نقش تعیین‌کننده روایتگری در شکل‌دهی افکار عمومی

معاون آموزش انجمن سواد رسانه‌ای ایران با بیان اینکه در بحران‌های اخیر رقابت اصلی بر سر تصرف ذهن و احساس جامعه جریان داشت، گفت: روایتگری در کنار توان نظامی، نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌دهی افکار عمومی ایفا می‌کند.

کد خبر: ۸۲۵۳۴۴

تاریخ: ۱۸ فروردين ۱۴۰۵ - ۱۲:۲۹

«‌الهه خوانساری» معاون آموزش انجمن سواد رسانه‌ای ایران در گفت‌وگو با دفاع‌پرس در رشت با گرامیداشت یاد و خاطره شهدا بویژه رهبر شهید با اشاره به نقش رسانه‌ها در شکل‌دهی روایت جنگ رمضان اظهار داشت: در این جنگ، رسانه‌ها عملاً به بخشی از میدان نبرد تبدیل شدند؛ میدانی که هدف آن تصرف ذهن مخاطب است.

معاون آموزش انجمن سواد رسانه‌ای ایران افزود: رسانه‌ها با انتخاب واژه‌ها، نحوه چینش اخبار و برجسته‌سازی برخی وقایع، تعیین می‌کنند مخاطب یک رویداد را تهدید، فرصت، ضعف یا اقتدار تلقی کند.

وی با بیان اینکه اگر مخاطب آمادگی نداشته باشد، روایت‌ها را به‌راحتی می‌پذیرد، گفت: در ساعات اولیه هر درگیری، حجم زیادی از اخبار منتشر می‌شود تا روایت مسلط شکل بگیرد و در این میان، روایت‌های تحریف‌شده معمولاً با سرعت بالا و بار احساسی زیاد منتشر می‌شوند.

خوانساری ارتقای سواد رسانه‌ای را مهم‌ترین راه مقابله با این وضعیت دانست و اظهار کرد: مخاطب باید بداند هر خبر را بدون بررسی نپذیرد و به منبع، هدف انتشار و بخش‌های ناگفته توجه کند. بخش زیادی از فریب‌ها زمانی رخ می‌دهد که افراد نمی‌توانند بین خبر، تحلیل و احساس تفاوت قائل شوند.

وی با تاکید به سرعت، دقت و شفافیت رسانه‌های رسمی گفت: هرگونه تأخیر در اطلاع‌رسانی، میدان را برای روایت‌های غیررسمی و بعضاً تحریف‌شده باز می‌کند.

پیامدهای چندلایه جنگ رمضان در عرصه سیاسی و اجتماعی

معاون آموزش انجمن سواد رسانه‌ای ایران با اشاره به اینکه جنگ رمضان یک پدیده چندلایه با پیامدهای گسترده است، افزود: در سطح سیاسی، این جنگ می‌تواند به تغییر موازنه قدرت در منطقه و شکل‌گیری آرایش‌های جدید بین‌المللی منجر شود.

وی تصریح کرد: در سطح اجتماعی از یک‌سو اضطراب و نگرانی عمومی افزایش می‌یابد و از سوی دیگر، حس همبستگی و انسجام ملی تقویت می‌شود؛ انسجامی که در خیابان‌های شهرهای مختلف کشور قابل مشاهده است. در سطح منطقه‌ای نیز احتمال افزایش تنش‌ها، فعال شدن درگیری‌های نیابتی و بی‌ثباتی در برخی نقاط وجود دارد.

وی نقش رسانه‌ها را در چنین شرایطی بسیار حساس دانست و اظهار کرد: اگر رسانه‌ها به سمت بزرگ‌نمایی تهدیدها یا تحریک احساسات حرکت کنند، ناخواسته به افزایش تنش کمک می‌کنند؛ اما اگر واقعیت را دقیق، متعادل و به‌دور از اغراق منتقل کنند، می‌توانند به آرامش نسبی جامعه کمک کنند.

معاون آموزش انجمن سواد رسانه‌ای ایران جلوگیری از شکل‌گیری دوقطبی‌های کاذب و ارائه روایت‌های قابل اعتماد را از مهم‌ترین وظایف رسانه‌ها برشمرد.

نقش بانوان در تقویت تاب‌آوری اجتماعی

خوانساری با اشاره به نقش بانوان در شرایط بحران گفت: در فضای احساسی ناشی از جنگ رمضان، بانوان چه در عرصه رسانه و چه در نقش‌های اجتماعی و خانوادگی، می‌توانند به تنظیم هیجانات عمومی کمک کنند و مانع از تبدیل نگرانی‌ها به اضطراب فراگیر شوند.

وی افزود: بخش قابل توجهی از گردش اطلاعات در شبکه‌های اجتماعی توسط کاربران عادی انجام می‌شود و حضور آگاهانه بانوان می‌تواند به کاهش انتشار شایعات کمک کند.

معاون آموزش انجمن سواد رسانه‌ای ایران تاب‌آوری اجتماعی را یکی از مهم‌ترین عوامل عبور جامعه از بحران  عنوان کرد و گفت: بانوان  در محیط خانواده  در ایجاد حس امنیت، امید و ثبات نقش کلیدی دارند.

وی با اشاره به نقش تعیین کننده روایت در شکل دهی افکار عمومی در شرایط بحران تصریح کرد: آنچه مسیر میدان‌های حساس را تعیین می‌کند، صرفاً وقایع روی زمین نیست و تصویری است که در ذهن جامعه شکل می‌گیرد و بر رفتار جمعی اثر می‌گذارد.

انتهای پیام/