تحلیل راهپیمایی ۲۲ بهمن از منظر یک استاد دانشگاه

مدرس دانشگاه و فعال رسانه‌ای حضور گسترده مردم در چهل‌وهفتمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی را «اعلام موضعی آگاهانه در میانه فشار‌های خارجی و مطالبات داخلی» توصیف کرد و آن را نشانه تداوم پیوند ملت با اصل انقلاب و رهبری دانست.

کد خبر: ۸۱۲۴۴۳

تاریخ: ۲۵ بهمن ۱۴۰۴ - ۰۸:۴۴

«علیرضا شهرستانی» مدرس دانشگاه و فعال رسانه‌ای در گفت‌وگویی تحلیلی با خبرنگار دفاع‌پرس، با تأکید بر ابعاد اجتماعی و سیاسی راهپیمایی ۲۲ بهمن، حضور گسترده مردم در چهل‌وهفتمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی را «اعلام موضعی آگاهانه در میانه فشارهای خارجی و مطالبات داخلی» توصیف کرد و آن را نشانه تداوم پیوند ملت با اصل انقلاب و رهبری دانست.

راهپیمایی ۲۲ بهمن امسال را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ آیا صرفاً یک آیین سالانه بود یا معنایی فراتر داشت؟

به‌نظر من ۲۲ بهمن امسال را نمی‌توان صرفاً یک مراسم تکرارشونده تقویمی دانست. آنچه در خیابان‌های کشور مشاهده شد، بیش از یک حضور نمادین بود؛ نوعی اعلام موضع آگاهانه و جمعی از سوی مردمی که در شرایط فشارهای بیرونی و دشواری‌های اقتصادی، بار دیگر نسبت خود را با اصل انقلاب اسلامی و رهبری آن بازتعریف کردند. این حضور نشان داد که جامعه ایرانی میان «اصل انقلاب» و «کاستی‌های اجرایی» تمایز قائل است و در عین داشتن مطالبات و گلایه‌ها، در بزنگاه‌های تاریخی تصمیمی مبتنی بر تشخیص کلان اتخاذ می‌کند.

برخی معتقدند مشکلات معیشتی می‌تواند موجب فاصله گرفتن مردم از انقلاب شود. حضور امسال را در این چارچوب چگونه تحلیل می‌کنید؟

اتفاقاً یکی از مهم‌ترین پیام‌های ۲۲ بهمن امسال همین نکته بود. فشار اقتصادی، جنگ روانی و تهدید خارجی الزاماً به گسست پیوند ملت و انقلاب منجر نمی‌شود. مردمی که در راهپیمایی شرکت کردند، نشان دادند که با وجود مشکلات معیشتی، تحلیل شرایط منطقه‌ای و بین‌المللی را در نظر دارند و میان مطالبات اقتصادی و امنیت و استقلال ملی تفکیک قائل می‌شوند. این حضور را می‌توان «لبیک آگاهانه» به رهبر معظم انقلاب اسلامی، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای مدظله‌العالی دانست؛ لبیکی که برخاسته از شناخت میدان و فهم معادلات قدرت است، نه صرفاً هیجان لحظه‌ای.

از منظر همبستگی ملی، این راهپیمایی چه تصویری از ایران ارائه داد؟

تصویری از یک ایران یکپارچه. از غرب تا شرق و از شمال تا جنوب کشور، نوعی هم‌صدایی ملی شکل گرفت. این هم‌زمانی و هم‌جهتی پیام روشنی دارد: پیوند مردم با اصل انقلاب و رهبری، محدود به منطقه یا طبقه خاصی نیست. وقتی از کرمانشاه مرزی تا شهرهای شمالی و جنوبی کشور روایت واحدی در خیابان‌ها ثبت می‌شود، این نشان‌دهنده سرمایه اجتماعی گسترده‌ای است که همچنان در بطن جامعه وجود دارد و در مقاطع حساس خود را آشکار می‌کند.

در شرایطی که مقامات آمریکایی، از جمله دونالد ترامپ، بار دیگر از «تغییر رفتار ایران» سخن گفته‌اند، این حضور مردمی چه پیامی داشت؟

پیام آن بسیار روشن بود. در ادبیات سیاسی، یکی از مؤلفه‌های اصلی قدرت ملی، «پشتوانه مردمی» است. وقتی کشوری در برابر تهدید خارجی با بسیج اجتماعی پاسخ می‌دهد، عملاً محاسبات طرف مقابل را تغییر می‌دهد. رهبر معظم انقلاب اسلامی مدظله‌العالی بارها با اشاره به سرنوشت مستکبران تاریخ ـ از فرعون و نمرود تا نمونه‌های معاصر ـ بر این نکته تأکید کرده‌اند که غرور قدرت، مقدمه افول است. تجربه تاریخی نیز نشان می‌دهد که سیاست مبتنی بر تحقیر و تهدید، در برابر ملت‌های دارای هویت و انسجام، کارآمد نیست. بنابراین ۲۲ بهمن امسال را می‌توان پاسخی مدنی و صریح به همین رویکردهای متکبرانه دانست.

اگر بخواهید راهپیمایی امسال را در قالب چند پیام اصلی جمع‌بندی کنید، چه نکاتی را برجسته می‌کنید؟

من این حضور را حامل سه پیام می‌دانم: اول، پیام امید برای دوستان انقلاب. برخلاف برخی القائات رسانه‌ای، سرمایه اجتماعی نظام از میان نرفته و همچنان توان بازتولید خود را دارد. دوم، پیام بازدارندگی برای دشمنان. بازدارندگی جمهوری اسلامی پیش از آنکه صرفاً نظامی باشد، ریشه در پشتوانه مردمی دارد. این مؤلفه در معادلات قدرت بسیار تعیین‌کننده است. سوم، و شاید مهم‌تر از همه، پیام مسئولیت برای مدیران داخلی. مردمی که با وجود مشکلات معیشتی پای اصل انقلاب ایستاده‌اند، انتظار کارآمدی، صداقت و بهبود ملموس شرایط زندگی را دارند. صیانت از این سرمایه اجتماعی، مستلزم اصلاح رویه‌ها، پاسخ‌گویی و اقدام مؤثر است.

سخن پایانی شما درباره چهل‌وهفتمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی چیست؟

چهل‌وهفتمین سالگرد انقلاب نشان داد که قدرت واقعی ایران در صرفاً در مؤلفه‌های سخت‌افزاری خلاصه نمی‌شود؛ بلکه در پیوند ملت و رهبری نهفته است. تا زمانی که این پیوند با آگاهی، اتحاد و حضور مسئولانه مردم استمرار داشته باشد، ایران در برابر فشارها و تهدیدها از ظرفیت بالایی برای پایداری برخوردار خواهد بود.

انتهای پیام/