یادداشت/

اسوه فاطمی؛ از زیارت نامه تا نقشه راه مداحیِ تراز انقلاب

الگوی فاطمی، تنها زیارت‌نامه نیست؛ آیین‌نامه است. این آیین‌نامه، معیاری است برای سنجشِ اینکه آیا هیأت و مداح ما: فقط اشک تولید می‌کند یا ایستادگی؟  فقط شعائر را تکرار می‌کند یا معارف را تبیین می‌کند؟  فقط جمعیت جذب می‌کند یا زینب پرورش می‌دهد؟ هر نوحه و هر هیأتی که نتواند خود را در این آیینه ببیند و بر اساس آن اصلاح کند، در بهترین حالت «خنثی» و یا «مُسکّن موقت» برای درد‌های امت است و در بدترین حالت یک هیئت سکولار که دین را از سیاست و اجتماع جدا می‌داند.

کد خبر: ۸۰۰۸۰۲

تاریخ: ۲۸ آذر ۱۴۰۴ - ۰۰:۴۱

گروه استان‌های دفاع‌پرس_«سیده معصومه حسینی»؛ پس از ترسیم میدان نبرد، تعریف سلاح، و شناسایی پادگان‌ها، نوبت به معرفی «فرمانده نمونه» می‌رسد. در این سند راهبردی، رهبر انقلاب برای جلوگیری از هرگونه انحراف و تقلیل‌گرایی، معیار نهایی را در هیئتی آسمانی معرفی می‌کنند: حضرت فاطمه زهرا (سلام‌الله‌علیها). اما تأکید ایشان فراتر از توصیه به «ذکر فضایل» است. امام خامنه‌ای می‌فرمایند: «مگر نمی‌خواهیم عمل کنیم؟ مگر نمی‌خواهیم فاطمی زندگی کنیم؟ او اسوه بود؛ باید بر طبق رفتار اسوه... رفتار کرد.» این جمله، پرتوی تغییردهنده بر تمام مباحث پیشین می‌افکند: مداحی و هیأت، باید خود را در آینه اسوه فاطمی ببینند و میزان انطباقشان را بسنجند.

تحلیل و تبیین:

اسوه چندبعدی؛ مداحی تک‌بعدی پاسخگو نیست

رهبر معظم انقلاب، حضرت فاطمه (سلام الله علیها) را به‌عنوان یک الگوی جامع و چندوجهی معرفی می‌کنند که پاسخگوی تمام نیاز‌های امروز است: «اسوه دین‌داری» معیار برای عمق محتوای مذهبی، «اسوه‌ی عدالت‌خواهی» معیار برای جهت‌گیری اجتماعی و سیاسی هیأت، «اسوه‌ی جهاد» معیار برای روحیه مبارزه‌طلبی و تهاجم فرهنگی، «اسوه‌ی تبیین» معیار برای هنرِ بیانِ روشنِ حقایق (با اشاره به خطبه فدک)، «اسوه‌ی وظایف زنانگی» معیار برای ارائه الگوی کامل زن مسلمان (شوهرداری، فرزندداری، زینب‌پروری) یک هیأت یا مداح، اگر تنها به یک وجه (مثلاً عاطفه یا شعائر) بپردازد، از «مقیاس فاطمی» عقب است.

جهادی که از همه غزوات پیغمبر دشوارتر بود

اینجا امام خامنه‌ای یک مقیاس‌سنجی تاریخی ارائه می‌دهند که برای هر مداحِ خواهانِ ایستادگی، درس بزرگی است: «اگر انسان بخواهد مقایسه کند، شاید همه غزوات پیغمبر یک طرف و جهاد فاطمه زهرا (س) یک طرف.» این مقایسه نشان می‌دهد که «جهاد فرهنگی و تبلیغی» در شرایطی خاص، می‌تواند از جهاد نظامی نیز دشوارتر و سرنوشت‌سازتر باشد. این، توجیهی الهی برای اهمیتی است که به نقش مداحی در جنگ نرم داده می‌شود.

از شعار «فاطمیه» تا برنامه «فاطمی‌سازی»

بسیاری از مجالس، عنوان «فاطمیه» را یدک می‌کشند. اما رهبر معظم انقلاب پرسش اساسی را مطرح می‌کنند: «مگر نمی‌خواهیم فاطمی زندگی کنیم؟» این یعنی مجلس فاطمیه، نباید به «مراسمی برای مرثیه‌خوانیِ صرف» تبدیل شود. بلکه باید «کارگاهی برای فاطمی‌شدن» باشد. هر نوحه، هر سخنرانی، باید پاسخی به این سوال باشد: «این کلام، چگونه مرا یک گام به زندگی فاطمی نزدیک‌تر می‌کند؟»

زینب‌پروری؛ عالی‌ترین ثمره هیأت فاطمی

در بیان رهبری، یکی از جلوه‌های «وظایف زنانگی» حضرت زهرا (سلام‌الله‌علیها)، «زینب‌پروری» است. این، کلیدی است برای مأموریت هیأت. هدف غایی یک هیأت فاطمی، تنها «اشک ریختن» نیست؛ بلکه «زینب‌پروری» است. یعنی پرورش انسان‌هایی آگاه، شجاع، خطیب و ایستاده که بتوانند در غیاب امام زمان (عج)، وارث رسالت تبیین و جهاد حضرت زهرا (سلام‌الله‌علیها) باشند.

جمع‌بندی:

الگوی فاطمی، تنها زیارت‌نامه نیست؛ آیین‌نامه است. این آیین‌نامه، معیاری است برای سنجشِ اینکه آیا هیأت و مداح ما: فقط اشک تولید می‌کند یا ایستادگی؟ فقط شعائر را تکرار می‌کند یا معارف را تبیین می‌کند؟ فقط جمعیت جذب می‌کند یا زینب پرورش می‌دهد؟

هر نوحه و هر هیأتی که نتواند خود را در این آیینه ببیند و بر اساس آن اصلاح کند، در بهترین حالت «خنثی» و یا «مُسکّن موقت» برای درد‌های امت است و در بدترین حالت یک هیئت سکولار که دین را از سیاست و اجتماع جدا می‌داند.

در یادداشت پایانی، همه این اجزا را در یک نقشه واحد کنار هم می‌چینیم و به این پرسش پاسخ می‌دهیم که این سند راهبردی، چه آینده‌ای را برای مداحی انقلاب ترسیم می‌کند و وظیفه امروز ما چیست؟ «فاطمه (سلام‌الله‌علیها) اسوه است. آیا تو، تبیین‌کننده‌ی این اسوه‌ای؟ یا فقط گریه‌کننده بر فراقش؟»

بر اساس بیانات امام خامنه‌ای در دیدار با مداحان (۲۰ آذر ۱۴۰۴)

انتهای پیام/