امید انقلاب اسلامی/ ۹

انتشار مقاله توهین‌آمیز شاه واکنشی در مقابل شهادت مصطفی خمینی

پس از شهادت آقا مصطفی و پیامد‌های آن، شاه که خود را شکست خورده می‌دید، تصمیم گرفت طرح شوم دیگری را به اجرا بگذارد. شاه دستور داد تا مقاله توهین‌آمیزی نسبت به امام خمینی (ره) در روزنامه اطلاعات (۱۷ دی ۱۳۵۶) منتشر کنند.

کد خبر: ۸۰۸۵۹۴

تاریخ: ۲۰ بهمن ۱۴۰۴ - ۰۳:۵۶

به گزارش گروه فرهنگ دفاع‌پرس؛ شهید آیت‌الله حاج آقا مصطفی خمینی از شخصیت‎های برجسته و کم‌نظیر جهان اسلام بود که در عرصه علم و عمل و جهاد و اجتهاد به قله‌های بلند کمال دست یافت. وی در فقه، اصول، تفسیر، رجال، فلسفه، عرفان و... از جامعیت ویژه‌ای برخوردار بود. افزون بر جامعیت در دانش، از لحاظ اجتماعی و سیاسی فردی ممتاز بود. او عالمی سیاست مدار، دیده‌بانی تیزنگر و دشمن شناسی چیره‌دست بود. رهبر معظم انقلاب اسلامی در خصوص شهید مصطفی خمینی می‌فرمایند: «صبر و بردباری حضرت امام خمینی (ره) در فراق حاج آقا مصطفی خمینی، چهره آن حضرت را در مقابل دیدگان ملت ایران مانند خورشید فروزان کرد. بنابراین، تجلیل از مقام و منزلت حاج آقا مصطفی خمینی، در واقع، احترام به امام راحل و تجلیل از ارزش‌های اسلامی و انقلابی محسوب می‌شود. نوشتار حاضر که قسمت نهم آن را در ادامه می‌خوانید تلاشی است برای آشنایی با از زندگی این عالم شهید.

خون شهید مصطفی خمینی پشتوانه مبارزه و جهاد

پس از شهادت آقا مصطفی در تبعیدگاه عراق، حوزه علمیه نجف و دیگر شهر‌های عراق تعطیل شد. مراسم یادبود و بزرگداشت آن فقیه فرزانه در بیش‌تر مساجد و مدارس نجف، کربلا، سامراء، کاظمین و دیگر شهر‌های شیعه نشین عراق برگزار شد. خبر شهادت آقا مصطفی فراتر از مرز‌های ایران و عراق نیز بازتاب گسترده‌ای داشت. اعلامیه‌ها و مجالس سوگواری و یادبود او، فضای شهر‌های دیگر کشور‌های مسلمان‌نشین را نیز حال و هوایی دیگری بخشید. برخی از کشور‌هایی که در آن، مجالس بزرگداشت به مناسبت شهادت فرزند امام خمینی برپا شد، عبارت بودند از: عربستان، بحرین، کویت، قطر، امارات متحده عربی، پاکستان، افغانستان، کانادا، هند، سوئد، انگلیس و بعضی کشور‌های اروپا و آمریکا. البته این مجالس در برخی از شهر‌ها مانند لندن، تظاهرات گسترده‌ای را نیز به دنبال داشت.

در پی انتشار خبر شهادت آقا مصطفی در فراسوی ایران، سیل تلگراف، تلفن و نامه‌های تسلیت و گسیل نمایندگان از طرف شخصیت‎های علمی و سیاسی به حضور امام خمینی (ره) سرازیر شد؛ به گونه‌ای که در مدت کوتاهی، از سرزمین‌های اسلامی و غیر اسلامی تلگراف‌ها و نامه‌های بی‌شماری به دست امام رسید.  بزرگداشت آقا مصطفی در شهر‌های ایران آن‌قدر با شکوه بود که رژیم شاه نتوانست آن همه ابراز احساسات و علاقه را تحمل کند. به موازات عمل هوشمندانه و سنجیده نیرو‌های انقلابی در برگزاری آن مجالس سوگواری، رژیم با خشمی جنون‌آمیز، نسنجیده و نابخردانه عمل کرد.

