شمه‌ای از دریای فضائل امام علی (ع) در قرآن کریم

قرآن کریم به سان گنجینه‌ای ناتمام است که برترین آیات آن در شان میرلمومنین (ع) نازل شده است. ما برای شناخت عظمت امام علی (ع) ناگزیر به رجوع به قرآن هستیم و برای درک قرآن باید به سوی امام علی (ع) برویم.

کد خبر: ۸۰۳۶۷۳

تاریخ: ۱۲ دی ۱۴۰۴ - ۰۳:۵۷

به گزارش خبرنگار فرهنگ دفاع‌پرس، در آیات متعددی از قرآن کریم و احادیث معصومین، فضائل و مناقب بسیاری برای امیرالمؤمنین امام على (ع) ذکر شده است. مطابق روایتى از پیامبر اسلام (ص): «على (ع) چنان منزلت و مرتبتى دارد که جز خدا و رسول او کسى را یاراى شناختن او نیست».  مفسران و مورخان شیعه و سنى معتقد هستند که بیش از سیصد آیه در قرآن کریم درباره امام على (ع) نازل شده است که در ادامه به برخی از آنها اشاره می‌شود.

آیه تبلیغ (سوره مائده/۶۷):
این آیه در بازگشت از حجة الوداع (آخرین حج پیامبر) بر ایشان نازل شد و متضمن ابلاغ ولایت و امامت علی بن ابی‌طالب (ع) است. بر اساس این آیه، پیامبر (ص) موظف شده است پیام بسیار مهمی را به مردم ابلاغ کند. به تصریح آیه، اهمیت پیام چنان است که اگر پیامبر (ع) آن را ابلاغ نکند، رسالت پیامبری خود را به انجام نرسانده است. به همین جهت، پیامبر (ص) پس از نزول این آیه، در غدیر خم، حضرت علی (ع) را به عنوان جانشین خود معرفی کردند.

آیه ولایت (سوره مائده/۵۵):
در این آیه آمده است: «ولیّ شما فقط خدا، پیامبر و مؤمنانی هستند که نماز را به پا داشته، در رکوع زکات می‌دهند.» بر اساس روایات فراوانی در منابع شیعه و اهل سنت، این آیه در شأن امام علی (ع) نازل شده است. بر پایه این روایات فقیری وارد مسجد پیامبر (ص) شد و تقاضای کمک کرد؛ ولی کسی چیزی به او نداد. او دست خود را به آسمان بلند کرد و گفت: خدایا! شاهد باش که من در مسجد رسول تو تقاضای کمک کردم؛ ولی کسی به من چیزی نداد. در همین حال، علی (ع) که در حال رکوع بود، با انگشت کوچک دست راست خود اشاره کرد. فقیر نزدیک آمد و انگشتر را از دست حضرت بیرون آورد و این آیه نازل شد.

آیه اولى الأمر (سوره نساء/۵۹):
این آیه مومنان را به اطاعت از خدا و رسول خدا و اولواالامر فرمان می‌دهد. در روایتی از جابر بن عبدالله انصاری، که به حدیث جابر معروف است آمده است که او از پیامبر درباره واژه اولی الامر سؤال کرد. پیامبر (ص) در پاسخ فرمود: «آنان جانشینان من و امامان مسلمانان بعد از من هستند که اولِ ایشان علی بن ابی‌طالب است و بعد از او به ترتیب حسن و حسین و فرزندان حسین (ع) هستند.»

آیه مباهله (سوره آل عمران/۶۱):
مباهله در اصطلاح به معناى نفرین کردن دو نفر یا دو گروه علیه یکدیگر است. بر اساس این آیه، وقتى مسیحیان نجران از روى لجاجت و عناد، سخن پیامبر اسلام (ص) را درباره یگانگى آفریدگار و شخصیت حضرت عیسی (ع) نپذیرفتند، خداوند به پیامبر (ص) دستور داد که آنان را براى نفرین بر ضد یکدیگر بخواند و هر دو گروه در برابر هم بایستند و از خدا بخواهند که هر کس در این موضوع دروغ‌گو است، خداوند بر او غضب کند. بر اساس روایات پرشمارى از شیعه و سنى، رسول خدا (ص) در صبح روز مقرر آمد؛ در حالى که امام حسین (ع) را در آغوش داشت و دست امام حسن (ع) را گرفته بود و حضرت فاطمه (س) و امام على (ع) در پشت سر ایشان حرکت مى‌کردند.

حضرت به آنها گفت: وقتى من دعا کردم، شما آمین بگویید. وقتى بزرگ مسیحیان چنین دید، خطاب به همراهانش گفت: اى گروه نصارا! همانا صورت‌هایى را مى‌بینم که اگر از خدا بخواهند کوه را از جاى بَرکَند، مى‌کَنَد. مباهله نکنید که نابود مى‌شوید؛ آنگاه آنان تسلیم پیامبر شدند و به پرداخت جزیه گردن نهادند.

آیه تطهیر (سوره احزاب/۳۳):
منظور از آیه تطهیر بخش دوم آیه ۳۳ سوره احزاب است: «.. انَّمَا یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنکُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَ یُطَهِّرَکُمْ تَطْهِیرًا». این آیه بیان می‌کند که اراده خداوند بر این امر تعلق گرفته است که اهل بیت پیامبر (ص) از هر رجس و پلیدی پاک باشند. تعبیر «یُطهِّرکُم» در پى «لِیُذهِبَ عَنکُم الرِّجسَ» تأکیدى بر طهارت و پاکیزگى به دنبال دور شدن پلیدى‌ها است و «تَطهِیرًا» که مفعول مطلق است نیز تأکیدى دیگر براى طهارت به شمار مى‌رود.

«الرِجسَ» که با الف و لام جنس است، هر گونه پلیدى فکرى و عملى اعم از شرک، کفر، نفاق و جهل و گناه را دربرمى‌گیرد. مطابق با روایاتی که در منابع شیعه و برخی از منابع اهل سنت آمده است، منظوراز اهل البیت (ع)، خمسه طیبه یعنی پیامبر (ص)، على (ع)، فاطمه (س)، حسن و حسین (ع) هستند.

آیه مودّت (سوره شورى/۲۳):
آیه مودت بخشی از آیه ۲۳ سوره شوری است: «قُل لَّا أَسْأَلُکُمْ عَلَیهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبَی». سعید بن جبیر از ابن عباس نقل کند وقتى که آیه ۲۳ نازل شد. گفتند: یا رسول‌الله (ص) اقربا و خویشاوندان شما چه کسانى هستند که مودت و دوستى آنها بر ما واجب گردیده است. فرمود: على (ع) و فاطمه (س) و حسن و حسین (ع)

آیه لیلة المَبیت (سوره بقره/ ۲۰۷):
در شبی که به «لیلة المبیت» معروف شد، علی (ع) فداکارانه در بستر پیامبر اکرم (ع) خوابید و پیامبر (ص) در غفلت مشرکان به مدینه هجرت نمود. پس آیه ۲۰۷ سوره بقره به مناسبت این واقعه در شأن علی (ع) نازل شد.

منبع دانشنامه اسلام

انتهای پیام/ 161