یادداشت/

رسانه و جایگاه بانوان در غرب و اسلام

رسانه‌ها با استفاده از شیوه‌های مدرن و پیشرفته و قدرت اقناعی بالا، نقش مهمی در تعریف جایگاه زن در خانواده و اجتماع دارند.

کد خبر: ۷۹۵۹۹۴

تاریخ: ۰۵ آذر ۱۴۰۴ - ۲۳:۳۵

گروه استان‌های دفاع‌پرس- عصمت دهقانی؛ خانواده به عنوان مهمترین نهاد هر جامعه، ترکیبى از ارزش‌ها، هنجارها، موقعیت‌ها، نقش‌ها و انتظاراتى است که پیرامون یک نیاز اساسى جامعه گسترش مى‌یابد و زن نقش محوری در نهاد خانواده دارد. اهمیت زن و خانواده از آنجایی بیشتر نمایان می‌شود که نهاد‌ها اجزاى تشکیل دهنده جامعه هستند.

انسان‌های ماقبل تاریخ، پیشینه تاریخى از خود به یادگار نگذاشته‌اند، به همین دلیل اطلاعات ما درباره گذشتگان محدود و ناقص است. البته با مطالعه مدارک باستان شناسى، (کتیبه‌ها، سنگ نوشته‌ها، اشیا کشف شده و ...) و تا  حدودی با بررسى‌هایی که براساس فناورى‌های مدرن و تکنولوژی امروزی مانند هوش مصنوعی، مى‌توانیم حدس بزنیم که سبک زندگى در دوره‌هاى اولیه چگونه بوده است.

در گذشته، در اکثر جوامع، خانواده‌ها به سنتى بودن خویش مفتخر بودند و تشکیل این نهاد مقدس براساس ازدواج بوده است و هر کدام از اعضا خانواده وظایفی مشخص داشتند. تقسیم کار در خانواده، تفاوت‌هاى عمده اى  بین نقش‌هاى زنان و مردان به وجود مى‌آورد. پدر به عنوان مسئول خانواده، علاوه بر نان آور خانه بودن تعیین کننده سبک زندگى و  حافظ حیثیت و حریم خانواده بود. مادر با احساس زنانگی خود، علاوه بر انجام وظایف همسری در قبال شوهر خویش، به عنوان رهبر و مدیر عاطفی، نقش مستقیم در تربیت فرزندان داشت و انجام کار‌های خانه برعهده او بود. همسران نسبت به همدیگر وابستگى متقابل داشتند. دلبستگى عاشقانه و جذابیت زنانه بیشتر مورد تأکید بود. علاوه بر این، زنان نقش و وظیفه اصلی خود را همان مادر بودن می‌دانستند.

در جوامع غرب الی الخصوص بعد از صنعتی شدن،  در حق زنان ظلم‌های فراوانی صورت گرفت و زنان را از جایگاه اصلی خویش دور نگه داشتند و  به دید ابزار، کالا ، مصرف کننده و  وسیله ای جذاب برای تبلیغ کالاها به آنها نگریسته  شد. زنان را به عنوان  نیروی کار ارزان قیمت  از کنج خانه ها به کارخانه ها و مراکز کار کشاندند.

منفعت طلبان برای اینکه زنان، به سوء استفاده از خود و ضایع شدن حق خود پی نبرند، با به کار بردن شعار‌های جذاب و زیبا مثل «آزادی زن»، «برابری حقوق زنان و مردان»، «استقال مالی زنان» آنها را فریب می‌دهند. که در این میان نقش رسانه‌ها بسیار مهم است و معمولا زن موفق را در بیرون از خانه و  خانواده، با محوریت ویژگی های ظاهری معرفی می کند.

نظام سرمایه دارى، با استفاده از تبلیغات رسانه‌ای و با شعار رفاه اجتماعی تغییرات مهمی را براى خانواده به همراه داشت. به نحوی که  علاوه بر تغییراتی در نوع روابط اعضا خانواده، حتی در  شکل ظاهری منازل و پوشش  افراد نیز مؤثر بوده است.

دنیای استکباری سرشار از جاهلیت، ارزش و اعتبار زن را تا حد ظاهری بزک کرده تنزل می‌دهد. به حدی که زنان را از عوامل جذب گردشگر در نظر می‌گیرند.

اما اسلام بهترین نگاه را به خانواده و زن دارد، نگاه اسلام به جنس زن  نگاهی توأم با متانت، کرامت، عزتمندی، غرور، حجب و حیا،  و ... می‌باشد. برخلاف نگاه غربی  که زن را در پایین‌ترین حد، تنزل دهد و تحقیر شود و از ارزش و کرامت او کاسته شود. غربی‌ها با استفاده از صنعت سینما و ساخت فیلم‌هایی برخلاف ادعاهایشان مبنی بر حمایت از حقوق زنان، بزرگ‌ترین ضربه‌ها را به شخصیت زن و بر پیکره خانواده زدند به حدی که در بسیاری از موارد ازدواج و فرزند آوری را مانع پیشرفت زنان القا می‌کردند.

نه فقط در عرصه کار و فعالیت صنعتی و امثال آن، بلکه در عرصه هنر و ادبیات هم به زن ظلم کردند. امروزه، در داستان‌ها، رمان‌ها، نقّاشی‌ها، فلیم و سینما، تبلیغات و ... نه تنها ارزش‌های والای زن به کار گرفته نمی‌شود، بلکه  زن را در پایین‌ترین حد جنبه‌های جنسیتی و زیبایی‌های ظاهری به نمایش می‌گذارند.