اعلام ممنوعیت برپایی هرگونه مجالس سوگواری به مناسبت شهادت آقا مصطفی، از سوی رژیم شاه، جلوگیری از رسیدن تلگراف‌ها و نامه‌های مردم ایران به نجف، دستگیری و تبعید علمای مخالف رژیم و برخورد با آنان که نام امام خمینی (ره) را به زبان می‌آوردند، همه و همه تیشه‌ای بود که رژیم بر ریشه خود می‌زد و بیانگر وحشت ساواک از خواسته‌ها و بیداری مردم و نشانه آخرین نفس‌های رژیم سست پهلوی بود. نمونه‌هایی از واکنش رژیم در برابر احساسات مردم به مناسبت شهادت آقا مصطفی در شهر خون و قیام قم عبارت بودند از: رژیم شاه در شب اول شهادت آقا مصطفی کوشید از انتشار خبر شهادت و واکنش مردم جلوگیری کند، ولی این اقدام رژیم، خشم و تظاهرات مردم شهر مقدس قم را به دنبال داشت و بر خلاف خواسته رژیم، شعار «درود بر خمینی» در فضای شهر علم و اجتهاد، قم طنین افکند.

ساواک در روز چهارشنبه، چهارم آبان با سرسختی و توسل به زور، از برگزاری مجالس عزاداری جلوگیری کرد و برقراری هرگونه مجلس در مسجد اعظم و مسجد امام حسن عسکری (ع) را ممنوع ساخت، ولی طلاب مدرسه امام صادق (ع)، مجلس باشکوهی در این مدرسه ترتیب دادند و ساواک نتوانست کاری از پیش ببرد. شب هفت شهادت که قرار بود از سوی کاسبان مجلس بزرگی بر پا شود، شهربانی از برگزاری آن مجلس جلوگیری کرد. از آن پس، ساواک برقراری هرگونه مجلس در محله‌های شهر مقدس قم را ممنوع اعلام داشت. البته گفتنی است برپایی مجالس سوگواری تا چهلم شهادت به صورت‌های گوناگون در این سرزمین دشمن ستیز ادامه یافت.

در همان روز‌های اول انتشار خبر شهادت آقا مصطفی، در برابر مدرسه خان پلاکارد بزرگی نصب شده بود و بر روی آن با رنگ سرخ، شهادت آن فقیه به جامعه روحانیت تسلیت گفته شده بود. ساواک که نسبت به کلمه «شهادت» حساسیت ویژه‌ای داشت، چندین بار به بیت امام خمینی (ره) تذکر داد و اصرار کرد که این پلاکارد باید برداشته شود، ولی کسی به خود اجازه چنین کاری را نمی‌داد. ساواک نیز از دست زدن به این عمل در برابر دیدگان مردم قم وحشت داشت. سرانجام افراد رژیم در نیمه شب، روی کلمه «شهادت» را با پارچه سفیدی پوشاندند، به دین خیال که می‌توانند جنایت خود را با این حیله و نیرنگ‌ها پنهان نگه دارند.

پس از شهادت آقا مصطفی و پی‌آمد‌های آن، شاه که خود را شکست خورده می‌دید، تصمیم گرفت طرح شوم دیگری را به اجرا بگذارد. شاه دستور داد تا مقاله توهین‌آمیزی نسبت به امام خمینی (ره) در روزنامه اطلاعات (۱۷ دی ۱۳۵۶) منتشر کنند. این اقدام شاه در هتک احترام امام خمینی (ره)، تلاش برای خارج شدن از گردبادی بود که طوفان خشم انقلابی مردم علیه رژیم شاه، در پی شهادت آقا مصطفی به راه انداخته بود. البته این بار نیز این نقشه پلید شاه به زیان او و به سود نهضت اسلامی امام خمینی (ره) تمام شد، زیرا قیام ۱۹ دی ۱۳۵۶ مردم قم را پدید آورد که گستره آن سراسر ایران را فراگرفت و اندک‌اندک، رژیم ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی را سست کرد و حکومت اسلامی ایران را به ارمغان آورد.

