درس‌های رمضان/ ۱۵

حکمت خداوندی در تغییر قوانین آفرینش

خداوند متعال در اداره نظام آفرینش دست بسته نیست و با حکمتی که دارد، می‌تواند با تغییر شرایط، تغییراتی در آفرینش و قوانین آن بدهد. بدیهی است که این تغییرات، نشانه جهل خداوند و پشیمانی او نیست، بلکه این تغییرات بر اساس حکمت و تغییر شرایط و یا پایان دوره آن امر است.

کد خبر: ۸۱۲۸۱۹

تاریخ: ۱۴ اسفند ۱۴۰۴ - ۰۳:۵۸

به گزارش خبرنگار دفاع‌پرس، ماه رمضان که پیامبر مکرم اسلام (ص) آن را سید همه ماه‎ها خوانده است، فرصتی است برای درک و شناخت خود که مقدمه‌ای است برای شناخت خدواند. اما قبل از آن باید فلسفه این ماه مبارک را دریافت. حجت‌الاسلام والمسلمین محسن قرائتی در چند سخنرانی و تفسیر‌های خود به تبیین ارزش‌های ماه رمضان پرداخته است.

به مناسبت فرارسیدن ماه رمضان نکاتی از این شرح و تفسیر‌ها منتشر می‌شود که قسمت پانزدهم آن را در ادامه می‌خوانید:

اقسام مقدرات الهی

بر اساس آیات و روایات، مقدرات الهی بر دو نوع است: الف) اموری که مصلحت دائمی دارد و لذا قانونش هم دائمی است. مثل آیاتِ؛ «ما یبدل القول لدی» در کلام ما تبدل راه ندارد. «کل شی ءٍ عنده بمقدار» هر چیزی در نزد پروردگار دارای حساب و کتاب دقیقی است. این گونه مقدرات در لوح محفوظ ثبت است و فقط مقربان الهی به اذن خداوند می‌توانند بر آن آگاه شوند.  ب) اموری که غیرحتمی و مصالح آنها تابع اعمال و رفتار مردم است، مثل توبه کردن مردم از گناه که مصلحت عفو را درپی دارد و یا دادن صدقه که مصلحت دفع بلا را به همراه می‌آورد و یا ظلم و ستم که به خاطر مفسده‌اش قهر الهی را بدنبال دارد.

یعنی خداوند متعال در اداره نظام آفرینش دست بسته نیست و با حکمت و علم بی‌نهایتی که دارد، می‌تواند با تغییر شرایط، تغییراتی در آفرینش و قوانین آن بدهد. بدیهی است که این تغییرات، نشانه جهل خداوند متعال و یا تجدید نظر و پشیمانی او نیست، بلکه این تغییرات بر اساس حکمت و تغییر شرایط و یا پایان دوره آن امر است. البته علم خدا بر اساس نظام علل و اسباب است، بدین صورت که او علم دارد که اگر از این وسیله استفاده شود، این نتیجه و اگر از دیگری بهره‌برداری شود، آن سرانجام را درپی خواهد داشت.

منظور از بداء نزد شیعه، ظاهر شدن چیزی است که ما انسان‌ها خلاف آن را گمان می‌کردیم، نه تغییر در علم الهی و کشف خلاف برای خدا. خداوند از ابتدا می‌دانست که خون اسماعیل ریخته نخواهد شد، مدت مناجات موسی چهل شب است، قبله دائمی مسلمانان، کعبه خواهد بود و قوم یونس اهل نجات هستند، ولی ظاهر دستورات و حوادث به نحوی بود که انسان تصور دیگری داشت. پس تغییری در علم خداوند پیدا نشده و این ما هستیم که دارای دید تازه‌ای شده‌ایم.

منبع: رمضان با قرآن: سی روز، سی درس بر اساس تفسیر نور حجت‌الاسلام والمسلمین محسن قرائتی گردآوری و تدوین علی محمد متوسلی

انتهای پیام/ 161