شرح دعای سحر/ ۱۸

داشتن روح تكبر سبب سقوط انسان است

عُلُوّ مختص به ذات خداست و هر كس كه با خدا در اين وصف مشاركت كند، خدا او را به زمين مى زند. در روايتى داريم، هر كس كه تواضع كند، خدا او را بلند مى‌كند و هر كس كه روح تكبر داشته باشد خدا او را به زمين مى‌كوبد.

کد خبر: ۸۱۳۴۱۹

تاریخ: ۱۷ اسفند ۱۴۰۴ - ۰۲:۵۶

به گزارش خبرنگار فرهنگ دفاع‌پرس، در آموزه‌‎های اسلامی هیچ مناسک و آیینی مانند دعا نمی‌تواند فاصله میان بنده و خدا را به هم نزدیک کنید. دعا یکی از رازآمیزترین اعمالی است که درک حقیقت آن می‌تواند انسان را به عالی‌ترین درجات برساند. نماز با همه ارزش و اهمیتی که دارد یک آمادگی روحانی است برای رسیدن به مرحله دعا کردن و درخواست از خدا. هرچند دعا کردن وابسته به زمان و مکان نیست و انسان در حال می‌تواند دست به دعا بردارد، اما در برخی مکان‌ها و بعضی از زمان‌ها امید اجابت آن بیشتر است.

ماه رمضان که به تعبیر پیامبر اسلام (ص) بهار قرآن است بهترین زمان برای دعا و نیایش است. از میان همه ادعیه‌ای که در ایام مبارک رمضان وارد شده دعای سحر از ویژگی‌های بازری برخوردار است که رسیدن به عمق و معنای آن قطعا خواندن این دعای عظیم را اثربخش‌تر خواهد کرد. متن زیر که قسمت هجدهم آن را در ادامه می‌خوانید شرح دعای سحر است که به قلم حجت‌الاسلام والمسلمین حسین مظاهری به نگارش درآمده است.

اسرار عبادت

عُلُوّ مختص به ذات خداست و هر کس که با خدا در این وصف مشارکت کند، خدا او را به زمین مى زند. در روایتى داریم، هر کس که تواضع کند، خدا او را بلند مى‌کند و هر کس که روح تکبر داشته باشد خدا او را به زمین مى‌کوبد.
در روایات مى‌خوانیم که پیامبر (ص) فرمود: اگر کسى ذره‌اى در قلبش تکبر باشد وارد بهشت نمى‌شود.

یکى از اسرار عبادت‌ها این است که انسان عبد شود و روح سرکشى و علوّ را از خود دور کند و در مقابل خدا، دوستان خدا و افرادى که بندۀ خدا هستند، متواضع باشد. علوّ مختص خداست و پروردگار عالم، این علوّ و رحمت را به بنده‌هاى خالصش مى‌دهد. انسان هر چه رابطه‌اش با خدا محکم‌تر باشد، این علوّ براى او بهتر پیدا مى‌شود، اما اگر بخواهد علوّ بى‌‎جا براى خود فراهم کند به غیر از بدبختى در دنیا و آخرت چیزى ندارد.

اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُکَ مِنْ مَنِّکَ بِاَ قْدَمِه وَ کُلُّ مَنِّکَ قَدیمٌ اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُکَ بِمَنِّکِ کُلِّهِ.» منت به معناى «نعمت» است. یکى از اسماى پروردگار عالم «منان» است و از اسماى دیگر خداوند تعالى هم «حنان» است. فرق میان این دو اسم، این است که: اگر پروردگار عالم به بنده‌اى که از او اعراض نموده نعمت مى‌بخشد به او «حنان» مى‌گویند و اگر پیش از درخواست بنده، به او نعمت مى بخشد «منان» مى‌گویند. خلاصه، «حنان» و «منان» هر دو به معناى «منعم» است و «منان» یعنى کسى که نعمت‌هاى فراوان و بزرگ به بنده عنایت مى‌کند.

دوم، منت قولى؛ یعنى این که اگر کسى نعمتى به دیگرى داد آن را بازگو کند. این منت، «قبیح» است. قرآن مى‌فرماید: عارف، یعنى کسى که به درخانۀ خدا مى‌رود، وقتى به نعمت‌هاى خدا توجه کند و این که بعضى از نعمت‌ها اقدم، اشرف و ادوم است؛ نظیر حقیقت واسطۀ فیض، در این نظر مى‌گوید: «اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُکَ مِنْ مَنِّکّ بِاَ قْدَمِه» یعنی «خدایا! به درخانه‌ات آمده‌ام، توجهم به نعمت توست و تو را به حقیقت محمد (ص) قسم مى‌دهم، زیرا نعمتى دائم، شریف و برزگ است.» و وقتى توجه کند که همۀ نعمت‌هاى ربوبى، شریف است، مى‌گوید: «وَ کُلُّ مَنِّکَ قَدیمٌ اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُکَ بِمَنِّک کُلِّهِ.»

عارف گاهى نظر به اهل بیت (ع) و ثکثر آنها دارد و خواهان توسل به اهل بیت (ع) است، لذا در این نظر مى‌گوید: «اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُکَ مِنْ مَنِّکّ بِاَ قْدَمِه» یعنی: «خدایا! به درخانه‌ات آمده‌ام، تمام نظرم به چهارده معصوم است. خدایا! تو را به قدیم‌ترین آن نعمت‌ها؛ یعنى به حقیقت محمد (ص) قسم مى‌دهم. عارف وقتى توجه کند که چهارده معصوم (ع)، واسطۀ فیض و یک چیز هستند. در این نظر مى‌گوید: «وَ کُلُّ مَنِّکَ قَدیمٌ» یعنی: «خدایا! همۀ نعمت‌هایت قدیم هستند.» اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُکَ بِمَنِّک کُلِّهِ» یعنی: «خدایا به درخانه‌ات آمده‌ام، از تو سئوال مى‌کنم و تو را به چهارده معصوم قسم مى‌دهم.»

منبع: تفسیر دعای سحر/ حجت‌الاسلام والمسلمین حسین مظاهری

انتهای پیام/ 161