دفاع‌پرس گزارش می‌دهد؛

موشک ضدکشتی «رعد»؛ برگ برنده ایران برای نابودی ناو‌های آمریکایی

موشک‌های ضدکشتی یکی از اهرم‌های قدرت برای دفاع از کیان سرزمینی و تأمین امنیت هر کشور در پهنه‌های آبی است.

کد خبر: ۸۱۴۸۷۸

تاریخ: ۰۷ اسفند ۱۴۰۴ - ۰۸:۱۹

گروه دفاعی امنیتی دفاع‌پرس- محمد زرچینی؛ موشک‌های ضدکشتی یکی از اهرم‌های قدرت کشور‌های جهان برای دفاع از کیان سرزمینی خود است و هر کشوری که در کنار تجهیزات مختلف دفاعی، از این موشک‌ها برخوردار باشد، می‌تواند امنیت سواحل و منافع خود در دریا را تأمین کند.

نیرو‌های مسلح جمهوری اسلامی ایران در دو دهه اخیر به‌صورت ویژه کار بر روی موشک‌های ضدکشتی را آغاز کرده‌اند و در این زمینه به توفیقات خوبی نیز دست یافته‌اند. تولید یا مهندسی معکوس انبوهی از موشک‌های ضدکشتی به دست متخصصین نظامی در نیرو‌های مسلح جمهوری اسلامی ایران با محوریت وزارت دفاع و پشتیبانی نیرو‌های مسلح، مشت نیرو‌های مسلح جمهوری اسلامی ایران را برای مقابله با دشمنان، پرتر کرده است.

یکی از موشک‌هایی که در سال‌های اخیر نام آن بر سر زبان‌ها افتاده، موشک ضدکشتی قدرتمند «رعد» است که با نام ناتو «اس اس ان ۴» نیز شناخته می‌شود؛ این موشک با برد بیش  از ۳۰۰ کیلومتر می‌تواند یک چالش مهم برای ناوگان ارتش ایالات متحده آمریکا در خلیج فارس و دریای عمان باشد. موشک «رعد» بار‌ها توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در خلیج فارس آزمایش شده و امتحان خود را در نبرد‌های دریایی به خوبی پس داده است.

موشک ضدکشتی رعد در نمایشگاه نیروی دریایی سپاه در دریاچه چیتگر

رعد یک موشک سطح‌به‌سطح (SSM) و ضدکشتی (AShM) با کلاهک انفجاری قدرتمند (HE)، زیرصوت، با نام گزارش‌دهی‌شده ناتو «کرم ابریشم (Silkworm)» و نسخه‌ای مهندسی معکوس‌شده از موشک روسی P-۱۵ ترمیت است. موشک «کرم ابریشم» از یک بدنه‌ی استوانه‌ای مقاوم بهره می‌برد که برای عملیات ضدکشتی زیرصوت بهینه‌سازی شده است؛ این بدنه‌ی روان‌شده، مخازن سوخت، اجزای موتور و تقویت‌کننده‌های ساختاری را در خود جای داده تا بتواند تنش‌های لحظه‌ی پرتاب و دینامیک پرواز در ارتفاع بسیار پایین بر فراز دریا را تحمل کند. ابعاد استاندارد در نسخه‌های اولیه شامل طول بدنه‌ای حدود ۵.۸ متر، قطر ۰.۷۶ متر و دهانه‌ی بال ۲.۴ متر است که با بال‌ها و سطوح دمی متقاطع و تاشو برای پایداری آیرودینامیکی و کنترل در طول مرحله‌ی کروز تجهیز شده‌اند. وزن پرتاب معمولاً بین دو هزار و ۱۰۰ تا دو هزار و ۳۰۰ کیلوگرم متغیر است که نشان‌دهنده‌ی وجود پیشران‌ها و سامانه‌های داخلی است که سادگی و قابلیت اطمینان را بر استفاده از مواد پیشرفته اولویت می‌دهند؛ البته این موشک پس از مهندسی معکوس، تغییراتی را در طول و ابعاد و حتی وزن کلی داشته است.

سامانه‌ی پیشرانش موشک مذکور از پیکربندی دو مرحله‌ای متوالی تشکیل شده است؛ یک موشک تقویتی سوخت جامد نصب‌شده در زیر بدنه، نیروی رانش اولیه را برای پرتاب و شتاب‌گیری تا سرعت پرواز فراهم می‌کند و اندکی پس از احتراق جدا می‌شود؛ در حالی که مرحله‌ی اصلی از یک موتور راکتی سوخت-مایع با پیشران‌های هایپرگولیک قابل انبارش، مانند دی‌متیل‌هیدرازین نامتقارن (UDMH) و اسید نیتریک دودکننده‌ی قرمز مهارشده (IRFNA) استفاده می‌کند. این پیکربندی، رانش پایدار را برای بخش عمده‌ی مسیر پروازی تأمین می‌کند و به سرعت‌هایی تا ماخ ۰.۹ دست می‌یابد؛ اما به‌دلیل فاز‌های احتراق دوحالته بدون قابلیت تنظیم رانش یا توانایی پرسه‌زنی طولانی‌مدت، محدودیت‌های ذاتی در چابکی موشک ایجاد می‌کند. ماهیت ویژه این موشک‌ها احتراق مطمئن را بدون نیاز به اکسیدکننده‌های خارجی تضمین می‌کند؛ اگرچه باقی‌مانده‌ی پیشران‌ها، در طول زمان، خطر خوردگی قطعات را افزایش می‌دهد.

