جنگ نیابتی عربستان و امارات در یمن و تهدید به بمباران «شورای انتقالی جنوب»

پس از اینکه نیروی نیابتی امارات در اقدامی توسعه‌طلبانه و غیرمنتظره استان نفت‌خیز حضرموت از محدوده سرزمینی نیرو‌های نیابتی عربستان را تصرف کرد، شرایط یمن کاملا ملتهب شده و در آستانه تحولی بزرگ قرار دارد.

کد خبر: ۸۰۰۷۳۲

تاریخ: ۲۸ آذر ۱۴۰۴ - ۰۳:۰۰

به گزارش خبرنگار بین‌الملل دفاع‌پرس، یمنِ امروز عملاً به سه قلمرو سرزمینی تجزیه شده است. شمال و غرب کشور از جمله شهر صنعا تحت کنترل جنبش انصارالله است که عضوی از محور مقاومت محسوب می‌شود. جنوب و شرق یمن و شهرهایی، چون عدن، حضرموت، المهره و ابین در اختیار «شورای انتقالی جنوب» قرار دارد که از سوی امارات پشتیبانی می‌شود و خواستار احیای دولت مستقل یمن جنوبی است.

بخش‌هایی از شرق و به‌ویژه مناطق مرزی با عربستان، توسط عوامل دولت سابق یمن اداره می‌شود که مورد حمایت ریاض قرار دارد و در عین حال بسیار تضعیف شده است. این تجزیه غیررسمی، صحنه‌ای چندقطبی و پرتنش را ایجاد کرده که هر لحظه ممکن است به درگیری‌های مستقیم میان نیرو‌های نیابتی عربستان و امارات منجر شود.

در جدیدترین تحول میدانی، قریب به ۲۰ هزار نیروی نظامی تحت حمایت عربستان سعودی در مرز یمن مستقر شده‌اند. این در حالی است که «شورای انتقالی جنوب» تحت فشار قرار گرفته تا از این مناطق در شرق یمن عقب‌نشینی کند.

در همین حال به نیروی نیابتی امارات هشدار داده شده که احتمال حملات هوایی مستقیم از سوی نیرو‌های سعودی وجود دارد؛ اقدامی که در صورت وقوع مواضع کلیدی شورای انتقالی جنوب را به شدت تهدید می‌کند. در حال حاضر شبه‌نظامیان مزدور عربستان در مناطق «الودیعه» و «العبر» در نزدیکی مرز سعودی تجمع کرده‌اند.

در این میان حمایت قاطع امارات از مزدوران خود در شورای انتقالی جنوب موجب شده تا احتمال وقوع یک درگیری نیابتی میان امارات و عربستان جدی شود. در حال حاضر نزدیک به ۵ میلیون یمنی به دلیل وضعت جنگ طولانی مدت در یمن مجبور به ترک خانه‌های خود شده‌اند.

«آنتونیو گوترش» دبیرکل سازمان ملل هشدار داده که ازسرگیری جنگ داخلی در یمن پیامد‌های خطرناکی را در سراسر دریای سرخ، خلیج عدن و شاخ آفریقا به دنبال دارد. او خطاب به همه طرف‌ها، از جمله بازیگران خارجی، گفت: «اقدامات یک‌جانبه به صلح منتهی نمی‌شود و فقط شکاف‌ها را عمیق‌تر می‌کند و موجب فروپاشی بیشتر یمن خواهد شد. حاکمیت و تمامیت ارضی یمن باید حفظ شود».

شورای انتقالی جنوب روز جمعه در پایگاه خود در عدن اعلام کرد که از دستور عربستان برای عقب‌نشینی پیروی نخواهد کرد. نیروی نیابتی امارات دو هفته پیش وارد حضرموت شد، سپس به استان هم‌جوار «المهره» در مرز عمان یورش برد و نهایتا با لشکرکشی به استان «ابین» وضعیت خود را تثبیت کرد.

پیشروی ناگهانی و مزدوران امارات، ریاض را که پیش‌تر بازیگر اصلی یمن بود، غافلگیر کرد. جامعه بین‌المللی خواهان حفظ وحدت یمن است، اما این امر مستلزم توافق با انصارالله در شمال برای تقسیم قدرت با جنوب در قالب یک دولت فدرال است.

مزدوران اماراتی مدعی هستند که یک ایالت فدرال در جنوب یمن می‌تواند به عنوان یک سد در مقابل افراط‌گرایی عمل و مسیر‌های دریایی دریای سرخ را از تهدید انصارالله و القاعده محافظت کند. با این حال، مشکل شورای انتقالی جنوب این است که همه گروه‌های شبه‌نظامی جنوب از ایده تجزیه همیشگی یمن پشتیبانی نمی‌کنند.

عربستان تا کنون راهبرد سکوت را در پیش گرفته بود، اما این روند نمی‌تواند ادامه یابد؛ اگرچه این به معنای جنگ مستقیم با امارات در یمن نیست. یمن کشوری فقیر با جنگجویان جوان فراوان و نیرو‌های نیابتی متعدد است و اکنون تمام طرف‌ها کارت‌های خود را روی میز گذاشته‌اند. اگرچه بسیاری از تحولات اخیر برای ناظران تحولات یمن غافلگیرکننده نیست، اما از نظر نمادین برای عربستان بسیار تحقیرآمیز است، زیرا این اتفاقات در مرز‌های عربستان رخ می‌دهد، نه امارات.

شورای انتقالی جنوب با تصرف دو استان اکنون می‌تواند ادعا کند که تمام سرزمین‌های دولت سابق یمن جنوبی را در اختیار دارد. حضرموت ۳۶ درصد از خاک یمن را شامل می‌شود، بزرگ‌ترین ذخایر نفتی کشور را دارد و بنادر کلیدی مانند «المکلا»، «الشیحر» و پایانه نفتی «الضبه» را در خود جای داده است.

رهبران حزب اصلاح -بزرگ‌ترین حزب سیاسی یمن که مخالف تجزیه جنوب هستند- به روزنامه گاردین گفتند که درخواست‌ها از داخل حضرموت برای خروج شورای انتقالی جنوب به‌زودی ممکن است به موجی فراگیر تبدیل شود.

«عبدالرزاق الحجری» دبیرکل موقت حزب اصلاح در سفر به لندن گفت: «امیدواریم این مسئله به‌صورت مسالمت‌آمیز حل شود، اما آنچه در حضرموت رخ داد، تحولی خطرناک است. نیرو‌های شبه نظامی وارد استان‌های باثبات شده و همه چیز را به آشوب کشیده‌اند. همه رهبران سیاسی و قبایلی بزرگ این استان خواهان خروج شورای انتقالی جنوب هستند».

گزارش‌های زیادی درباره نقض حقوق بشر توسط مزدوران امارات منتشر شده؛ از جمله سرقت اموال مردم و بازداشت‌های دسته‌جمعی. عربستان مصمم است که این نیرو‌ها باید عقب‌نشینی کنند و به مناطق خود بازگردند چرا که دولت تحت حمایت عربستان در حال فروپاشی است.

محمد حسین حیدری

انتهای پیام/ 944