مدیریت بحران آزمونی واقعی برای سنجش کارآمدی نظام مدیریتی است

استاندار خراسان رضوی گفت: مدیریت بحران یک آزمون واقعی برای سنجش کارآمدی نظام مدیریتی است و شرایط عادی، توان واقعی ساختار‌ها را نشان نمی‌دهد.

کد خبر: ۸۰۰۶۴۶

تاریخ: ۲۷ آذر ۱۴۰۴ - ۱۱:۳۷

به گزارش دفاع‌پرس از خراسان رضوی، «غلامحسین مظفری» استاندار خراسان رضوی در جلسه ستاد پیشگیری، هماهنگی و فرماندهی عملیات پاسخ به بحران استان در رابطه با مانور زلزله «مقاوم در سایه خورشید» که در مشهد برگزار خواهد شد اظهار داشت: این مانور از آن جهت اهمیت ویژه‌ای دارد که خراسان رضوی روی خط زلزله قرار دارد و لازم است با آمادگی کامل برگزار شود. مقدمات کار در این مانور بسیار مهم است تا بتوانیم آمادگی لازم را برای مواجهه با حوادث و بلایا داشته باشیم. تجربه ۱۲ روزه جنگ در خردادماه تجربه‌ای سخت و سنگین بود، اما خوشبختانه اتفاقات خوبی در حوزه مدیریت بحران و آمادگی‌ها رقم خورد و نشان داد که استان این توانمندی را دارد که در شرایط سخت، مدیریت مناسبی داشته باشد.

وی افزود: این تجربه نشان داد که تشکل‌های خصوصی، بخش خصوصی، نظام مهندسی، اتاق بازرگانی و خود مردم نقش بسیار مهمی در مدیریت بحران دارند و باید به این ظرفیت‌ها توجه جدی شود. امروز بیش از هر زمان دیگر، بحران به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مأموریت‌های حاکمیتی و مدیریتی مطرح است؛ بحران‌ها پدیده‌هایی غیرمنتظره نیستند، بلکه بسیاری از آنها قابل پیش‌بینی، قابل مدیریت و قابل کاهش خسارت هستند.

استاندار خراسان رضوی ادامه داد: بیش از ۷۰ درصد حوادث طبیعی کشور مربوط به زلزله، سیل و مخاطرات اقلیمی است. مدیریت بحران یک اقدام مقطعی و واکنشی نیست، بلکه یک فرایند پیوسته، علمی و چندلایه است که از پیشگیری و آمادگی آغاز می‌شود، در پاسخ به بحران ادامه پیدا می‌کند و در بازتوانی و بازسازی تکمیل می‌شود. تجربیات قبلی نشان داده که بخش قابل‌توجهی از تلفات و خسارات ناشی از ضعف هماهنگی و ناهماهنگی بین دستگاه‌ها بوده است.

مظفری تصریح کرد: خراسان رضوی شرایط خاص خود را دارد و لازم است نگاه بومی و منطقه‌ای به مدیریت بحران داشته باشیم. این استان به دلیل گستردگی جغرافیایی، پراکندگی جمعیتی، تنوع زیرساخت‌های حیاتی و طیف متنوعی از مخاطرات و تهدیدات، شرایط ویژه‌ای دارد. ارزیابی‌ها نشان می‌دهد که سطح آمادگی در شهرستان‌های استان یکسان نیست و به همین دلیل، یک نسخه واحد برای همه شهرستان‌ها کارآمد نخواهد بود.

وی گفت: در نظام مدیریت بحران، فرماندار فرمانده میدان مدیریت بحران در شهرستان است و تصمیم‌گیری به‌موقع، مسئولیت‌پذیری و حضور مؤثر در صحنه از الزامات غیرقابل اغماض این مسئولیت است. مدیران دستگاه‌ها نیز موظف‌اند در چارچوب ساختار ستاد با پرهیز از موازی‌کاری و تمرکز بر مأموریت‌های تعریف‌شده، نقش خود را به‌صورت کامل ایفا کنند. انسجام، هماهنگی و وحدت فرماندهی یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است و تجربه نشان داده ضعف هماهنگی و ناهماهنگی بین دستگاه‌ها گاهی خسارت‌بارتر از خود حادثه است.

استاندار خراسان رضوی تأکید کرد: در زمان بحران، تصمیم، فرماندهی و اطلاع‌رسانی واحد، اصل اساسی موفقیت است و هیچ دستگاهی نباید خارج از زنجیره فرماندهی ستاد، اقدام مستقل و ناهماهنگ انجام دهد. پیشگیری و آمادگی، اولویت نخست مدیریت بحران است و پیشگیری کم‌هزینه‌ترین و اثربخش‌ترین بخش این فرایند محسوب می‌شود؛ هر واحد سرمایه‌گذاری در پیشگیری می‌تواند از چندین برابر خسارت مالی و جانی در زمان بحران جلوگیری کند.