موشک ضدکشتی «رعد» در تمرین‌های نظامی نیروهای مسلح ایران (منبع: «گلوبال سیکیوریتی»)

پروفایل پروازی عملیاتی با صعود اولیه‌ی تحت نیروی موشک تقویتی آغاز و سپس به پیشرانش مرحله‌ی پایدار منتقل می‌شود تا موشک به ارتفاع کروز ۱۰۰ تا ۳۰۰ متری برسد؛ ارتفاعی که تعادلی میان بهره‌وری سوخت و گسترش افق راداری ایجاد می‌کند. در مرحله‌ی نهایی، موشک به پرواز در ارتفاع بسیار پایین بر فراز دریا (۱۰ تا ۵۰ متر بالاتر از سطح امواج) تغییر وضعیت می‌دهد تا با بهره‌گیری از قابلیت‌های پنهان‌کاری نسبی، به هدف نزدیک شود؛ در حالی که موتور راکتی با رانش ثابت، مسیری قابل پیش‌بینی و متأثر از دینامیک بالستیک را با حداقل قابلیت مانور فرار تحمیل می‌کند.

سری موشک‌های رعد از نخستین موشک‌های ضدکشتی هستند که از کلاهکی ترکیبی شامل شارژ شکل‌دار (Shaped-Charge) و انفجاری-انفجاری (HE-Blast) همراه با فیوز‌های الکتریکی و مکانیکی فعال‌شونده با تماس و اینرسی بهره می‌برند؛ این موشک دارای دماغه‌ای گرد برای جای‌گیری جستجوگر راداری، یک جفت بال دلتا نصب‌شده در بخش میانی بدنه و سه سطح کنترلی در قسمت دم است.

«رعد» نسخه توسعه‌یافته موشک «صاعقه» است که پیشرانه سوخت مایع آن با موتور مینی‌جت «طلوع» تعویض شده است؛ برد این موشک به ۳۵۰ کیلومتر نیز می‌رسد که بیشترین برد در بین موشک‌های ضدکشتی شناخته‌شده ایران محسوب می‌شود؛ البته گفته شده که موشک‌های «صاعقه» و «رعد» از لحاظ الکترونیکی و راداری مورد ارتقا قرار گرفته‌اند؛ اما به لحاظ سرعتی، چون موشک‌های کروز سرعت خیلی کمتری نسبت به موشک‌های بالستیک دارند، این موشک نیز با سرعتی معادل ۰/۸ تا یک ماخ حرکت می‌کند.

این موشک از لحاظ قیافه خیلی شبیه به هواپیماست؛ زیرا هم بال و دم دارد و هم از موتور توربوجت استفاده می‌کند. موشک رعد برای شروع به حرکت از یه بوستر سوخت جامد استفاده می‌کند و بعد از حرکت، این بوستر جدا می‌شود و موتور کار خود را ادامه می‌دهد و پس از آن توسط رادار‌ها هدایت می‌شود. رعد به دلیل اینکه از چنین موتوری استفاده می‌کند، بهتر است که در ارتفاع پایین حرکت کند؛ زیرا نوع موتور آن به نحوی است که نیاز به هوا دارد و چون با افزایش ارتفاع، چگالی کم می‌شود، هوارسانی به موتور هم به مشکل برمی‌خورد.

طول موشک رعد ۷/۸ متر، وزن ۲ هزار و ۹۹۸ کیلوگرم، ارتفاع پروازی ۳۰ تا ۵۰ متر و وزن سر جنگی ۵۱۲ کیلوگرم از جمله مشخصات فنی این موشک است.

البته این نکته را هم می‌توان اضافه کرد که موشک صاعقه و رعد بزرگ، سنگین و  قدرتمند هستند و با توجه به برد و میزان سر جنگی، امکان استفاده از آن برای مورداصابت قراردادن اهداف غیرنظامی و اقتصادی به‌ویژه تأسیسات نفتی وجود دارد.

توانایی‌های موشکی ضدکشتی که می‌توانند «توازن قدرت» در خلیج فارس را تغییر دهند، برای ایران پدیده‌ای تازه نیست. «میدل ایست آی» در این زمینه می‌گوید: در طول جنگ ایران و عراق، تهران موشک‌های چینی «کرم ابریشم (Silkworm)» را به دست آورد که قادر به غرق‌کردن نفتکش‌ها بودند و از این رو، پیامی مستقیم به کشور‌های خلیج فارس بود که در آن جنگ از عراق حمایت می‌کردند. سپس این توانایی‌های موشکی، این پیام را به کشور‌های منطقه منتقل کرد که حمایت از ایالات متحده در منطقه را کاهش دهند.

قدرت نظامی ایران در دفع حملات دریایی بر کسی پوشیده نیست و نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران بارها این موضوع را در رزمایش‌ها با پیشرفته‌ترین تجهیزات نظامی نشان داده‌اند. وبگاه «دیفنس اینفورمیشن» در این زمینه می‌گوید: موشک‌های ضدکشتی موجود در زرادخانه‌ی امروزی ایران، بسیار پیچیده‌تر و پیشرفته‌تر از سامانه‌های موشکی «کرم ابریشم» هستند و از این رو، توانایی بیشتری برای تغییر «توازن قدرت» در منطقه دارند. چنین موشک‌هایی همچنین به ایران این امکان را خواهند داد تا سلطه‌ی خود را در مناطقی مانند عراق همچنان حفظ کند.

وجود انبوهی از موشک‌های ضدکشتی در انبار‌های تسلیحاتی نیرو‌های مسلح جمهوری اسلامی ایران این پیام را به دشمنان ارسال می‌کند که اگر دست از پا خطا کنید، بارشی از این موشک‌ها بر سر ناوگان‌های جنگی شما فرود خواهد آمد.

انتهای پیام/ 281