عدالت و مقاومت؛ محور گفتمان الهی در حوزه‌های علمیه است

استاد حوزه و دانشگاه گفت: حوزه‌های علمیه نقش مهمی در تبیین عدالت و پرورش نیرو‌های عدالت‌خواه دارند و مقاومت واقعی زمانی پایدار و ارزشمند می‌شود که در مسیر حق و انصاف انجام شود و بتواند پایه‌گذار تمدن و آبادانی جامعه باشد.

کد خبر: ۸۱۵۲۴۴

تاریخ: ۰۸ اسفند ۱۴۰۴ - ۰۳:۱۵

به گزارش دفاع‌پرس از خراسان رضوی، حجت‌الاسلام والمسلمین «محمدرضا جواهری» استاد حوزه و دانشگاه، در سلسله گفتمان‌های علمی ـ پژوهشی «تبیین حوزه پیشرو و سرآمد» با موضوع «مقاومت اسلامی در افق تمدنی و بین‌المللی حوزه‌های علمیه» که در شب‌های ماه مبارک رمضان برگزار می‌شود، به تبیین «گفتمان الهی عدالت‌خواهی در الهیات مقاومت بر اساس قرآن و حدیث» پرداخت.

این استاد حوزه و دانشگاه در تبیین مفهوم عدالت، با مراجعه به منابع لغوی کهن، به کتاب «العین» به‌عنوان نخستین کتاب لغت عربی در قرن دوم هجری اشاره کرد و اظهارداشت: در این کتاب، عدالت به‌عنوان نقیض جور معرفی شده و مفاهیمی همچون حکم به حق، استقامت، میانه‌روی و داوری عادلانه برای آن ذکر شده است.

وی افزود: در دیگر منابع لغوی نیز عدالت به معنای نهادن هر چیز در جای خود، دادگری، انصاف، پایداری و استقامت آمده است. در برخی کتب لغت، رابطه‌ای مترادف میان «عدل» و «قسط» برقرار شده و این دو واژه در موارد متعددی به‌جای یکدیگر به‌کار رفته‌اند.

حجت‌الاسلام جواهری با اشاره به دیدگاه ابوهلال عسکری در «الفروق اللغویة» تصریح کرد: تفاوت «عدل» و «قسط» در این است که قسط، عدالتِ آشکار و محسوس است، به همین دلیل ابزار‌هایی مانند پیمانه و ترازو «قسط» نامیده شده‌اند، زیرا عدالت در آنها به‌صورت عینی قابل مشاهده است، در حالی که عدل می‌تواند پنهان و غیرمستقیم باشد.
وی با اشاره به روایت امام باقر علیه‌السلام که حضرت قسط را عدالتِ آشکار دانسته‌اند، گفت: قسط و عدل هر دو ریشه در تحقق عدالت دارند، اما با جلوه‌ها و مراتب متفاوت.

این استاد حوزه با تأکید بر اینکه منبع اصلی الهیات مقاومت، قرآن و حدیث است، بیان داشت: قرآن کریم پیامبر اسلام صلی‌الله‌علیه‌وآله را مأمور برپایی عدالت در میان مردم می‌داند و مقاومت، در حقیقت تلاشی برای تحقق عدالت و مبتنی بر آن است.

وی با اشاره به آیات متعدد قرآن کریم گفت: خداوند متعال به همه مؤمنان دستور می‌دهد که عدالت را حتی درباره نزدیک‌ترین افراد رعایت کنند و دشمنی با دیگران نباید موجب ترک عدالت شود. قرآن حتی در مواجهه با دشمنان، بر التزام به عدالت تأکید دارد.

حجت‌الاسلام جواهری ادامه داد: در آیات متعددی از قرآن، قسط و عدالت محور بعثت پیامبران معرفی شده است؛ چنان‌که در سوره حدید آمده است که پیامبران برای آن مبعوث شدند تا مردم برای برپایی قسط و عدالت اجتماعی قیام کنند. از این‌رو، فلسفه بعثت انبیا، آموزش اهمیت عدالت و ضرورت مقاومت برای تحقق آن است.

وی ادامه داد: قرآن کریم در کنار دعوت به عدالت، نسبت به دشمنی با قسط‌طلبان هشدار می‌دهد و عذاب سختی را برای کسانی که با عدالت‌خواهان مقابله می‌کنند، وعده داده است.

این استاد حوزه و دانشگاه با استناد به روایات معصومان علیهم‌السلام، جایگاه عدالت را در معارف اهل‌بیت تبیین کرد و ابراز داشت: پیامبر گرامی اسلام صلی‌الله‌علیه‌وآله فرموده‌اند یک ساعت اجرای عدالت، برتر از هفتاد سال عبادت است؛ عبادتی که در آن شب‌ها به عبادت و روز‌ها به روزه‌داری سپری شود. این روایت، نشان‌دهنده عظمت عدالت در منطق اسلام است.

این کارشناس مذهبی با اشاره به روایات مهدوی افزود: پرتکرارترین وصف حضرت ولی‌عصر (عج) در روایات، برپایی قسط و عدالت در سراسر زمین است؛ امری که نشان می‌دهد عدالت، محور اساسی حکومت جهانی مهدوی است.

حجت‌الاسلام جواهری با نقل سخنانی از امیرالمؤمنین علی (علیه‌السلام) تصریح کرد: حضرت عدالت را مایه حیات جامعه، احیای احکام، اصلاح رعیت و آبادانی شهر‌ها می‌دانند و تأکید می‌کنند که هیچ عاملی مانند عدالت، موجب عمران و آبادانی سرزمین‌ها نمی‌شود.

وی با اشاره به فرمایشات حضرت فاطمه زهرا (سلام‌الله‌علیها) افزود: آن حضرت فلسفه وجوب عدالت را آرامش دل‌ها دانسته‌اند؛ از این‌رو عدالت، نه‌تنها یک اصل اجتماعی، بلکه عامل آرامش روانی جامعه است.

این استاد حوزه و دانشگاه در جمع‌بندی مباحث خود ابراز داشت: مقاومت، ریشه‌ای عمیق در قرآن و سنت دارد و پیوند میان عدالت و مقاومت، پیوندی اساسی و بنیادین است. هیچ‌گاه مقاومت در برابر عدالت قرار نمی‌گیرد، بلکه عدالت، مقاومت را ارزشمند، ماندگار و تمدن‌ساز می‌کند.

انتهای پیام/