شرح دعای سحر/ ۲۹

انسان با توسل به اهل بيت (ع) به مراتب بالا مى‌رسد

انسان با راز و نياز و توسل به قرآن و اهل بيت به جاهايى مى‌رسد كه: رسد آدمى به جايى كه به جز خدا نمی‌بیند.

کد خبر: ۸۱۳۴۲۴

تاریخ: ۲۸ اسفند ۱۴۰۴ - ۰۲:۵۷

به گزارش خبرنگار فرهنگ دفاع‌پرس، در آموزه‌‎های اسلامی هیچ مناسک و آیینی مانند دعا نمی‌تواند فاصله میان بنده و خدا را به هم نزدیک کنید. دعا یکی از رازآمیزترین اعمالی است که درک حقیقت آن می‌تواند انسان را به عالی‌ترین درجات برساند. نماز با همه ارزش و اهمیتی که دارد یک آمادگی روحانی است برای رسیدن به مرحله دعا کردن و درخواست از خدا. هرچند دعا کردن وابسته به زمان و مکان نیست و انسان در حال می‌تواند دست به دعا بردارد، اما در برخی مکان‌ها و بعضی از زمان‌ها امید اجابت آن بیشتر است.

ماه رمضان که به تعبیر پیامبر اسلام (ص) بهار قرآن است بهترین زمان برای دعا و نیایش است. از میان همه ادعیه‌ای که در ایام مبارک رمضان وارد شده دعای سحر از ویژگی‌های بازری برخوردار است که رسیدن به عمق و معنای آن قطعا خواندن این دعای عظیم را اثربخش‌تر خواهد کرد. متن زیر که قسمت بیست و نهم آن را در ادامه می‌خوانید شرح دعای سحر است که به قلم حجت‌الاسلام والمسلمین حسین مظاهری به نگارش درآمده است.

مظهر جلال و جمال

عارف، یعنى کسى که به درخانۀ خدا مى‌رود، وقتى که به مقام وحدت بعد از کثرت برسد، مى‌گوید: «اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُکَ بِما اَنْتَ فیهِ مِنَ الشَّأنِ وَ الْجَبَرُوتِ» خدایا! به درخانه‌ات آمده‌ام و تو را به ذات مقدست قسم مى‌دهم، به آن ذات مقدسى که صفات جمال و جلال دارد «وَ اَسْئَلُکَ بِکُلّ شَأنٍ وَحْدَهُ وَجَبَروتٍ وَحْدَها» خدایا! اکنون به مقام بقاى بعد از فنا رسیده‌ام و کثرت بعد از وحدت برایم پیدا شده است. دیگر در این مقام مى‌توانم بگویم: «اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُکَ بِکُلِّ صِفاتِ الْجَمالِ وَ بِکُلِّ صِفاتِ الْجَلالِ» یعنی: «خدایا به درخانه‌ات آمده‌ام و صفات جمال و جلالت را مى‌بینم و تو را به حق صفات جمال و جلالت قسم مى‌دهم.»

عارف شب به پا مى‌خیزد و خدا را مى‌خواند با خدا راز و نیاز دارد و دلش مظهر صفات جمال و جلال خداست؛ یعنى بر دل او صفات جمال و جلال خدا حکومت دارد. در حالى که وحشت و خوف بر دلش مستولى است، اما رجا و امیداوارى بر او تسلط دارد. وى عالم وحدت، لقا و فنا را پیموده است. فى جوار اللّه عنداللّه است. در عالم کثرت بعد از وحدت و بقاى بعد از فنا است. این مقام را به همه کس نمى‌دهند و هیچ کس نمى‌تواند خدا را درک کند مگر آن که به آن مقام برسد. هیچ کس نمى‌داند پروردگار عالم چه چیزى را براى انسان مهیا کرده است. خوشا به حال کسى که نور خدا در دلش بتابد. همه چیز را بسوزاند و دل را مظهر صفات جمال و جلال خدا کند. انسان با راز و نیاز و توسل به قرآن و اهل بیت (ع) به جاهایى مى‌رسد که به جز خدا نبیند.

