یادداشت/ عصمت دهقانی

جهاد و مقابله با دشمنان در قرآن

در آیات معتددی از قرآن کریم به فلسفه جهاد و ایستادگی و مقاومت در برابر دشمنان اشاره شده است.

کد خبر: ۸۱۶۵۱۸

تاریخ: ۱۳ اسفند ۱۴۰۴ - ۱۳:۴۱

گروه استان‌های دفاع‌پرس عصمت دهقانی؛ انقلاب اسلامی ایران، بزرگترین و عمیق‌ترین انقلاب ارزشی و فکری عصر حاضر است.

بنیانگذار این نهضت مقدس، حضرت امام خمینی (ره) با پیروی از مکتب حضرت سید الشهدا علیه السلام، دست ستم و سلطه قدرت‌های استکباری را از کشور امام زمان (عج) کوتاه کرد. به احیای سیره رسوالله و اصلاح امور امت و تحکیم پایه‌های حکومت اسلامی پرداخت و نهاد‌های پر ثمری را یکی پس از دیگری در جامعه اسلامی ایران بنیان نهاد.

در جامعه اسلامی قرآن جایگاه ویژه‌ای دارد و رجوع به آیات قرآن در هر زمانی به خصوص در زمان جنگ و حوادث تاریخی، گره گشا برای تمام کسانی است که نمی‌دادند باید در آن مقطع چه کار‌هایی را در اولویت قرار بدهند. قرآن برای هر چیزی برنامه دارد و چراغ راه است.

از مباحث مهم قرآنی مبحث جهاد است که فراوانی آیات درباره این موضوع اهمیت ویژه و والایی آن را خاطرنشان می‌سازد. تعبیر جهاد در قرآن عام است و هرگونه تلاش و کوشش در راه خدا و پیشبرد اهداف الهی را شامل می‌شود. از مصادیق جهاد، جهاد مسلحانه است که در قرآن، از آن به قتال تعبیر شده است.

آیات متعدد درباره ارزش و اهمیت جهاد نظامی و مقام و منزلت کسانی که به این وظیفه عمل می‌نمایند و در راه ایفای این رسالت جان خویش را فرا می‌کنند و یا به عنوان شاهد زنده باقی می‌مانند و نیز توبیخ و سرزنش و انذار کسانی که به گونه‌ای از زیر بار این مسئولیت شانه خالی می‌کنند، بیانگر توجه خاص اسلام به این امر مهم است.

جهاد موجب دمیدن روح تازه‌ای در حیات جاودان اسلام، مایه عزت. آبروی دین و دینداران، مایه یاس و نا امیدی کفار و منافقان در به انزوا کشیدن دین از صحنه حیات اجتماعی و سر انجام عامل اجرایی جاودانگی و خلود دین مبین اسلام است.

در این روز‌های حساس و سر نوشت ساز که آمریکای جنایتکار و اسرائیل غاصب به کشور عزیز و مقتدر ما حمله کرده‌اند و چشم طمع به این آب و خاک دارند، از آنجا که نیرو‌های مسلح جمهوری اسلامی ایران شبانه روز در حال مقاومت در برابر دشمنان متجاوز هستند و یک لحظه از جهاد فی سبیل الله غافل نیستند، لازم است با جهاد از دید گاه اسلام بیشتر آشنا شویم.

ریشه کلمه جهاد جهد است به معنای تلاش توأم با رنج و زحمت. جنگ را از آن رو جهاد می‌نماند که تلاش توام با رنج است.

در شرع اسلام معنی اصلاحی جهاد عبارت است از بذل جان و مال به طریقی مخصوص برای جنگ با مشرکان و افرادی که علیه امام معصوم و حکومت اسلامی قیام کرده است.

دعوت به جهاد در قرآن

خداوند متعال در قرآن مجید به صورت‌های مختلفی به جهاد دعوت کرده است. این تنوع بیانگر اهمیت فوق العاده جهاد است؛ که به نمونه‌هایی از آنها اشاره می‌گردد.

به صورت امر و دستور

«و در راه خدا پیکار کنید و بدانید که یقینا خدا شنوا و داناست» (سوره بقره آیه ۲۴۴)

«باید کسانی که می‌خواهند زندگی زود گذر دنیا را به سرای جاویدان آخرت مبادله کنند، در راه خدا بجنگند و هر کس در راه خدا بجنگد و کشته شود و یا بردشمن پیروز گردد، نهایتا پاداش بزرگی به او خواهیم داد.» (سوره نسا آیه ۷۴)

با ملایمت و آرامی

جنگ بر شما مقرر شده و حال آنکه برایتان ناخوشایند است و بسا چیزی را که خوش ندارید برای شما خیر است و بسا چیزی را دوست دارید و آن برای شما زیان دارد و خدا (مصلحت شما را درهمه امور) می‌داند و شما نمی‌دانید. (سوره بقره آیه ۲۱۶)

با تحریک عواطف انسانی

«چرا و برای چه نمی‌جنگید آن هم با گروهی که پیمان‌های خود را شکستند و عزمشان را بر بیرون کردن پیامبر از وطنش جزم کردند و هم آنان بودند که نخستین بار بر شما جنگیدند. آیا از آنها می‌ترسید؟ در صورتی که اگر مومن هستید خدا سزاوارتر است که از او بترسید» (سوره توبه آیه ۱۳)

با توبیخ و سرزنش

«ای اهل ایمان شما را چه عذر و بهانه‌ای است هنگامی که به شما گفته می‌شود در راه خدا بجنگید (از شهر و دیارتان بیرون روید) به سستی و کاهلی می‌گراید آیا به زندگی دنیا به جای آخرت دلخوش شده‌اید؟ کالای زندگی دنیا در برابر آخرت کالایی اندک نیست.» (سوره توبه آیه ۳۸)

با تهدید به مجازات

«اگر با شتاب بیرون نروید، خدا شما را به عذابی دردناک عذاب می‌کند و گروه دیگری را به جای شما می‌آورد؛ و شما با نرفتن «به میدان نبرد» هیچ زیانی به خدا نمی‌رسانید و خدا بر هر کاری تواناست» (سوره توبه آیه ۳۹)

با توجه دادن به پاداش جهاد

«باید کسانی که می‌خواهند زندگی زود گذر دنیا را به سرای جاودان آخرت مبادله کنند، در راه خدا بجنگند و هر که در راه خدا بجنگد و کشته شود، یا بر دشمن پیروز شود، نهایتا پاداش بزرگی به او خواهیم داد.» (سوره نسا آیه ۷۴)

با تشویق و تحریض از سوی پیامبر

«و آنان که بعد از مومنان و نخستین مهاجران ایمان آوردند و هجرت کردند و همراه شما با دشمنان شما جنگیدند، از شمایند و خویشاوندان در کتاب خدا مقرر شده از دیگران سزاوارتر ترند یقینا خدا به همه چیز داناست.» (سوره انفال آیه ۶۵)

انتهای پیام/