یادداشت/

سواد رسانه‌ای از منظر امام جواد (ع)

امام جواد (ع) سواد رسانه‌ای را از حیطه مهارت‌های فنی به سطح یک فضیلت ایمانی و عبادی ارتقاء می‌دهد. کسی که در مواجهه با اخبار و تحلیل‌ها، منبع‌سنجی می‌کند، تحریف‌یابی می‌نماید و با تعقل پیش می‌رود، در حقیقت دارای امر خداست و از شرک به دور می‌ماند.

کد خبر: ۸۰۳۶۷۴

تاریخ: ۱۰ دی ۱۴۰۴ - ۱۲:۳۰

گروه استان‌های دفاع‌پرس از خراسان رضوی- حجت‌الاسلام‌والمسلمین «موسی سلیمانی» جانشین نمایندگی ولی‌فقیه در سپاه امام رضا علیه‌السلام؛ در عصری که رسانه‌ها و فضای مجازی، اصلی‌ترین مجرای انتقال اطلاعات و شکل‌دهی به افکار عمومی هستند، سواد رسانه‌ای به یک ضرورت حیاتی برای هر فرد و جامعه تبدیل شده است. سخن ژرف امام جواد (ع) در این زمینه، نه تنها یک توصیه اخلاقی، بلکه یک اصل اعتقادی ریشه‌دار را پیش روی ما می‌گذارد.

امام محمد تقی (ع) در کلامی نورانی فرمودند: «مَنْ أَصْغی إِلی ناطِق فَقَدْ عَبَدَهُ؛ فَإِنْ کانَ النّاطِقُ عَنِ اللّهِ فَقَدْ عَبَدَ اللّهَ، وَ إِنْ کانَ النّاطِقُ ینْطِقُ عَنْ لِسانِ إِبْلیسَ فَقَدْ عَبَدَ إِبْلیسَ». (هر کس به سخن گوینده‌ای گوش فرا دهد، پس قطعاً او را پرستش کرده است. اگر گوینده از جانب خدا سخن بگوید، خدا را پرستش کرده، و اگر از زبان ابلیس سخن بگوید، پس ابلیس را پرستش کرده است.)

این روایت، پیوندی ناگسستنی میان «عمل شنیدن و باورکردن» و «عبادت» ایجاد می‌کند. در نگاه امام جواد (ع)، پذیرش کورکورانه هر پیام و خبری، تنها یک اشتباه رسانه‌ای نیست، بلکه ممکن است به سطح شرک خفی ارتقاء یابد؛ زیرا انسان، گوینده را – ناخواسته – در جایگاه معبود خود قرار داده و بدون تفکر و تدبر، تسلیم او شده است.

نکات کلیدی این آموزه برای جهان امروز:

۱. مسئولیت دو سویه:

مسئولیت تنها بر دوش رسانه‌ها (برای صداقت و راستگویی) نیست، بلکه تکلیف سنگینی بر دوش مخاطب قرار دارد. مخاطب باید با آگاهی، بصیرت و تفکر انتقادی به سراغ محتوا برود. پذیرش منفعلانه، گناهی نابخشودنی در نظام فکری اسلام است.

۲. سواد رسانه‌ای = تقوا و خداشناسی:

۳. خطری به نام عبادت ناخواسته:

هر بار که ما خبری را – بدون بررسی – باور می‌کنیم، تحلیل رسانه‌ای را – بدون ارزیابی – می‌پذیریم، یا تصویری را – بدون کنکاش – واقعی می‌پنداریم، در حال اعطای اعتماد و اطاعت مطلق به یک منبع انسانی یا نهاد رسانه‌ای هستیم. این، دقیقاً همان «عبادت گوینده» است که امام (ع) هشدار داده‌اند. در دنیای امروز، این «ناطق» ممکن است یک شبکه خبری، یک صفحه اینترنتی یا یک ایدئولوژی مسلط باشد. (برداشتی از سخنرانی آیت‌الله جوادی آملی)

انتهای پیام/