انسان به جایى مى‌رسد که حاضر است براى یک ساعت راز و نیاز با خدا، از دنیا آن چه در آن است اعراض کند. در روزهاى آخر ماه رمضان، مثل زنى که عزیزش را از دست مى‌دهد گریه مى‌کند، چون عزیزش ـ ماه رمضان ـ کم‌کم رو به اتمام است. از تمام شدن نماز اندوهگین مى‌شود. اما اگر این راه را نرفته باشد همۀ اینها برایش سنگین مى‌شود.  از این جمله دعا مى‌توان فهمید که خداوند دوست دارد انسان این منازل را طى کند و به لقاءاللّه برسد و در خدا فنا شود؛ یعنى وقتى به لقا رسید فنا مى‌شود و بعد از لقا بقا مى‌یابد و در عین حال بقا، فنا فى‌اللّه مى‌شود. انسان مى‌تواند این منازل را پشت سر بگذارد. از این رو انسان این فرصت را نباید از دست بدهد؛ چرا که عمر او کوتاه است و در این مدت کوتاه باید را این منازل را طى کند، چنان که خیلى‌ها از این منازل گذشتند و به آنجایى که باید مى‌رسیدند، رسیدند.

«اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُکَ بِما تُجیبُنى بِه حین اَسْئَلُکَ فَاَجِبْنى یا اَللّهُ» لغت «اجابت» از «جواب» گرفته شده و «جواب» در مقابل «سئوال» است. از نظر ادبى «ما» در کلمۀ «بما تجیبنى» مصدریه است؛ یعنى «مقسم به» اجابت است. انسان به درخانۀ خدا مى‌رود تا مورد عنایت و اجابت خدا قرار گیرد، لذا مى‌گوید: «اى خدا! به درخانه‌ات آمده‌ام و تو را به اجابتت در آن اوقاتى که از تو سئوال مى‌کنم، قسم مى‌دهم.»  سؤال [درخواست]عبد از مولا براى خدا برترین امور و براى بنده لذیذترین لذات است، چنان که پیش‌تر بدان اشاره ش. «اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُکَ مِن مَسائِلِکَ بِاَحَبِّها اِلَیک» خدایا! به درخانۀ تو آمده‌ام و تو را به محبوب‌ترین سئوال‌هایى که از تو مى‌شود، قسم مى‌دهم.» از این جمله برمى‌آید که خود سئوال پیش خدا محبوب است. در قرآن نیز سئوال نزد خدا محبوب است.

سئوال عبد براى عبد لذیذ و براى مولا محبوب است، اما تلطف، توجه و اعطاى حق تعالى لذیذتر و پیش خدا مجبوب‌تر است. پروردگار عالم «جواد» است و بالاترین لذت‌هایش این است که به بنده‌هایش تلطف کرده و جواب آنها را بدهد، چنان که این تلطف و مهربانى براى بنده نیز لذیذترین است؛ بنابراین عارف یعنى کسى که به درخانه خدا مى‌رود، در آخر دعا خدا را به چیزى که محبوب‌ترین لذت‌ها پیش خدا است، قسم مى‌دهد: «اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُکَ بِما تُجیبُنى بِه حین اَسْئَلُکَ فَاَجِبْنى یا اَللّهُ» خدایا! به درخانه‌ات آمده‌ام، تو را به توجه و لطفت که محبوب‌ترین چیز‌ها پیش تو است، قسم مى‌دهم. خدایا! تو را به آن توجهت قسم مى‌دهم، خدایا! این توجه را بر من همیشگى کن.»

منبع: تفسیر دعای سحر/ حجت‌الاسلام والمسلمین حسین مظاهری

انتهای پیام/ 161