عملیات خیبر؛ حماسه‌ای ماندگار در هورالهویزه و جزایر مجنون

عملیات خیبر در سوم اسفند ۱۳۶۲ به‌عنوان یکی از پیچیده‌ترین و سرنوشت‌سازترین عملیات‌های دوران دفاع مقدس، با هدف تثبیت موقعیت نیروهای ایرانی در هورالهویزه و جزایر مجنون آغاز شد و جلوه‌ای ماندگار از ایمان، ابتکار و مقاومت رزمندگان اسلام را به نمایش گذاشت.

کد خبر: ۸۱۳۷۲۵

تاریخ: ۰۳ اسفند ۱۴۰۴ - ۰۸:۵۴

به گزارش خبرنگار دفاع پرس از البرز، عملیات خیبر در شامگاه سوم اسفند ۱۳۶۲ با رمز مبارک «یا رسول‌الله (ص)» در منطقه هورالهویزه و جزایر مجنون آغاز شد؛ عملیاتی گسترده که پس از بررسی‌های راهبردی و با هدف گشودن جبهه‌ای جدید علیه ارتش عراق در شرق بصره طراحی شد. فرماندهان نظامی ایران پس از عملیات والفجر ۴ و با توجه به شرایط جبهه‌ها در سال ۱۳۶۲، منطقه هور را به‌عنوان مناسب‌ترین محور برای اجرای یک عملیات آفندی وسیع برگزیدند.

عملیات خیبر از چند جهت حائز اهمیت بود. نخست آن‌که این عملیات به‌عنوان اولین تجربه بزرگ آبی‌ـ‌خاکی رزمندگان اسلام در جنگ تحمیلی شناخته می‌شود. شرایط خاص جغرافیایی هورالهویزه، آب‌گرفتگی گسترده، نیزار‌های متراکم و محدودیت مسیر‌های زمینی، اجرای عملیات را به اقدامی پیچیده و پرخطر تبدیل کرده بود. با این حال، فرماندهان ایرانی با ابتکار عمل و طراحی خلاقانه، توانستند با احداث پلی به طول حدود ۱۳ کیلومتر بر روی آب‌های هور، زمینه پشتیبانی و تثبیت نیرو‌ها را فراهم کنند؛ اقدامی که بعد‌ها مبنای تحول در شیوه‌های عملیاتی ایران شد.

در این عملیات، ۲۲۰ گردان از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در هورالهویزه و جزایر مجنون و ۶ گردان از ارتش جمهوری اسلامی ایران در پاسگاه زید وارد عمل شدند. قرارگاه‌های عملیاتی نجف و کربلا مأموریت داشتند ضمن تأمین اهداف محوله، در محور پل دوعیجی در شمال نشوه به یکدیگر ملحق شوند و سپس عملیات را به سمت بصره ادامه دهند. هدف اصلی، قطع محور راهبردی بصره ـ العماره، تصرف و تأمین جزایر مجنون شمالی و جنوبی و در نهایت تهدید بصره و محاصره این شهر بود.

در جریان این عملیات، هوانیروز ارتش نقش تعیین‌کننده‌ای ایفا کرد. با وجود برتری هوایی دشمن، نبود شناسایی کافی از منطقه و دشواری ناوبری شبانه، خلبانان هوانیروز طی ۱۷ شب متوالی حدود ۱۹ هزار و ۵۰۰ نفر از نیرو‌های سپاه را به منطقه عملیاتی منتقل کردند. این اقدام جسورانه نقش مهمی در تصرف اولیه جزایر مجنون داشت؛ هرچند پس از آن، بمباران‌های شدید و حتی حملات شیمیایی ارتش عراق، تلفات سنگینی به نیرو‌های ایرانی وارد کرد.

محور طلائیه یکی از سخت‌ترین صحنه‌های نبرد در عملیات خیبر بود. زمین باتلاقی، آب‌گرفتگی عمدی منطقه توسط دشمن و وجود میدان‌های مین گسترده، پیشروی نیرو‌ها را با مشکلات جدی مواجه کرد. با این وجود، رزمندگان اسلام با روحیه‌ای مثال‌زدنی تا پای جان ایستادگی کردند.

در این میان، جمعی از فرماندهان رشید و نیرو‌های مؤثر استان البرز و شهر کرج نیز در خط مقدم این نبرد حضور داشتند و در روز‌های حساس عملیات به شهادت رسیدند؛ شهدایی که امروز مزار مطهر همه آنان در امامزاده محمد (ع) کرج، زیارتگاه مردم شهیدپرور این دیار است.

از جمله این شهدای والامقام می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

شهید صیاد مهدیزاده، فرمانده گروهان گردان زهیر، که در تاریخ ۷ اسفند ۱۳۶۲ در جزیره مجنون به شهادت رسید.

شهید مصطفی کرمانی‌نیا، فرمانده گروهان تیپ ۱۰ سیدالشهدا (ع)، که ۹ اسفند ۱۳۶۲ در محور طلائیه آسمانی شد.

شهید هاشم محمدی، فرمانده گروهان گردان ۶ تیپ حبیب بن مظاهر کرج، که در ۱۱ اسفند ۱۳۶۲ در طلائیه به شهادت رسید.

شهید محمد اینانلو، فرمانده گردان تیپ حبیب بن مظاهر، که در ۱۱ اسفند ۱۳۶۲ در محور طلائیه به قافله شهدا پیوست.

شهید حمیدرضا گلکار، فرمانده تیپ مستقل حبیب بن مظاهر کرج، که در همان روز، ۱۱ اسفند ۱۳۶۲، در طلائیه به شهادت رسید.

حضور این فرماندهان در رده‌های عملیاتی و میانی نشان‌دهنده نقش برجسته نیرو‌های کرجی در هدایت و سازماندهی یگان‌ها در سخت‌ترین شرایط نبرد بود. شهادت آنان در روز‌های اوج درگیری، بیانگر عمق مشارکت استان البرز در دفاع از میهن اسلامی است.

در ارزیابی نهایی، عملیات خیبر اگرچه به همه اهداف از پیش تعیین‌شده خود دست نیافت، اما با انهدام بیش از ۲۳ یگان دشمن و آزادسازی حدود ۱۱۸۰ کیلومتر مربع از اراضی منطقه، تجربه‌ای گران‌سنگ برای ادامه مسیر دفاع مقدس به همراه داشت. بسیاری از فرماندهان، این عملیات را نقطه عطفی در تکامل جنگ‌های نامتقارن و آبی‌ـ‌خاکی ایران می‌دانند.

امروز و در سالروز این حماسه ماندگار، مردم قدرشناس کرج با حضور بر مزار شهدای عملیات خیبر در امامزاده محمد (ع)، یاد رشادت‌ها و ایثارگری‌های آنان را زنده نگه می‌دارند و بار

دیگر با آرمان‌های والای شهدا تجدید میثاق می‌کنند؛ شهدایی که نامشان با هورالهویزه، جزایر مجنون و طلائیه برای همیشه در تاریخ دفاع مقدس ماندگار شده است.

انتهای پیام/