از مقاومت فردی تا جهاد تبیین؛ واکاوی تاریخی از الگوی ولایتمداری حضرت زهرا(س)

پژوهشگر تاریخ اسلام با تبیین ابعاد مختلف سیره حضرت زهرا(س)، بر نقش ایشان در دفاع از ولایت، مقاومت فردی و جهاد تبیین تأکید کرد و سیره فاطمی را الگویی تاریخی و ماندگار از ولایتمداری و پایداری در برابر انحرافات دانست.

کد خبر: ۷۹۲۲۳۴

تاریخ: ۲۱ آبان ۱۴۰۴ - ۱۸:۰۴

به گزارش دفاع‌پرس از اصفهان، «محمدحسین رجبی دوانی» پژوهشگر تاریخ اسلام، در همایش مبلغان فاطمیه به میزبانی دفتر تبلیغات اسلامی اصفهان، با بیان ابعاد مختلف سیره و مبارزات آن وجود مقدس، اهمیت مقاومت، جهاد تبیین و دفاع از ولایت را تشریح کرد و اظهار داشت: مطابق با نقل شیخ مفید، امیرالمؤمنین(ع) پیکر پیامبر را در خانه خود دفن کرد و همین اقدام، همزمان با تشکیل جلسه سقیفه، فضای تنش‌زا ایجاد کرد.

وی با اشاره به تلاوت دو آیه ابتدایی سوره عنکبوت توسط امیرالمؤمنین(ع)، تأکید کرد: تلاوت این آیات آزمون الهی، ادعاهای ایمان و ولایتمداری را آشکار ساخت و بسیاری از مدعیان در این آزمون مردود شدند.

رجبی دوانی با تاکید بر اینکه حضرت زهرا(س) در نخستین مرحله، دعوت به قیام نمود و همراه با امیرالمؤمنین(ع) برای جلب همراهی بزرگان مهاجر و انصار اقدام کرد، تصریح کرد: ایشان با برشمردن منابع سنی و شیعی درخصوص تعداد همراهان و تفاوت روایت‌ها، یادآور شدند که اگر همراهی عمومی صورت می‌گرفت، وضعیت جامعه اسلامی دگرگون می‌شد و ولایت در جایگاه خود قرار می‌گرفت.

وی بخش مهمی از سخنان خود را به نقش حضرت زهرا(س) در مقاومت انفرادی اختصاص داد و خاطرنشان کرد: فدک مکانی بود که حضرت از عواید آن انفاق و صدقات می‌داد و در مقابل غصب آن ایستادگی کرد.

پژوهشگر تاریخ اسلام ادامه داد: خطبه فدکیه خطبه‌ای تبیینی دفاعی از جایگاه ولایت و سوابق درخشان امیرالمؤمنین(ع) است.

وی با بیان این که درخواست حضرت برای بازگشت فدک و کارزار تبیینی نسبت به جایگاه ولایت، بیش از یک مطالبه مالی بوده و به بررسی مشروعیت و اخلاق حکمرانی بازمی‌گشته است، بیان کرد: پس از تحصن‌هایی که در خانه امیرالمؤمنین(ع) رخ داد، گروهی برای وادار کردن به بیعت اقدام کردند.

رجبی دوانی به روایت‌های مربوط به محاصره خانه و تهدید به آتش‌زدن و درگیری را بازگو کرد و گفت: در جریان حادثه حمله به خانه، حضرت زهرا(س) دچار صدمات جسمانی شده و حتی جنین ایشان سقط گردیده است.

وی یادآور شد که منابع و تفاسیر تاریخی در جزئیات و زمان‌بندی این رویدادها اختلاف دارند، اما نقش برجسته حضرت زهرا در مقاومت و حفظ شأن ولایت غیرقابل انکار است.

این پژوهشگر مبارزات حضرت زهرا در سه سطح بررسی کرد و ادامه داد: مبارزات ایشان به دعوت به قیام، مقاومت انفرادی و مبارزه منفی یا مدنی که هدف آن سلب مشروعیت از غاصبان است تقسیم می‌شود.

وی با اشاره به اینکه مبارزه منفی شامل اقدامات تبیینی، تحریم‌های اجتماعی و امتناع از حضور غاصبان در محافل بود که ضربه‌ای سخت به مشروعیت مدعیان وارد ساخت، گفت: رفتار حضرت در خطبه فدکیه و پس از آن نمونه‌ای از جهاد تبیین بود که مخاطبان را نسبت به حقوق اهل‌بیت(ع) و عهد و پیمان‌های پیشین آگاه می‌کرد.

سخنران به نقش کم‌رنگ برخی مهاجرین، انصار و بنی‌هاشم اشاره کرد و اظهار تأسف نمود که ظرفیت عظیم قبیله‌ای نتوانست از ولایت دفاع کند و این وقایع آموزه‌های تاریخی و عبرت‌آموز فراوانی برای زمانه کنونی دارد.

وی تأکید کرد: امیرالمؤمنین علی(ع) تا زمان حیات حضرت زهرا سلام الله علیها بیعت نکردند و بیعت پس از رحلت ایشان تنها برای حفظ مصالح اسلام و جلوگیری از سقوط جامعه اسلامی انجام شد؛ نه تأیید حقوق غاصبان.

رجبی دوانی به تداوم مبارزه حضرت زهرا سلام الله علیها پس از شهادت اشاره کرد و خاطرنشان کرد: وصیت‌ها و مسائل مربوط به تشییع و دفن شبانه نشان‌دهنده استمرار موضع مکتبی و اعتراضی حضرت بود.

وی به نقلی از علامه امینی اشاره کرد و تصریح کرد: جای پرسش است که چگونه دختر پیامبر نسبت به برخی از مدعیان احساس خشم داشته و این نشان‌دهنده عمق مبارزه و مقاومت ایشان است.

این پژوهشگر تاریخ اسلام، حضرت زهرا(س) را الگویی بی‌بدیل برای شناخت و دفاع از ولایت معرفی کرد و افزود: ایشان نخستین نماد ولایتمداری و دفاع از حق‌اند؛ الگویی که هم برای مردان و هم برای زنان قابل الگوگیری است.

وی در پایان سخنان خود به مبلغین تأکید کرد تا آموزه‌های سیره حضرت زهرا(س) را برای شرایط امروز استخراج و به نسل‌های جدید منتقل و نسبت به ضرورت شناخت، دفاع و جانفشانی در راه ولایت اهتمام داشته باشند.

انتهای پیام/