جلوه‌های بندگی در سرزمین اقوام؛ آیین‌های رمضانی گلستان در بستر مسجد

همزمان با ماه مهمانی خدا، مساجد استان گلستان میزبان آیین‌های رمضانی متنوعی هستند که با محوریت نماز، قرآن و مواسات، جلوه‌ای از وحدت و همبستگی اجتماعی را در میان اقوام این استان رقم زده است.

کد خبر: ۸۱۴۲۲۵

تاریخ: ۰۳ اسفند ۱۴۰۴ - ۱۰:۴۲

به گزارش خبرنگار دفاع‌پرس از گلستان، ماه مبارک رمضان در استان گلستان جلوه‌ای متفاوت و رنگین از همدلی، معنویت و همزیستی اقوام را به نمایش می‌گذارد؛ استانی که ترکمن‌ها، فارس‌ها، سیستانی‌ها و دیگر اقوام، هر یک با سنت‌های دیرینه خود، اما در سایه مساجد، به استقبال ماه مهمانی خدا می‌روند.

مساجد در شهر‌ها و روستا‌های گلستان، کانون اصلی آیین‌های رمضانی هستند؛ آیین‌هایی که افزون بر کارکرد عبادی، نقش مهمی در تحکیم پیوند‌های اجتماعی ایفا می‌کنند.

برپایی نماز‌های جماعت و محافل جزءخوانی قرآن

با آغاز رمضان، مساجد گلستان شاهد برپایی پرشور نماز‌های جماعت، به‌ویژه نماز مغرب و عشاء هستند. سنت جزءخوانی قرآن کریم پس از نماز صبح یا پیش از افطار، از برنامه‌های ثابت بسیاری از مساجد است. نوجوانان و جوانان در کنار پیشکسوتان می‌نشینند و هر روز یک جزء از کلام‌الله مجید را تلاوت می‌کنند؛ سنتی که در برخی مساجد به ختم کامل قرآن در شب‌های قدر می‌انجامد.

در مناطق ترکمن‌نشین، حضور پررنگ‌تر مردان در مساجد و تأکید بر تلاوت جمعی قرآن و ادعیه، جلوه‌ای خاص به شب‌های رمضان می‌بخشد و فضای معنوی ویژه‌ای ایجاد می‌کند.

یکی از برجسته‌ترین آیین‌های اهل‌سنت گلستان، اقامه نماز «تراویح» است؛ نمازی که هر شب پس از نماز عشاء به جماعت و با حضور گسترده مردم برگزار می‌شود. در بسیاری از مساجد، یک جزء کامل قرآن کریم در نماز تراویح تلاوت می‌شود و بدین‌ترتیب تا پایان ماه رمضان، ختم کامل قرآن صورت می‌گیرد.

سفره‌های افطاری ساده در صحن مسجد

یکی از جلوه‌های زیبای رمضان در گلستان، برپایی سفره‌های ساده افطار در مساجد است. خیران محلی با مشارکت هیئت امنای مسجد، افطاری‌هایی ساده، اما صمیمی تدارک می‌بینند. نان، پنیر، خرما، آش محلی و چای، پای ثابت این سفره‌هاست؛ سفره‌هایی که بی‌تکلف بودن آنها یادآور توصیه‌های دینی درباره ساده‌زیستی و مواسات است.

در بسیاری از روستاها، هر شب یک خانواده بانی افطار می‌شود و این سنت، همدلی و مشارکت اجتماعی را تقویت می‌کند.

احیای شب‌های قدر و آیین‌های ویژه

شب‌های قدر در مساجد گلستان با حضور گسترده مردم برگزار می‌شود. قرائت دعای جوشن کبیر، قرآن بر سر گرفتن و سخنرانی‌های مذهبی تا پاسی از شب ادامه دارد. در برخی مساجد قدیمی، سنت روشن نگه داشتن چراغ‌ها تا سحر و پذیرایی ساده از شب‌زنده‌داران همچنان پابرجاست.

جوانان بسیجی و هیئت‌های مذهبی نیز در برگزاری منظم برنامه‌ها، نظم‌بخشی و پذیرایی نقش فعالی ایفا می‌کنند.

آیین‌های بومی در پیوند با مسجد

در برخی مناطق، آیین‌های بومی نیز با محوریت مسجد اجرا می‌شود. برای نمونه، در میان ترکمن‌ها، اعلام رؤیت هلال ماه و عید فطر از طریق بزرگان مذهبی و امام جماعت مسجد صورت می‌گیرد و نماز عید فطر با شکوه خاصی در مصلی‌ها و مساجد جامع اقامه می‌شود.

همچنین سنت کمک به نیازمندان و جمع‌آوری زکات فطریه عمدتاً از طریق پایگاه‌های مستقر در مساجد انجام می‌شود و این اماکن مقدس نقش محوری در توزیع عادلانه کمک‌ها دارند.

رمضان؛ فرصتی برای تربیت نسل نو

برگزاری مسابقات قرآنی، جلسات پرسش و پاسخ دینی و برنامه‌های فرهنگی ویژه نوجوانان در مساجد، از دیگر برنامه‌های رمضانی در گلستان است. بسیاری از ائمه جماعات تلاش می‌کنند با بهره‌گیری از ظرفیت فضای مسجد، نسل جدید را با معارف دینی مأنوس سازند.

ماه رمضان در گلستان، تنها یک مناسبت عبادی نیست، بلکه جلوه‌ای از همگرایی اقوام، همدلی اجتماعی و احیای سنت‌های دینی در بستر مسجد است؛ جایی که ایمان، فرهنگ و هویت بومی در کنار یکدیگر معنا می‌یابند.

انتهای یام/