امپراطور رسانه‌ای غرب، تصویری زیبا و دلربا از کشور‌های غربی نشان می‌دهند، به گونه‌ای که برخی‌ها در جوامع اسلامی، تصور می‌کنند که در غرب، زن در جایگاه واقعی خود قرار گرفته و در آزادی به معنای حقیقی کلمه به سر می‌برد.  در صورتیکه آمارهای خشونت بر علیه زنان،  تولد فرزندان نامشروع و...  خلاف این ادعا را ثابت می‌کنند.

امروزه  رسانه‌ها و سکوهای مجازی با قدرت اقناعی فراوان، چالش‌ها، حرکت‌ها و تفکرات  را بنیانگذاری می‌کنند. لذا می‌توان ادعا کرد که  نقش رسانه‌ها در تغییر و تحولات، باورها، عقاید و در نهایت تعیین سبک و سیاق زندگی و جایگاه افراد خانواده  انکار ناپذیر است.

در رسانه های اسلامی، زن را به‌عنوان انسانی شجاع، آگاه و اندیشمند که حق انتخاب دارد و می‌تواند با پرورش انسان‌های والا مایه‌ای برای اصلاح جامعه شود، معرفی می‌کنند. او  را به  عنوان عنصر اصلی تشکیل خانواده در نظر می‌گیرند؛  همانطور که در کلام وحی، زن و مرد  مایه آرامش هم معرفی شده اند، آسایش فضای خانواده، آرامش و سکونتی که در فضای خانه است، به برکت زن و  همراهی و همدلی او با همسر خویش است. او با  زیست عفیفانه  نقش مهمی در تامین امنیت روانی جامعه دارد.

در حالی‌که در آیات و روایات فراوانی، به احترام به والدین بخصوص مادر تاکید شده است و همچنین   در مورد  رعایت حق و حقوق زنان  سفارشات فراوانی به مردان شده است، غرب در قالب تکریم و شعار‌های فریبنده و جذّاب، به زن اهانت می‌کند؛ یعنی یک برخورد منافقانه با زن دارد. از یک سو با تبلیغات گسترده و متنوّع، خود را طرفدار حقوق زن نشان می‌دهند و از گرایش‌های فمینیستی حمایت می‌کنند و در کنار اینها احکام اسلام را درباره زنان به چالش می‌کشند و یا به سخره می‌گیرند و اقدام به شبهه پراکنی و ایجاد سئوال و ابهام در اذهان عمومی به خصوص نسل جوان می‌نمایند تا اسلام را مخالف حقوق زن و حبس کننده زن در خانه نشان دهند! از سوی دیگر، خودشان به گونه‌ای شخصیت زن را لِه می‌کنند و مورد بی‌حرمتی قرار می‌دهند که در تاریخ، کم نظیر است. آنها اسلام را متّهم به زورگویی نسبت به زنان در باب مسئله حجاب می‌کنند و خواستار این هستند که زنان، خودشان حجابشان را انتخاب کنند؛ اما این در حالی است که خودشان، با مَنشی زورگویانه و بی‌منطق و خصمانه در دانشگاه‌های اروپا، حجاب را از سر دختران و زنان مسلمان بر می‌دارند و حتی قانون منع حجاب و پوشش در دانشگاه‌ها و اماکن دیگر را تصویب می‌کنند! اینها که خودشان را طرفدار حقوق زنان معرفی می‌کنند و ادعای آزادی زنان را دارند، پس چرا به حقوق زنان و دختران مسلمان احترام نمی‌گذارند و در بسیاری از موارد دختران محجبه را از مدرسه و دانشگاه اخراج می‌کنند.

نتیجه گیری

با وجودی که در دین مبین اسلام ارزش زن از ارزش و اعتبار بسیار بالایی برخوردار است و آیات و روایات فراوانی در مورد تکریم مقام مادر و همسر وجود دارد، در دنیای غرب به زن به عنوان یک ابزار و وسیله لذت جویی و تمتتع برای مردان هوس باز نگریسته می‌شود. با شعار آزادی زنان آنها را به بند اسارت نفسانی کشانده و از ارزش و اعتبار واقعی خویش دور می‌کنند.
در دنیایی که سرعت انتقال مطالب از طریق رسانه‌ها بسیار بالاست، جنگ رسانه ای قدرتش از جنگ نظامی به مراتب بالاتر است و به قولی جنگ، جنگ روایت هاست بنابر این  سرعت و دقت در ساخت روایت ها و انتشار آنها نقش مهمی در سمت و سو دادن به افکار عمومی دارد. این رسانه ها هستند که با قدرت تاثیر گذاری خود، تصمیم می گیرند چه چیزی را ارزش نشان دهد و چه چیزی را ضد ارزش. زنان و مادران که  درصد قابل توجهی از مخاطبان رسانه ها را تشکیل می‌دهند، بایستی با  شرکت در دوره های آموزشی سواد رسانه و  افرایش آگاهی و  قدرت تجزیه و تحلیل مطالب  هر مطلبی را به راحتی نپذیرند و از کنار هر مسئله ای نقش اثر گذار در خانواده و جامعه دارد نگذرند.

انتهای پیام/