مظفری افزود: شناسایی نقاط پرخطر، به‌روزرسانی نقشه‌های خطر، ایمن‌سازی و مقاوم‌سازی زیرساخت‌ها و آموزش مستمر مدیران و کارکنان باید به‌طور جدی در دستور کار قرار گیرد. آمادگی تنها در اسناد و دستورالعمل‌ها خلاصه نمی‌شود و مانور‌های واقعی، ارزیابی میدانی امکانات و آمادگی برای بدترین سناریو‌ها معیار سنجش واقعی آمادگی است.

وی با اشاره به اهمیت اطلاع‌رسانی گفت: اطلاع‌رسانی و مدیریت افکار عمومی در بحران یک اصل مهم و ضروری است. در عصر ارتباطات، رسانه و فضای مجازی بخش جدایی‌ناپذیر از صحنه بحران هستند و اطلاع‌رسانی باید به‌موقع، دقیق، صادقانه، هماهنگ و امیدبخش باشد. تجربه ۱۲ روزه جنگ نشان داد که سخنگویی واحد و برنامه‌های منظم اطلاع‌رسانی متناسب با نیاز، نقش مؤثری در کاهش استرس و نگرانی عمومی دارد؛ در مقابل، تناقض‌گویی، تأخیر در اطلاع‌رسانی و انتشار اخبار غیررسمی موجب تشدید نگرانی‌ها و کاهش اعتماد اجتماعی می‌شود.

استاندار خراسان رضوی ادامه داد: مردم یکی از مهم‌ترین ارکان مدیریت بحران هستند و صرفاً دریافت‌کننده خدمات نیستند. نحوه استفاده از ظرفیت کمک‌های مردمی بسیار مهم است؛ مشارکت داوطلبانه مردم در ساعات اولیه بحران، نقش مؤثری در کاهش تلفات دارد. اعتمادسازی، آموزش عمومی و استفاده از ظرفیت شوراها، شهرداری‌ها، گروه‌های داوطلب و سازمان‌های مردم‌نهاد نقش تعیین‌کننده‌ای در کاهش خسارات ایفا می‌کند.

مظفری خاطرنشان کرد: حضور بخش خصوصی، تشکل‌ها و سازمان‌های مردم‌نهاد در مانور زلزله باید به‌صورت واقعی تجربه شود تا کارکرد و عملکرد آنها در شرایط واقعی سنجیده شود. بهره‌گیری از دانش، تجربه و اطلاعات مراکز علمی در مدیریت بحران یک اصل اساسی است و مدیریت بحران موفق بدون تصمیم‌سازی مبتنی بر داده، تجربه و دانش علمی امکان‌پذیر نیست. تأکید دارم در این مانور، داده‌ها به‌طور دقیق ثبت و ضبط شود و پایگاه داده قدرتمندی برای ستاد مدیریت بحران ایجاد و تحلیل شود.

وی گفت: مستندسازی بحران‌های گذشته، تحلیل علمی رخداد‌ها و بهره‌گیری از ظرفیت دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی باید به یک رویه دائمی تبدیل شود. تجربه حوادث گذشته از جمله انفجار قطار در ایستگاه خیام نیشابور نشان می‌دهد که هر حادثه یک نمونه مطالعاتی مهم برای ارزیابی کارآمدی نظام مدیریتی است و مسئولیت ما با وقوع حادثه پایان نمی‌یابد، بلکه مرحله بازتوانی، بازسازی و مدیریت پیامد‌های اجتماعی از همان زمان آغاز می‌شود.

استاندار خراسان رضوی تصریح کرد: مدیریت بحران، یک آزمون واقعی برای سنجش کارآمدی نظام مدیریتی است و شرایط عادی، توان واقعی ساختار‌ها را نشان نمی‌دهد. مانور باید به‌گونه‌ای برگزار شود که شبیه‌ترین حالت به واقعیت را داشته باشد تا بتوان نواقص را شناسایی و اصلاح کرد، چراکه در زمان وقوع بحران واقعی دیگر فرصتی برای تمرین وجود نخواهد داشت.

مظفری در پایان بیان داشت: موفقیت در بحران نتیجه آمادگی پیشینی، تصمیم‌گیری قاطع، هماهنگی نهادی و اعتماد عمومی است. با همراهی، همفکری و مشارکت همه دستگاه‌ها، بخش خصوصی و مردم در استان خراسان رضوی، اطمینان دارم می‌توان خسارات بحران‌های احتمالی را به حداقل رساند و این مانور نیز به‌خوبی و به شکلی مطلوب برای استان برگزار خواهد شد.

انتهای پیام/