درس‌های رمضان/ ۵

معنای دعا، ترک کسب و کار نیست

معنای دعا، ترک کسب وکار نیست، بلکه توکل به خداوند همراه با تلاش است. لذا در حدیث می خوانیم: دعای بیکار مستجاب نمی‌شود.

کد خبر: ۸۱۲۷۰۵

تاریخ: ۰۴ اسفند ۱۴۰۴ - ۰۳:۵۶

به گزارش خبرنگار دفاع‌پرس، ماه رمضان که پیامبر مکرم اسلام (ص) آن را سید همه ماه‌ها خوانده است، فرصتی است برای درک و شناخت خود که مقدمه‌ای است برای شناخت خدواند. اما قبل از آن باید فلسفه این ماه مبارک را دریافت. حجت‌الاسلام والمسلمین محسن قرائتی در چند سخنرانی و تفسیر‌های خود به تبیین ارزش‌های ماه رمضان پرداخته است. به مناسبت فرارسیدن ماه رمضان نکاتی از این شرح و تفسیر‌ها منتشر می‌شود که قسمت پنجم آن را در ادامه می‌خوانید:

اهمیت دعا در قرآن

با آنکه خدا همه چیز را می‌داند، اما دعا کردن وظیفه ماست. دعا در هرجا ودر هر وقت که باشد، مفید است. چون خداوند می‌فرماید: من نزدیک هستم. «فانی قریب» اگر گاهی قهر او دامن ما را می‌گیرد، به خاطر دوری ما از خداوند است که در اثر گناهان می‌باشد. دعاکننده، آنچنان مورد محبت پروردگار قرار دارد که در این آیه، هفت مرتبه خداوند تعبیر خودم را برای لطف به او بکار برده است: اگر بندگان خودم درباره خودم پرسیدند، به آنان بگو: من خودم به آنان نزدیک هستم و هرگاه خودم را بخوانند، خودم دعا‌های آنان را مستجاب می‌کنم، پس به خودم ایمان بیاورند ودعوت خودم را اجابت کنند. این ارتباط محبت آمیز در صورتی است که انسان بخواهد با خداوند مناجات کند.

اگر دعا مستجاب نشد، یا به جهت آن است که ما از خداوند خیر نخواسته‌ایم، و در واقع برای ما شر بوده و یا اگر واقعاً خیر بوده، خالصانه و صادقانه از خداوند درخواست نکرده‌ایم و همراه با استمداد از غیر بوده است؛ و یا این که استجابت درخواست ما، به مصلحت ما نباشد که به فرموده روایات، در این صورت به جای آن بلایی از ما دور می‌شود ویا برای آینده ما یا نسل ما ذخیره می‌شود ویا در آخرت جبران می‌شود. در اصول کافی می‌خوانیم: کسی که غذای حرام بخورد، یا امر به معروف ونهی از منکر نکند ویا از سر غفلت وبی اعتنایی دعا کند، دعایش مستجاب نمی‌شود. معنای دعا، ترک کسب وکار نیست، بلکه توکل به خداوند همراه با تلاش است؛ لذا در حدیث می‌خوانیم: دعای بیکار مستجاب نمی‌شود. شاید قرار گرفتن آیه دعا در میان آیات روزه به خاطر تناسب بیشتری است که ماه خدا با دعا دارد.

همانگونه که انسان در سفر، حکم نماز و روزه‌اش غیر از انسان در وطن است، انسان دعاکننده با انسان غافل از خدا متفاوت هستند و سنت خداوند لطف به اولی است، نه دومی. آری، دعا و گفت‌و‌گو با خداوند، ظرفیت انسان را برای دریافت الطاف الهی بیشتر می‌کند. همانگونه که توسل و زیارت اولیای خدا، شرایط انسان را عوض می‌کند. چنانکه اگر کودکی همراه پدر به مهمانی برود، دریافت محبتش بیش از آن خواهد بود که تنها برود؛ بنابراین دعا، زیارت و توسل، سبب تغییر شرایط است، نه برهم زدن سنت‌های قطعی الهی.

البته باید توجه داشت که بعضی اعمال نظیر گناه و ظلم و عفو نکردنِ کسانی که از ما عذرخواهی می‌کنند، مانع استجابت دعا می‌شود. یا گاهی مستجاب شدن دعای ما نظام آفرینش را به هم می‌ریزد، نظیر دانش آموزی که در امتحان جغرافیا در پاسخ این سؤال که آیا سطح دریا بالاتر است یا کوهها؟ چون به اشتباه نوشته بود سطح دریا‌ها بالاتر است! از خداوند خواسته بود که این دو را جا به جا کند تا او نمره قبولی بگیرد! به هر حال خداوند همان گونه که قادر است، حکیم نیز هست. در قرآن، اسامی خدا تا ۱۴۵ نام آمده و عدد ۹۹ در روایات، یا برای این است که برخی نام‌ها قابل ادغام و تطبیق بر بعض دیگر است، یا مراد این است که این نام‌ها در قرآن نیز هست، نه این که فقط این تعداد باشد. در برخی روایات و دعا‌ها مانند دعای جوشن کبیر، نام‌های دیگری هم برای خدا بیان شده است، البته بعضی از اسمای حسنای الهی، آثار و برکات و امتیازات خاصی دارد.

منبع: رمضان با قرآن: سی روز، سی درس بر اساس تفسیر نور حجت‌الاسلام والمسلمین محسن قرائتی گردآوری و تدوین علی محمد متوسلی

انتهای پیام/ 161