شرح دعای سحر/ ۱۷

قرآن را با رأى خود تفسیر نکنیم

جایگاه كسى كه قرآن را به رأى خود و با ظن و تخمين تفسير كند و در چهار چوب تخصصى مفسر تفسير نكند، در آتش است، تصرف در احكام الهى با ظن و تخمين موجب بدبختى است.

کد خبر: ۸۱۳۴۱۷

تاریخ: ۱۶ اسفند ۱۴۰۴ - ۰۲:۵۸

به گزارش خبرنگار فرهنگ دفاع‌پرس، در آموزه‌‎های اسلامی هیچ مناسک و آیینی مانند دعا نمی‌تواند فاصله میان بنده و خدا را به هم نزدیک کنید. دعا یکی از رازآمیزترین اعمالی است که درک حقیقت آن می‌تواند انسان را به عالی‌ترین درجات برساند. نماز با همه ارزش و اهمیتی که دارد یک آمادگی روحانی است برای رسیدن به مرحله دعا کردن و درخواست از خدا. هرچند دعا کردن وابسته به زمان و مکان نیست و انسان در حال می‌تواند دست به دعا بردارد، اما در برخی مکان‌ها و بعضی از زمان‌ها امید اجابت آن بیشتر است.

ماه رمضان که به تعبیر پیامبر اسلام (ص) بهار قرآن است بهترین زمان برای دعا و نیایش است. از میان همه ادعیه‌ای که در ایام مبارک رمضان وارد شده دعای سحر از ویژگی‌های بازری برخوردار است که رسیدن به عمق و معنای آن قطعا خواندن این دعای عظیم را اثربخش‌تر خواهد کرد. متن زیر که قسمت هفدهم آن را در ادامه می‌خوانید شرح دعای سحر است که به قلم حجت‌الاسلام والمسلمین حسین مظاهری به نگارش درآمده است.

تذکر اخلاقى

در بسیارى از آیات و روایات، ربوبیت تشریعى مختص ذات بارى تعالى است. گاهى پرودگار عالم این حکومت را به بعضى عنایت مى‌کند، هم چنان که به انبیاء (ع)، اهل بیت (ع) داده است. پیغمبراکرم و اهل بیت از طرف خدا حکومت تشریعى دارند، چنان که اهل بیت پیغمبراکرم (ص) این حکومت را به مجتهد جامع‌الشرایط داده‌اند؛ بنابراین کسى که بدون اذن خدا در این عالم، حکمرانى و تصرف مى‌کند تصرف اش در ربوبیت تشریعى است. خود این تصرف، شرکت است و کسى که تصرف مى‌کند بت است و کسى که از او تبعیت مى‌کند مشرک است.  فتواى بدون علم ندهید. با ظنّ و تخمین به پیش نروید. در احکام الهى تصرف نکنید. از خدا، اهل بیت (ع)، مجتهد جامع الشرایط و رهبر پیروى کنید. روایات زیادى داریم که: اگر کسى از پیش خود و با ظنّ و تخمین فتوا دهد گناه‌کار و جایگاهش جهنّم است.

کسى که قرآن را به رأى خود و با ظن و تخمین تفسیر کند و در چهار چوب تخصصى مفسر تفسیر نکند، جایگاهش در آتش است. اگر در احکام الهى با ظن و تخمین تصرف کنیم موجب بدبختى است. وقتى که جملۀ «اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُکَ مِنْ مُلْکِکَ بِاَفْخَره و کُلُّ مُلْکِکَ فاخِرٌ، اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُکَ بِمُلْکِکَ کُلِّه» را مى‌خوانید توجه داشته باشید که ربوبیت تشریعى مخصوص خدا و کسى است که خدا این ربوبیت را به او داده باشد؛ یعنى در زمان حضور به اهل بیت (ع) و در زمان غیبت، به مجتهد جامع‌الشرایط اختصاص دارد. اگر کسى در غیر چهار چوبى که براى او تعیین شده حکم کند ظالم، فاسق و کافر است؛ بنابراین ما باید در گفتار و کردارمان، خود محور نشویم و با فکر خودمان با نداشتن تخصص در اسلام، در احکام اسلام تصرف نکنیم.

«اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُکَ مِنْ عُلُوِّکَ بِاَ عْلاهُ وَ کُلُّ عُلُوِّکَ عالٍ؛ اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُکَ بِعُلُوِّکَ کُلِّه.» «علوّ» به معناى «رفعت» است پروردگار عالم را «علىّ» مى‌گویند، چون رفعتش از همه چیز بیش‌تر است و هیچ وصف کننده‌اى نمى‌تواند او را وصف بکند. کلمۀ «علّو» و مشتقات آن در قرآن شریف، قریب پنجاه بار دربارۀ خدا استعمال شده است. عارف، یعنى کسى که به درخانۀ خدا مى‌رود، وقتى درک کند که پروردگار عالم به حسب ذات و اسما و صفات، علوّ و رفعت دارد و یکى از اسماى او على است، از این نظر مى‌گوید: «اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُکَ مِنْ عُلُوِّکَ بِاَ عْلاهُ» یعنی: «خدایا! به درخانه‌ات آمده‌ام، نظرم به رفعت توست. به اعلاترین رفعت‌هاى تو و به ذات مقدست که ارفع همۀ رفعت‎ها است تو را قسم مى‌دهم.»

عارف وقتى منغمر در عالم وحدت شود و درک کند که صفات عین ذات خداست، مى‌گوید: «وَ کُلُّ عُلُوِّکَ عالٍ اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُکَ بِعُلُوِّکَ کُلِّه» یعنی: «خدایا! همۀ رفعت‌هایت عالى و عین ذات توست. اى خدا! به درخانه‌ات آمده‌ام و تو را به همۀ رفعت‌هایت قسم مى‌دهم؛ یعنى تو را به ذات مقدست که رفیع است قسم مى‌دهم.» عارف اگر به عالم وجود توجه کند و عالم وجود را باکثرت ببیند و علوّ پروردگار عالم را به حسب فعل و به واسطۀ فیض مقدس و واسطۀ فیضش مشاهده کند، در این نظر مى‌گوید: «اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُکَ مِنْ عُلُوِّکَ بِاَ عْلاهُ» یعنی: «خدایا! به درخانه‌ات آمده‌ام، نظرم به رفعت توست. در عالم وجود، تو را به اعلاترین رفعت‌هایت؛ یعنى پیغمبراکرم (ص) قسم مى‌دهم.»

عارف وقتى به وحدت فعل و وحدت فیض توجه کند، مى‌گوید: «وَ کُلُّ عُلُوِّکَ عالٍ اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُکَ بِعُلُوِّکَ کُلِّه» یعنی: «خدایا! علوّ و رفعت تو در عالم هستى عالى است. اى خدا! به درخانه‌ات آمده‌ام و تو را به علوت در این عالم هستى قسم مى‌دهم.»

عارف وقتى با توسل به درخانۀ خدا برود و با نظر به اهل بیت (ع) این دعا را بخواند، مى‌بیند که اهل بیت (ع) تجلى علوِّ حق هستند. عارف وقتى مى‌بیند که اهل بیت (ع) مظهر اسم «على» هستند و تجلّىِ علوّ به واسطۀ آنها است؛ بنابراین اعلا و ارفع آنها پیغمبر اکرم (ص) است، مى‌گوید: «اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُکَ مِنْ عُلُوِّکَ بِاَ عْلاهُ» یعنی: «خدایا! به درخانه‌ات آمده‌ام، نظرم به اهل بیت (ع) و رفعت آنها است و تو را و به اعلاترین آنها، یعنى به پیغمبراکرم (ص) قسم مى‌دهم.» و وقتى توجه کند که همۀ آنها رفیع هستند و فرقى بین آنها از نظر رفعت نیست مى‌گوید: «وَ کُلُّ عُلُوِّکَ عال اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُکَ بِعُلُوِّکَ کُلِّه» یعنی: «خدایا! همۀ اهل بیت (ع) رفیع هستند. اى خدا! به درخانه‌ات آمده‌ام و افرادى را که علوّ و رفعت دارند شفیع آورده‌ام. تو را به اهل بیت (ع) قسم مى‌دهم.»

منبع: تفسیر دعای سحر/ حجت‌الاسلام والمسلمین حسین مظاهری

انتهای پیام/ 161