شهادت آقا مصطفی در رسانه‌ها و مطبوعات داخلی و خارجی بازتاب‌های گسترده‌ای داشت و هر کدام به گونه‌ای این خبر را منتشر کردند. رسانه‌ها و مطبوعات داخلی ایران به دلیل وابستگی به رژیم شاه، سعی در پنهان کردن واقعیت داشتند و گاهی دلیل از دنیا رفتن آقا مصطفی را سکته قلبی عنوان می‌کردند؛ ولی با اعلامیه‌های جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و روحانیان، واقعیت از چشمان ایرانیان پنهان نماند و همگان به ژرفای فاجعه پی بردند. همچنین مسلمانان، علاقه‌مندان به انقلاب و دوستان آقا مصطفی در سراسر جهان اعلامیه‌ها و بیانیه‌هایی به مناسبت شهادت آقا مصطفی انتشار دادند که از جمله آنها می‌توان به بیانیه‌ها و اعلامیه‌های اتحادیه انجمن‌های اسلامی دانشجویان در اروپا، مسلمانان سوئد، انگلستان و دیگر کشور‌های اسلامی و غیر اسلامی اشاره کرد.

روزنامه المجاهد چاپ الجزایر در ۸ دسامبر سال ۱۹۷۷ نوشت: «مصطفی خمینی، فرزند روح‎اللّه خمینی، مقام مذهبی مسلمانان شیعه در ایران، به دست ساواک به قتل رسیده است.»

خبرگزاری فرانسه در تاریخ ۲۴ اکتبر ۱۹۷۷ چنین گزارش داد: «این خبر موجب تأثر شدید ایرانیان شده و مردم این فرضیه را که ممکن است رژیم ایران مسئول مرگ مصطفی خمینی باشد، بعید نمی‌دانند.»

همین خبرگزاری در گزارش دیگری به نقل از خبرگزاری «فلسطین وفا» در تاریخ ۶ دسامبر ۱۹۷۷ گزارش داد: «سید مصطفی خمینی، پسر امام روح‌اللّه خمینی، مقام مذهبی مسلمانان شیعه ایران، چهل روز پیش در نتیجه بدرفتاری‌های ساواک جان خود را از دست داده است.»

روزنامه ارشاد چاپ پاکستان نیز در مقاله‌ای که در ۲۹ اکتبر ۱۹۷۷ منتشر شد، به مرموز بودن شهادت آقا مصطفی اشاره کرد.»

روزنامه «السفیر» چاپ لبنان نیز در گزارشی، به انتشار بیانیه رهبران مذهبی ایران که در آن، ساواک را مسئول شهادت حاج آقا مصطفی دانسته بودند، اقدام کرد.
در آستانه چهلمین روز شهادت آقا مصطفی خمینی، روحانیان مبارز حوزه علمیه قم با انتشار اعلامیه‌ای طولانی، از مردم، عالمان و مبارزان خواستند از این فرصت تاریخی کمال استفاده را ببرند. در این اعلامیه، افزون بر تجلیل از مقام والای آقا مصطفی، به  افشاگری در مورد جنایات شاه و رژیم او و مشکلات سیاسی ایران پرداخته شده بود.»

