مومنان محکم شد و راها روشن گشت و سنتها بپا ایستاد. احدی فضائل و سجایای تو را در خود جمع نکرد. ندای پیغمبر را جواب گفتی. به اجابتش بر دیگران پیشی گرفتی. به یاریش شتفاتی و با جان خویش حفظش کردی. با شمشیر ذولفقار در مراحل ترس و وحشت حمله بردی و پشت ستمگران را شکسنی. بنیانهای شرک و پستی را در هم فرو ریختی و گمراهان را در خاک خون کشیدی. پس گوارایت باد ای امیرمومنان!

نزدیکترین مردم بودی به پیغمبر. اول کسی بودی که به اسلام گرویدی. از یقین، لبریز و در دل، محکم و از همه فداکارتر و نصیب از خیر بیشتر بود. خداوندا ما را از اجر مصیبتت محروم نکند و پس از تو ما را خوار نگرداند.

به خدا سوگند که زندگیت کلید خیر بود و قفل شر، و مرگت کلید هر شری است و قفل هر خیری. اگر مردم از تو پذیرفته بودند، از آسمان و زمین نعمت ها برایشان می بارید اما آنان دنیا را بر آخرت برگزیدند.

آری، دنیا را بر گزیدند و در مقابل عدل و عدم انعطاف علی تاب نیاوردند و عاقبت دست جمودها و رکودها از آستین مردمی بدر آمد و علی را شهید کرد.

علی علیه السلام در داشتن دوستان و محبانِ سر از پا نشناخته که در راه ولاء و محبت او سر دادند و بر سر دار رفتند، بی نظیر است. تاریخچه های شگفت و جالب و حیرت انگیز آنها صفحات تاریخ اسلام را مفتخر ساخته است. دست جنایت ناپاکی از قبیل زیادبن ابیه و پسرش عبیدالله و حجاج بن یوسف و متوکل و در راس همه اینها معاویه بن ابی سفیان به خون این زبده های انسانیت تا مرفق آلوده است.