درس‌های رمضان / ۲۳

راه اصلاح، هرگز بر کسی بسته نیست

معمولا قرآن کریم به دنبال آیات عذاب، جمله «الاالذین تابوا» یا «الا من تاب» را آورده تا بگوید: راه اصلاح، هرگز بر کسی بسته نیست. توبه کردن، واجب است؛ زیرا فرمان خداوند است. قبول توبه واقعی قطعی است، زیرا محال است ما به امر او توبه کنیم، ولی او نپذیرد.

کد خبر: ۸۱۲۹۳۰

تاریخ: ۲۲ اسفند ۱۴۰۴ - ۰۳:۵۰

به گزارش خبرنگار دفاع‌پرس، ماه رمضان که پیامبر مکرم اسلام (ص) آن را سید همه ماه‎ها خوانده است، فرصتی است برای درک و شناخت خود که مقدمه‌ای است برای شناخت خدواند. اما قبل از آن باید فلسفه این ماه مبارک را دریافت. حجت‌الاسلام والمسلمین محسن قرائتی در چند سخنرانی و تفسیر‌های خود به تبیین ارزش‌های ماه رمضان پرداخته است.

به مناسبت فرارسیدن ماه رمضان نکاتی از این شرح و تفسیر‌ها منتشر می‌شود که قسمت بیست‌وسوم آن را در ادامه می‌خوانید:

سیمای توبه در قرآن

معمولا قرآن کریم به دنبال آیات عذاب، جمله «الاالذین تابوا» یا «الا من تاب» را آورده تا بگوید: راه اصلاح، هرگز بر کسی بسته نیست. توبه کردن، واجب است؛ زیرا فرمان خداوند است. قبول توبه واقعی قطعی است، زیرا محال است ما به امر او توبه کنیم، ولی او نپذیرد. خداوند هم توبه را می‌پذیرد و هم کسانی را که بسیار توبه می‌کنند دوست دارد. توبه، باید با عمل نیک و جبران گناهان همراه باشد. توبه، رمز رستگاری است و وسیله تبدیل سیئات به حسنات است. همچنین توبه، سبب نزول باران وبرکات آسمانی و سبب رزق نیکو است.

پذیرش توبه شرایطی دارد که برخی از آنها به این شرح است؛ گناه، از روی نادانی وبی توجهی به عواقب گناه باشد، نه از روی کفر و عناد، پیش از آنکه گناه او را احاطه کند، یا خصلت او شود، یا قهر و عذاب الهی فرا رسد توبه کند.
امام صادق (ع) فرمود: هر گناهی که انسان مرتکب شود، گرچه آگاهانه باشد در حقیقت جاهل است، زیرا خود را در خطر قهر الهی قرار داده است. البته گنه کاری که توبه کرده، همانند کسی است که گناه نداشته و مثل طفلی که از مادر متولد شده، پاک پاک است. در تفاسیر آمده است که حضرت یونس سال‌های بسیاری مردم را به خداپرستی دعوت کرد؛ ولی از این میان تنها دو نفر به او ایمان آوردند، یکی شخصی عابد و دیگری عالمی حکیم. حضرت به پیشنهاد عابد، مردم را نفرین کرد و از میان آنان رفت. اما نمی‌دانست که خداوند بخاطر این کار زندگی را بر او سخت خواهد کرد.

آن حضرت سوار بر کشتی تا به منطقه‌ای دیگر برود. در میانه راه ناگهان کشتی به خاطر مواجه شدن با نهنگی بزرگ، دچار اضطراب شوید و چیزی نمانده بود تا همه اهل کشتی غرق شوند. صاحبان کشتی تصمیم گرفتند تا برای رفع این بلا، یک نفر را به دریا بیندازند تا از این مصیبت رها شوند و، چون قرعه کشیدند، نام یونس (ع) درآمد، لذا او را به دریا انداختند، بلافاصله نهنگ او را بلعید، اما به امر الهی از خوردن و هضم او منع شوید. یونس (ع) در آن تاریکی‌های شکم ماهی و اعماق آب به ظلم خود، به خروج نابجا از میان مردم پی برد و به آن اعتراف کرد، خداوند دعای او را مستجاب فرمود و او را از آن حال نجات داد. از آن پس یونس لقب «ذوالنون» به معنای صاحب ماهی یافت؛ که در آیات ۸۷ و ۸۸ سوره انبیاء توضیح داده شده است.

پس از مدتی که حضرت یونس به آنجا بازگردانده شد، دید که آن قوم هلاک نشده‌اند، سبب را پرسید، ماجرا را برایش شرح دادند که آن مؤمن دانای حکیم، با دیدن نفرین و نشانههای عذاب، بر بلندی رفت و با فریاد به مردم هشدار داد. مردمِ متأثر شده و با راهنمایی او برای توبه از شهر بیرون رفته و میان خود و فرزندان فاصله انداختند و به درگاه خدا ناله و توبه کردند. خداوند نیز آنان را بخشید و از عذاب حتمی نجات داد. آری انسان می‌تواند حتی در لب پرتگاه، خود را حفظ کند و با ایمان و توبه به موقع، عذاب الهی را برطرف سازد و با دعا و نیایش، هم بلا را رفع کند و هم کامیاب شود. داستان توبه قوم یونس در نصف آیه و با اشاره آمده است، ولی نام این سوره را سوره یونس نهاده‌اند، شاید به خاطر حساسیت و اهمیت کار قوم یونس باشد که در آخرین لحظه توبه کردند و خدا توبه آنان را پذیرفت.

منبع: رمضان با قرآن: سی روز، سی درس بر اساس تفسیر نور حجت‌الاسلام والمسلمین محسن قرائتی گردآوری و تدوین علی محمد متوسلی

انتهای پیام/ 161