عالمان حوزه علمیه قم و یاران امام خمینی (ره) و دوستان آن شهید بزگوار در جلسه‌های گوناگون، به برنامه‌ریزی برای برگزاری مجلسی بسیار باشکوه همت گماشتند. در این جلسه‌ها تصمیم بر آن شد که عالمان و افراد سرشناس در شهر‌ها و مناطق مختلف کشور، از همه مردم بخواهند که در مجلس چهلم آن شهید شرکت کنند و در مجلسی که در شهر مقدس قم بر پا می‌شود، کسانی که تازه از زندان آزاد شده و گروه‌های ضد اسلامی از آنان «چهره‌های بریده از مبارزه» به تصویر کشیده‌اند، با سخنرانی خود، ملت را به مبارزه جدی با رژیم تا دست‌یابی به پیروزی دعوت کنند. قطعنامه‌ای نیز آماده شد و در آن خواسته‌های اصولی و محوری قشر‌های مختلف شرکت کننده اعلام شد.

در روز جمعه ۱۱ آذر ۱۳۵۶، به مناسبت چهلم شهادت فرزند امام خمینی (ره)، در مسجد اعظم شهر خون و قیام، قم مجلس با شکوهی برگزار شد. آن روز، شبستان‌ها و صحن مسجد اعظم لبریز از انسان‌هایی شد که حضورشان گویای اراده‌ای مصمم برای براندازی رژیم شاه بود. این مجلس بزرگ با محتوای ارزشمندش، زلزله‌ای به وجود آورد که تاج و تخت سلطنت را لرزاند.

رژیم که در رویارویی با این مجلس بزرگ، هراسان، دست پاچه و غافل‌گیر شده بود، پنج تن از روحانیانی را که در چهلم آقا مصطفی سخنرانی کرده بودند، تبعید کرد. یکی از طلاب حوزه علمیه قم، مجلس چهلم شهادت آقا مصطفی در مسجد اعظم شهر قم را به نجف گزارش داده بود که بخش‌هایی از این گزارش چنین است: «روز جمعه ۲۰ ذیحجه ۹۷ برابر با ۱۱ آذر ماه ۵۶، برای بزرگداشت و تجلیل از مقام این فقیه، حوزه علمیه در مسجد اعظم، مجلس سوگواری با شکوهی ترتیب داد. عموم طبقات مردم شرافتمند ایران از اکثر شهرستان‌ها شرکت کردند و در این رابطه، جمعیت بی‌سابقه‌ای در شهرستان مذهبی قم گرد آمد و از روز چهارشنبه، روز عید غدیر، شهر قم شاهد ازدحام جمعیتی کم نظیر بود.

مجلس قبل از ظهر ساعت ۸ تا ۳۰/۱۲ برقرار بود. پس از پایان مجلس مردم به تظاهرات پرشوری پرداختند. رژیم خود باخته و خون‌آشام به جای آن که به این احساسات گرم پاسخ مثبت بدهد، طبق خوی درندگی و وحشیانه‌ای که دارد، به وسیله پلیس و کمک ارتش و کماندو‌ها به جان مردم افتادند و با تمام نیرو برای متفرق کردن مردم کوشیدند، لیکن انبوه جمعیت آن‌قدر زیاد بود که صحن مطهر و خیابان‌ها از جمعیت موج می‌زد و کوشش پلیس برای متفرق کردن آنان بی‌نتیجه ماند. بعد از ظهر، ساعت ۳۰/۲ تا ۵ نیز از طرف بازماندگان آن شهید، مجلس بزرگداشتی در مسجد اعظم برگزار شد.

پس از نماز مغرب و عشا، جمعیت بار دیگر از مسجد اعظم به تظاهرات خیابانی پرداختند و با شعار‌های «درود بر خمینی»، شهر قم را به لرزه انداختند. این تظاهرات با خشم پلیس و عکس‌العمل شدید مزدوران رژیم سفاک پهلوی روبه‌رو شد و احساسات پرشور مردم را با چوب و چماق جواب گفتند وعده زیادی را مجروح و دستگیر نمودند.

منبع: «شهید مصطفی خمینی در نگاه تاریخ» جواد ملایی‌پور

انتهای پیام/ 161