درس‌های رمضان/ ۲

احکام اسلام نشان از رأفت خداوند است

اگر مسافر یا مریضی روزه گرفت، روزه‌اش باطل و باید قضای آن را به جا آورد. امام صادق (ع) فرمودند: حتی اگر مادری نسبت به شیر کودک یا جنین نگرانی داشت، باید روزه خود را افطار کند و این نشانه رأفت خداوند است.

کد خبر: ۸۱۲۶۸۲

تاریخ: ۰۱ اسفند ۱۴۰۴ - ۰۳:۵۸

به گزارش خبرنگار دفاع‌پرس، ماه رمضان که پیامبر مکرم اسلام (ص) آن را سید همه ماه‌ها خوانده است، فرصتی است برای درک و شناخت خود که مقدمه‌ای است برای شناخت خدواند. اما قبل از آن باید فلسفه این ماه مبارک را دریافت. حجت‌الاسلام والمسلمین محسن قرائتی در چند سخنرانی و تفسیر‌های خود به تبیین ارزش‌های ماه رمضان پرداخته است. به مناسبت فرارسیدن ماه رمضان نکاتی از این شرح و تفسیر‌ها منتشر می‌شود که قسمت دوم آن را در ادامه می‌خوانید:

آثار و برکات روزه

تقوی، به معنای خویشتن‌داری از گناه است. بیشتر گناهان، از دو ریشه غضب و شهوت سرچشمه می‌گیرند و روزه، جلوی تندی‌های این دو غریزه را می‌گیرد و لذا سبب کاهش فساد و افزایش تقواست. تقوی و خداترسی، در ظاهر و باطن، مهم‌ترین  اثر روزه است.

روزه، یگانه عبادت مخفی است. نماز، حج، جهاد، زکات و خمس را مردم می‌بینند، اما روزه دیدنی نیست. روزه، اراده انسان را تقویت می‌کند. کسی که یک ماه نان وآب و همسر خود را کنار گذاشت، می‌تواند نسبت به مال و ناموس دیگران خود را کنترل کند. روزه، باعث تقویت عاطفه است. کسی که یک ماه مزه گرسنگی را چشید، درد آشنا می‌شود ورنج گرسنگان را احساس و درک می‌کند. رسول خدا صلی الله (ص) فرمودند: روزه، نصف صبر است.

روزه مردمان عادی، همان خودداری از نان و آب و همسر است، اما در روزه خواص علاوه بر اجتناب از مفطرات، اجتناب از گناهان نیز لازم است، و روزه خاص‌الخاص علاوه بر اجتناب از مفطرات و پرهیز از گناهان، خالی بودن دل از غیر خداست. روزه، انسان را شبیه فرشتگان می‌کند، فرشتگانی که از خوردن و آشامیدن و شهوت دورند. رسول خدا (ص) فرمودند: هرکس ماه رمضان را برای خدا روزه بدارد، تمام گناهانش بخشیده می‌شود. چنانکه در حدیث قدسی نیز آمده است که خداوند می‌فرماید: «الصوم لی و اَنَا اَجزی به» روزه برای من است و من آن را پاداش می‌دهم.

اهمیت روزه به قدری است که در روایات پاداش بسیاری از عبادات را همچون پاداش روزه دانسته‌اند. هرچند که روزه بر امت‌های پیشین نیز واجب بوده، ولی روزه ماه رمضان، مخصوص انبیا بوده است و در امت اسلامی، روزه رمضان بر همه واجب شده است. از رسول خدا (ص) نقل شده است که فرمود: برای هر چیز زکاتی است و زکات بدنها، روزه است اسلام برای هر فرد در هر شرایطی، قانون مناسب دارد. حکم مسافران، بیماران و سالمندان بیان شده است. اگر انسان در شرایطی نمی‌تواند روزه بگیرد، باید در ایام دیگری قضا کند تا از منافع روزه برخوردار شود. تسلیم فرمان خدا بودن، ارزش است. اگر دستور روزه گرفتن داد، باید روزه گرفت و اگر حکم به افطار کرد، باید روزه را شکست.

در تفسیر مجمع البیان آمده است: گروهی از اصحاب پیامبر حتی در حال سفر روزه گرفته و مایل نبودند که روزه خود را بشکنند. رسول اکرم (ص) آنان را گناهکار خواندند. امام صادق (ع) فرمود: اگر کسی در سفر روزه بگیرد، من بر جنازه او نماز نمی‌گزارم. به هر حال اگر مسافر یا مریضی روزه گرفت، روزه‌اش باطل و باید قضای آن را به جا آورد.  امام صادق (ع) فرمودند: حتی اگر مادری نسبت به شیر کودک یا جنین نگرانی داشت، باید روزه خود را افطار کند و این نشانه رأفت خداوند است.

رسول خدا (ص) فرمود: هرکس با درآمد حلال، روزهداری را به غذا یا آبی افطاری دهد، فرشتگان هر ساعتی و جبرئیل در شب قدر بر او درود میفرستند.   افطاری یک عبادت است، به شرط آنکه خالصانه و به قصد قربت باشد. افطاری اطعام مؤمنان است که به فرموده امام صادق (ع) همچون نمازشب، مایه نجات و سعادت آفرین است.

افطاری، به نوعی اکرام و ادخال سرور مؤمنان است. افطاری، سبب تالیف قلوب، صله‌رحم عامل کینهزدایی و نفاق است. سبب آمرزش خود وخانواده و احسان و نیکی به والدین است. وسیله دعوت و ارشاد و هدایت است. نباید هدف از دعوت و افطاری مباهات و فخرفروشی باشد. نباید تنها اغنیا و صاحبان و جاه و مقام را دعوت کند. نباید سفره معصیت و گناه و تحقیر و غیبت و براندازی باشد. نباید بیاحترامی و بیادبی و برخورد تحقیرآمیز با مهمانان باشد. نباید با تکلف و تجمل و چشم و همچشمی و حسادت باشد. نباید همراه زورگویی و اذیت همسر و خانواده و دیگران باشد. در روایتی آمده است که پاداش کسی که روزهداری را افطاری میدهد، همچون پاداش روزهدار است.

منبع: رمضان با قرآن: سی روز، سی درس بر اساس تفسیر نور حجت‌الاسلام والمسلمین محسن قرائتی گردآوری و تدوین علی محمد متوسلی

انتهای پیام/ 161