مذاکره برای رفع تحریم، نه کاهش احتمال جنگ

ایران بار‌ها اعلام کرده که موضوعاتی مانند توان موشکی، سیاست‌های منطقه‌ای، یا نیرو‌های هم‌پیمان در هیچ سطحی قابل مذاکره نیست و این چارچوب در گفت‌و‌گو‌های عمان نیز رعایت خواهد شد.

کد خبر: ۸۱۰۵۸۳

تاریخ: ۱۷ بهمن ۱۴۰۴ - ۰۸:۰۰

به گزارش خبرنگار بین‌الملل دفاع‌پرس، مذاکرات ایران و آمریکا در حالی قرار است یک ساعت دیگر در مسقط آغاز شود که فضای سیاسی و رسانه‌ای منطقه تحت‌تأثیر مجموعه‌ای از تحولات امنیتی، تهدید‌های متقابل و کش‌وقوس‌های دیپلماتیک قرار دارد. تهران این دور از گفت‌و‌گو‌ها را نه از سر نگرانی نسبت به جنگ، بلکه با هدف مشخصِ رفع تحریم‌ها پیش می‌برد؛ هدفی که باعث شده دستورکار مذاکرات به‌طور کامل محدود به پرونده هسته‌ای باقی بماند.

در هفته‌های گذشته، تهران هم‌زمان با آمادگی برای مذاکره، لحن امنیتی خود را نیز تشدید کرده و هشدار داده که هرگونه اقدام نظامی علیه آن می‌تواند به جنگی منطقه‌ای منجر شود. امیر سرلشکر موسوی رئیس ستاد کل نیرو‌های مسلح، اخیراً از تغییر دکترین نظامی ایران به «استراتژی هجومی» خبر داد؛ تغییری که پیام روشنی برای بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای دارد و نشان می‌دهد تهران در برابر تهدیدات فزاینده، رویکرد بازدارندگی فعال را دنبال می‌کند.

مسیر رسیدن به مذاکرات عمان نیز خود پر از تنش و اختلاف بوده است. در ابتدا قرار بود گفت‌و‌گو‌ها با حضور کشور‌های منطقه از جمله پاکستان، قطر و عربستان در ترکیه برگزار شود، اما تهران با این شیوه و محل مذاکره مخالفت کرد و خواستار تغییر مکان شد. این اختلاف باعث لغو اولیه نشست شد و پس از چند دور رایزنی، نهایتاً عمان به‌عنوان میزبان پذیرفته شد؛ کشوری که سابقه طولانی در میانجی‌گری میان تهران و واشنگتن دارد و از نظر ایران فضای بی‌طرف‌تری فراهم می‌کند.

در داخل ایران نیز فضای امنیتی در هفته‌های اخیر تحت‌تأثیر رخداد‌های مهمی قرار داشته است. رهبر معظم انقلاب اسلامی اخیرا اعلام کردند که در ۱۸ دی‌ماه کودتای آمریکایی صهونی سرکوب شد؛ مساله‌ای که نشان‌دهنده هشیاری و حساسیت تهران نسبت به تهدیدات داخلی و خارجی در آستانه مذاکرات است. این روایت امنیتی در کنار تحولات منطقه‌ای، وزن سیاسی گفت‌و‌گو‌های عمان را افزایش داده است.

در سطح نظامی نیز تنش‌ها به اوج رسیده است. آمریکا در تیرماه امسال بخشی از تأسیسات هسته‌ای ایران را هدف حمله قرار داد؛ حمله‌ای که تهران آن را «تجاوز آشکار» خواند و با موشک‌باران مرکز فرماندهی ارتش آمریکا در قطر به آن پاسخ داد. حمایت آمریکا از عناصر تروریست و آشوبگر فضای مذاکرات را پیچیده‌تر کرده و باعث شده هر دو طرف با احتیاط و محاسبه بیشتری وارد گفت‌و‌گو شوند.

با وجود این تنش‌ها، تهران تأکید دارد که مذاکره تنها برای رفع تحریم‌ها و تضمین منافع اقتصادی انجام می‌شود و هیچ‌گونه عقب‌نشینی در حوزه‌های دفاعی و منطقه‌ای در دستور کار نیست. از سوی دیگر، واشنگتن تلاش می‌کند از این مذاکرات برای مهار برنامه هسته‌ای ایران بهره ببرد، اما اختلاف بر سر دامنه گفت‌و‌گو‌ها همچنان پابرجاست.

مذاکرات عمان در شرایطی آغاز می‌شود که منطقه در آستانه یک نقطه عطف قرار دارد: ایران با اعتمادبه‌نفس ناشی از قدرت بازدارندگی خود وارد گفت‌و‌گو شده و آمریکا با فشار‌های داخلی و خارجی به‌دنبال مدیریت بحران است. نتیجه این نشست می‌تواند مسیر ماه‌های آینده را تعیین کند؛ مسیری میان تنش‌زدایی کنترل‌شده یا جنگ منطقه‌ای.

انتهای پیام/ ۱۳۴